صادرات نفت عربستان بهبود یافت؛ اما سایه تنش آمریکا و ایران بر بازار باقی ماند
به گزارش پتروشیمیها، بازار جهانی نفت در آغاز اکتبر با مجموعهای از سیگنالهای متضاد مواجه شده است. از یک سو، نشانههای بهبود صادرات نفت از خلیج فارس و افزایش جریان محمولههای عربستان، نگرانی فوری درباره کمبود نفت خام را کاهش داده و از سوی دیگر، افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و تصمیم چین برای محدود کردن صادرات فرآوردههای نفتی، ریسک عرضه را همچنان بالا نگه داشته است.
برنت و WTI در چه قیمتی معامله شدند؟
در زمان انتشار گزارش، نفت برنت ۱۰۲.۲۴ دلار به ازای هر بشکه و WTI حدود ۹۲.۶۲ دلار معامله میشد.
هر دو شاخص در ماه سپتامبر رشد قابلتوجهی داشتند، اما آغاز اکتبر با فشار کاهشی همراه شده است. در معاملات بعدی روز جمعه نیز رویترز قیمت برنت را حدود ۱۰۱.۶۱ دلار و WTI را ۹۲.۰۲ دلار اعلام کرد؛ هر دو شاخص در مسیر ثبت کاهش هفتگی قرار داشتند.
| شاخص | قیمت هنگام انتشار گزارش | وضعیت بازار |
|---|---|---|
| برنت | ۱۰۲.۲۴ دلار | بالای ۱۰۰ دلار |
| WTI | ۹۲.۶۲ دلار | بالای ۹۰ دلار |
| برنت در معاملات بعدی جمعه | ۱۰۱.۶۱ دلار | کاهشی |
| WTI در معاملات بعدی جمعه | ۹۲.۰۲ دلار | کاهشی |
افزایش صادرات عربستان مهمترین عامل فشار بر قیمت نفت
یکی از مهمترین تغییرات بازار، بهبود تصویر صادرات نفت عربستان و سایر تولیدکنندگان خلیج فارس است.
دادههای Kpler که رویترز در روزهای اخیر منتشر کرده، نشان میدهد صادرات نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در سپتامبر به ۱۶.۳۲۸ میلیون بشکه در روز رسیده که بالاترین سطح از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در اواخر فوریه بوده است.
در همین دوره، صادرات از مسیر تنگه هرمز نیز به حدود ۹.۷۱۹ میلیون بشکه در روز نزدیک شده است. افزایش جریان صادرات پس از آن رخ داد که عربستان بخشی از نفت خود را در پی آسیب به خط لوله شرق–غرب، از مسیرهای جایگزین و تنگه هرمز منتقل کرد.
این افزایش جریان، بخشی از نگرانی بازار درباره کاهش عرضه فیزیکی نفت خام را برطرف کرده است.
بازار با دو سیگنال کاملاً متفاوت روبهروست
تیم واترر، تحلیلگر ارشد KCM Trade، شرایط فعلی بازار را مجموعهای از سیگنالهای متناقض توصیف کرده است.
از یک طرف، بهبود صادرات عربستان به معنای افزایش دسترسی بازار به نفت خام است. از طرف دیگر، گزارشهایی درباره حرکت یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا به سمت خلیج فارس و تصمیم چین برای محدود کردن صادرات فرآوردههای نفتی، نگرانیهای جدیدی ایجاد کردهاند.
به همین دلیل، معاملهگران برای تعیین مسیر بعدی قیمت نفت باید همزمان دو متغیر را دنبال کنند: حجم واقعی عرضه نفت و سطح ریسک ژئوپلیتیکی در منطقه.
چین صادرات فرآوردههای نفتی را محدود کرد
یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر بازار، تصمیم پالایشگران چینی برای توقف صادرات فرآوردههای نفتی در ماه اکتبر است.
این اقدام با هدف حفظ ذخایر داخلی انجام شده و در شرایطی صورت گرفته که بازار جهانی فرآوردههایی مانند دیزل با محدودیت عرضه مواجه است. توقف صادرات چین میتواند بخشی از فرآوردههایی را که معمولاً وارد بازار جهانی میشدند از دسترس خریداران خارج کند.
در واقع، شرایط بازار نشان میدهد مشکل فعلی تنها به نفت خام محدود نیست؛ بازار فرآوردههای پالایشی، بهویژه دیزل، تحت فشار بیشتری قرار دارد.
بازگشت نفت خام به معنای پایان بحران انرژی نیست
یکی از نکات مهم در وضعیت فعلی این است که افزایش صادرات نفت خام الزاماً به معنای بازگشت کامل بازار انرژی به شرایط عادی نیست.
