چین صادرات سوخت در ماه اکتبر را متوقف کرد؛ بحران جهانی دیزل عمیق‌تر شد
به گزارش پتروشیمی‌ها، پالایشگاه‌های بزرگ چین صادرات فرآورده‌های نفتی خود در ماه اکتبر را متوقف کرده‌اند؛ تصمیمی که نشان می‌دهد پکن در شرایط افت ذخایر داخلی، تأمین بازار داخل را بر عرضه سوخت به بازار جهانی مقدم کرده است. این اقدام در زمانی رخ داده که بازار جهانی دیزل هم‌زمان با اختلال در عرضه خاورمیانه و روسیه با محدودیت جدی روبه‌رو است.
توقف صادرات تا چه زمانی ادامه دارد؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، چین فعلاً مجوز صادرات فرآورده‌های نفتی به مقاصدی خارج از هنگ‌کنگ و ماکائو را صادر نکرده است.
این محدودیت هم‌زمان با آغاز تعطیلات یک‌هفته‌ای «گلدن ویک» چین از اول اکتبر اعمال شده و هنوز مشخص نیست پکن پس از پایان تعطیلات در ۷ اکتبر مجوز صادرات را دوباره صادر خواهد کرد یا محدودیت‌ها ادامه پیدا می‌کنند.
منابع بازار گفته‌اند تصمیم بعدی چین به وضعیت ذخایر داخلی سوخت و میزان فعالیت پالایشگاه‌ها بستگی خواهد داشت.
پتروچاینا محموله‌های اکتبر را لغو کرد
تصمیم پکن بلافاصله در برنامه صادراتی شرکت‌های پالایشی چین منعکس شده است.
بر اساس گزارش منابع بازار، PetroChina تعدادی از محموله‌های بنزین و سوخت جت برنامه‌ریزی‌شده برای ماه اکتبر را لغو کرده است. بخش قابل‌توجهی از این معاملات نیز تنها طی دو هفته قبل از لغو آنها نهایی شده بود.
همچنین Zhejiang Petrochemical برای هفته تعطیلات گلدن ویک هیچ محموله صادراتی فرآورده‌ای را برنامه‌ریزی نکرده است.
وضعیت صادرات فرآورده‌های چین
| فرآورده | وضعیت اکتبر |
|---|---|
| دیزل | صادرات متوقف شده |
| بنزین | بخش قابل‌توجهی از محموله‌ها لغو شده |
| سوخت جت | بخشی از محموله‌های اکتبر لغو شده |
| هنگ‌کنگ و ماکائو | از محدودیت عمومی مستثنا |
| مقصدهای دیگر | فعلاً بدون مجوز صادراتی |
ذخایر سوخت چین به پایین‌ترین سطوح چند ساله رسیده است
ریشه اصلی این تصمیم را باید در وضعیت ذخایر داخلی چین جست‌وجو کرد.
داده‌های بازار نشان می‌دهد ذخایر تجاری گازوئیل و دیزل چین حدود ۲۰ میلیون بشکه پایین‌تر از سطحی است که دولت برای بازگشت صادرات در نظر گرفته است. موجودی بنزین نیز حدود ۹ میلیون بشکه کمتر از آن آستانه برآورد شده است.
در چنین شرایطی، حتی اگر حاشیه سود صادرات برای پالایشگران جذاب باشد، پکن ترجیح داده است بشکه‌های تولیدشده ابتدا در بازار داخلی مصرف شوند.
این رویکرد با سیاستی که چین از زمان آغاز بحران عرضه نفت در بهار دنبال کرده نیز همخوانی دارد؛ یعنی مشروط کردن صادرات فرآورده به بازسازی ذخایر داخلی.
صادرات چین در سپتامبر نیز کاهش یافته بود
برآوردهای تجاری نشان می‌دهد در سپتامبر حدود ۱.۴ میلیون تن دیزل، ۵۰۰ هزار تن بنزین و دست‌کم ۲ میلیون تن سوخت جت، شامل محموله‌های مربوط به هنگ‌کنگ و ماکائو، بارگیری شده است؛ ارقامی که نسبت به ماه اوت کاهش نشان می‌دهد.
این در حالی است که چین در ماه اوت، پس از کاهش محدودیت‌های صادراتی، حدود ۶.۰۱ میلیون تن فرآورده نفتی صادر کرد که ۱۲.۷ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود. صادرات سوخت جت در آن مقطع به رکورد تاریخی رسید.
بنابراین تغییر سیاست در اکتبر یک چرخش سریع از افزایش عرضه خارجی به اولویت دادن به بازار داخلی محسوب می‌شود.
آسیا بیشترین ضربه را از توقف صادرات چین می‌گیرد
مقاصد اصلی فرآورده‌های چینی در ماه‌های اخیر شامل سنگاپور، مالزی، استرالیا، ویتنام، بنگلادش و فیلیپین بوده‌اند.
در بازار دیزل، سنگاپور بزرگ‌ترین واردکننده فرآورده از چین پس از هنگ‌کنگ محسوب می‌شود و پس از آن استرالیا، مالزی و بنگلادش قرار دارند. بنگلادش نیز در برخی مقاطع تا حدود یک‌سوم واردات فرآورده پالایشی خود را از شرکت‌های چینی مانند Unipec و PetroChina تأمین کرده است.
از این رو، توقف صادرات چین می‌تواند خریداران آسیایی را برای تأمین محموله‌های جایگزین به سمت کره جنوبی، تایوان، خاورمیانه و سایر عرضه‌کنندگان سوق دهد.
بازار دیزل بلافاصله واکنش نشان داد
بازار آسیایی دیزل به این خبر واکنش نشان داده است.
