نحوه محاسبه سود و زیان تسعیر ارز در حسابرسی مالیاتی ۱۴۰۵ مشخص شد

دستورالعمل جدید تسعیر ارز سال ۱۴۰۵ ابلاغ شد

به گزارش پتروشیمی ها؛ سازمان امور مالیاتی کشور با صدور دستورالعمل تسعیر ارز سال ۱۴۰۵، چارچوب جدید نحوه تسعیر معاملات ارزی، شناسایی سود و زیان تسعیر ارز، تعیین نرخ ارز در حسابرسی مالیاتی و ضوابط پذیرش هزینه‌های مرتبط را ابلاغ کرد. این دستورالعمل جایگزین برخی بخشنامه‌های پیشین شده و از این پس مبنای رسیدگی مأموران مالیاتی خواهد بود.

تسعیر ارز در چه زمان‌هایی انجام می‌شود؟

بر اساس دستورالعمل جدید، تسعیر ارز در دو مقطع انجام می‌شود:

• در تاریخ انجام معامله که تمامی معاملات ارزی بر اساس نرخ ارز همان روز ثبت می‌شوند.
• در تاریخ صورت‌های مالی (ترازنامه) که تنها اقلام پولی ارزی با نرخ روز تسعیر شده و در صورت تغییر نرخ ارز، سود یا زیان تسعیر ارز شناسایی خواهد شد.

تفاوت اقلام پولی و غیرپولی

سازمان امور مالیاتی در این دستورالعمل، اقلام پولی را دارایی‌ها و بدهی‌هایی دانسته که دریافت یا پرداخت آن‌ها به مبلغ مشخصی از پول انجام می‌شود؛ از جمله موجودی نقد، حساب‌های دریافتنی، اسناد پرداختنی، تسهیلات مالی و جاری شرکا.

در مقابل، دارایی‌هایی مانند موجودی کالا، دارایی‌های ثابت، سرقفلی، دارایی‌های نامشهود و پیش‌پرداخت‌های خرید کالا و خدمات، در زمره اقلام غیرپولی قرار می‌گیرند و مشمول قواعد متفاوتی هستند.

ملاک تعیین نرخ ارز در حسابرسی مالیاتی

مطابق دستورالعمل، در مواردی که معاملات ارزی مشمول مقررات بانک مرکزی یا سایر مراجع ذی‌صلاح باشند، همان نرخ‌های تعیین‌شده ملاک عمل خواهد بود.

بیشتر در همین زمینه: سازمان امور مالیاتی: تقسیم اموال متوفی بین وراث مشمول مالیات جدید نیست

در سایر موارد، نرخ ارز بر اساس اسناد و مدارک معتبر از جمله صورت‌حساب‌های تأمین یا واگذاری ارز، اسناد تسویه، دفاتر قانونی و مدارک مثبته تعیین می‌شود. اگر هیچ مدرکی وجود نداشته باشد، نرخ‌های مرکز مبادله ارز و طلای ایران مبنای محاسبات مالیاتی خواهد بود.

پذیرش زیان تسعیر ارز در مالیات

بر اساس ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، زیان حاصل از تسعیر ارز در صورتی به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته می‌شود که مؤدی از یک روش یکنواخت حسابداری در سال‌های مختلف استفاده کرده و استانداردهای حسابداری را رعایت کرده باشد.

همچنین در شرایطی که وصول مطالبات ارزی یا تسویه بدهی‌های ارزی با ابهام جدی روبه‌رو باشد، شناسایی سود یا زیان تسعیر ارز تا زمان رفع ابهام به تعویق خواهد افتاد.

سود تسعیر ارز در چه مواردی مشمول مالیات است؟

سازمان امور مالیاتی تأکید کرده است که سود حاصل از تسعیر ارز، به‌جز در مواردی که قانون معافیت، نرخ صفر یا عدم شمول مالیاتی را پیش‌بینی کرده باشد، درآمد مشمول مالیات محسوب می‌شود.

همچنین درباره شرکت‌های دولتی تصریح شده است که مالیات ناشی از تسعیر ارز دارایی‌های ارزی فروش‌نرفته، تا زمان فروش این دارایی‌ها مطالبه نخواهد شد.

شرایط اعمال معافیت مالیاتی

در دستورالعمل جدید آمده است که بهره‌مندی از معافیت یا نرخ صفر مالیاتی برای سود تسعیر ارز، منوط به رعایت سایر الزامات قانونی از جمله مقررات قانون مالیات‌های مستقیم و احراز شرایط مربوط به رفع تعهد ارزی خواهد بود.

همچنین مأموران مالیاتی موظف شده‌اند در صورت عدم ثبت آثار تسعیر ارز توسط مؤدی، نسبت به محاسبه و اعمال مقررات مالیاتی اقدام کنند.

الزام ثبت اطلاعات در سامانه مؤدیان

یکی از مهم‌ترین تغییرات دستورالعمل، الزام جدید برای ثبت اطلاعات سود و زیان تسعیر ارز در سامانه مؤدیان است.

بر این اساس، از ۷ اردیبهشت ۱۴۰۶ تمامی اشخاص تجاری باید اطلاعات درآمد ناشی از سود تسعیر ارز را از طریق کارپوشه تجاری ثبت کنند و زیان تسعیر ارز نیز تنها در صورت اعلام از طریق این سامانه قابل پذیرش خواهد بود. عدم ثبت اطلاعات، مشمول ضمانت اجراهای قانونی خواهد شد.

جمع‌بندی

دستورالعمل جدید تسعیر ارز سال ۱۴۰۵ با هدف ایجاد وحدت رویه در حسابرسی مالیاتی، نحوه شناسایی سود و زیان تسعیر ارز، تعیین نرخ ارز، پذیرش هزینه‌های مالیاتی و اعمال معافیت‌ها را شفاف‌سازی کرده است. همچنین با الزام ثبت اطلاعات در سامانه مؤدیان، فرآیند رسیدگی به معاملات ارزی و آثار مالیاتی آن در سال‌های آینده با نظارت و شفافیت بیشتری انجام خواهد شد.

همچنین بخوانید؛ حق پرستاری و حق همیاری ایثارگران چگونه محاسبه می‌شود؟