گزارشهای بازار نشان میدهد جریان نفت خام خاورمیانه تا حد زیادی بازیابی شده، اما صادرات فرآوردههای نفتی همچنان عقبتر از سطح عادی قرار دارد. والاستریت ژورنال نیز گزارش کرده است که صادرات نفت خام خاورمیانه تقریباً به سطوح پیش از جنگ نزدیک شده، در حالی که محمولههای فرآوردههای پالایشی همچنان حدود ۴۰ درصد پایینتر از سطح معمول هستند.
این شکاف توضیح میدهد چرا با وجود بهبود جریان نفت خام، قیمت سوخت و حاشیه سود پالایشگاهها همچنان تحت فشار قرار دارند.
ریسک تنگه هرمز همچنان پابرجاست
بازار نفت هنوز نمیتواند ریسک تنگه هرمز را کنار بگذارد.
دیوید دوهرتی، رئیس بخش منابع طبیعی BloombergNEF، اعلام کرده است که در سناریوی پایه این مؤسسه، امکان کاهش تنشها در اوایل نوامبر مطرح است؛ اما همزمان احتمال تداوم بستهبودن یا اختلال در تردد از تنگه هرمز و محاصره ایران تا سال آینده را بالا ارزیابی کرده است.
از نگاه او، هرچه اختلال در مسیرهای صادراتی طولانیتر شود، بازگشت جریان نفت به شرایط عادی نیز زمان بیشتری خواهد برد.
این ارزیابی نشان میدهد حتی اگر حجم صادرات نفت خام در کوتاهمدت افزایش یافته باشد، بازار هنوز برای سناریوی بازگشت اختلال در عرضه آماده است.
افزایش حضور نظامی آمریکا چه اثری بر بازار دارد؟
گزارشهایی درباره حرکت یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا به سمت خاورمیانه و اعزام نیروهای بیشتر، ریسک تشدید تنش در منطقه را افزایش داده است.
در همین ارتباط، گزارش والاستریت ژورنال از حرکت سومین ناو هواپیمابر آمریکا به سمت منطقه و اعزام حدود ۱۰ هزار نیروی نظامی خبر داده است. این تحولات در شرایطی اهمیت دارد که مسیرهای صادرات انرژی منطقه همچنان به وضعیت امنیتی خلیج فارس و هرمز وابستهاند.
بنابراین بازار در حال حاضر میان افزایش عرضه واقعی نفت و احتمال تشدید ریسک ژئوپلیتیکی در نوسان است.
سناریوی بازار نفت در کوتاهمدت
بر اساس اطلاعات موجود، سه عامل اصلی مسیر قیمت نفت را تعیین میکنند:
| عامل | اثر احتمالی بر بازار |
|---|---|
| افزایش صادرات نفت خلیج فارس | کاهش فشار صعودی قیمت |
| تداوم اختلال در هرمز | حمایت از قیمت نفت |
| محدودیت صادرات فرآوردههای چین | افزایش فشار در بازار سوخت |
| افزایش حضور نظامی آمریکا | افزایش ریسک ژئوپلیتیکی |
| بازگشت کامل جریان نفت منطقه | کاهش حق بیمه ریسک عرضه |
در نتیجه، قیمت نفت خام ممکن است در کوتاهمدت بیش از گذشته به اخبار مربوط به حجم واقعی صادرات و وضعیت حملونقل در خلیج فارس واکنش نشان دهد.

جمعبندی
بازار نفت در ابتدای اکتبر با یک تناقض مهم روبهروست: جریان نفت خام خلیج فارس در حال بهبود است، اما ریسک ژئوپلیتیکی و کمبود فرآوردههای نفتی همچنان بالاست.
بازگشت صادرات عربستان و افزایش جریان نفت از مسیر هرمز باعث شده نگرانی درباره کمبود فوری نفت خام کاهش پیدا کند، اما افزایش حضور نظامی آمریکا، احتمال تداوم اختلال در هرمز و توقف صادرات فرآوردههای چین مانع از بازگشت کامل آرامش به بازار شده است.
در چنین شرایطی، عبور پایدار برنت از محدوده ۱۰۰ دلار یا کاهش آن به زیر این سطح بیش از هر چیز به توازن میان افزایش عرضه فیزیکی نفت و شدت ریسکهای ژئوپلیتیکی بستگی خواهد داشت.
همچنین بخوانید؛ قرارداد ۲۰ساله کونوکو فیلیپس برای خرید LNG آمریکا؛ سالانه یک میلیون تن
نظرات کاربران (۰ نظر)