حاشیه سود پالایش دیزل در آسیا به حدود ۷۵ دلار به ازای هر بشکه رسید و اختلاف قیمت قراردادهای دیزل اکتبر و نوامبر نیز به بالاترین سطح دو هفته‌ای افزایش یافت؛ نشانه‌ای از اینکه معامله‌گران احتمال کاهش عرضه در کوتاه‌مدت را جدی گرفته‌اند.
تحلیلگران نیز تأکید کرده‌اند که توقف صادرات چین در بازاری رخ داده که از قبل با کمبود فرآورده‌های میان‌تقطیر، به‌ویژه دیزل، مواجه است. بنابراین حذف بشکه‌های چینی می‌تواند حاشیه سود پالایشگاه‌های خارج از چین را نیز افزایش دهد.
سنگاپور، استرالیا و بنگلادش در معرض فشار بیشتری هستند
سنگاپور یکی از مهم‌ترین مراکز تجارت فرآورده‌های نفتی آسیاست و کاهش عرضه چین می‌تواند موجودی این هاب را تحت فشار بیشتری قرار دهد.
در بازار بنزین نیز وابستگی سنگاپور به محموله‌های چینی قابل‌توجه است. طبق داده‌های Kpler، این کشور طی ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۷۷۲ میلیون تن بنزین از چین وارد کرده که نسبت به کل سال ۲۰۲۵ کاهش ۶۲ درصدی را نشان می‌دهد؛ موجودی فرآورده‌های سبک در این مرکز معاملاتی نیز به پایین‌ترین سطح پنج ساله رسیده است.
استرالیا نیز از واردکنندگان مهم سوخت جت چین است، هرچند دولت این کشور اعلام کرده ذخایر فعلی برای تأمین نیاز کوتاه‌مدت کافی است و محموله‌های جدید نیز در مسیر هستند.
بازار جهانی هم‌زمان از چند طرف تحت فشار است
اهمیت تصمیم چین زمانی بیشتر مشخص می‌شود که آن را در کنار سایر اختلالات بازار سوخت قرار دهیم.
بازار جهانی فرآورده‌های نفتی در حال حاضر با مجموعه‌ای از عوامل محدودکننده عرضه مواجه است:
- اختلال در پالایشگاه‌های خاورمیانه؛
- آسیب دیدن بخشی از ظرفیت پالایشی روسیه؛
- ادامه محدودیت صادرات دیزل روسیه؛
- بحث درباره محدودیت احتمالی صادرات دیزل آمریکا؛
- فشار فزاینده بر ذخایر سوخت اروپا؛
- و اکنون توقف صادرات فرآورده‌های چین.
به همین دلیل، حذف صادرات چین صرفاً یک تغییر در مسیر تجارت آسیا نیست؛ بلکه می‌تواند رقابت برای محموله‌های دیزل و سایر فرآورده‌ها را در بازار جهانی افزایش دهد.
بحران اصلی بازار نفت، دیزل است نه الزاماً نفت خام
یکی از نکات مهم شرایط کنونی این است که افزایش نگرانی‌ها درباره سوخت الزاماً به معنای کمبود مشابه در بازار نفت خام نیست.
جریان صادرات نفت خام خلیج فارس در هفته‌های اخیر بهبود یافته، اما ظرفیت پالایش و عرضه فرآورده‌های نهایی همچنان تحت فشار قرار دارد. از طرف دیگر، چین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مراکز پالایشی جهان اکنون بخشی از ظرفیت صادراتی خود را از بازار بین‌المللی خارج کرده است.
این وضعیت می‌تواند شکاف میان بازار نفت خام و بازار فرآورده‌های پالایشی را بیشتر کند؛ به‌ویژه در مورد دیزل، که تقاضای آن با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی، حمل‌ونقل و نزدیک شدن به فصل گرمایش در نیمکره شمالی افزایش می‌یابد.
جدول جمع‌بندی اثر توقف صادرات چین
| متغیر | پیامد احتمالی |
|---|---|
| صادرات دیزل چین | کاهش عرضه جهانی |
| بازار آسیایی دیزل | افزایش فشار قیمتی |
| حاشیه سود پالایش | احتمال افزایش |
| سنگاپور | نیاز بیشتر به محموله جایگزین |
| بنگلادش | افزایش ریسک تأمین |
| استرالیا | فشار محدودتر به‌دلیل ذخایر و محموله‌های در راه |
| اروپا | رقابت بیشتر برای دیزل وارداتی |
| آمریکا | اهمیت بیشتر صادرات برای تأمین بازارهای خارجی |
جمع‌بندی
چرخش چین از صادرات به سمت تأمین بازار داخلی، یک شوک جدید برای بازار جهانی فرآورده‌های نفتی محسوب می‌شود. پکن هنوز اعلام نکرده است که محدودیت صادرات دقیقاً تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، اما منابع بازار می‌گویند تصمیم پس از تعطیلات ۷ اکتبر به وضعیت ذخایر داخلی و تولید پالایشگاه‌ها بستگی خواهد داشت.
در کوتاه‌مدت، حذف محموله‌های چینی می‌تواند رقابت میان خریداران آسیایی و اروپایی برای دیزل و سایر فرآورده‌ها را افزایش دهد. اگر هم‌زمان محدودیت‌های روسیه و اختلالات پالایشی خاورمیانه ادامه پیدا کند، فشار بازار فرآورده‌ها می‌تواند حتی در شرایطی که عرضه نفت خام بهبود یافته است، باقی بماند.
همچنین بخوانید؛ صادرات نفت عربستان بهبود یافت؛ اما سایه تنش آمریکا و ایران بر بازار باقی ماند
نظرات کاربران (۰ نظر)