به گزارش پتروشیمی‌ها، بحث درباره ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا در شرایطی وارد مرحله جدی‌تری شده که بازار جهانی فرآورده‌های نفتی با محدودیت عرضه روبه‌رو است. گلدمن ساکس در تازه‌ترین ارزیابی خود اعلام کرده است که در صورت توقف صادرات دیزل آمریکا، آمریکای لاتین بیش از سایر مناطق در معرض پیامدهای مستقیم این تصمیم قرار خواهد گرفت.

وابستگی سنگین چهار کشور آمریکای لاتین به دیزل آمریکا

بر اساس برآورد گلدمن، واردات دیزل از آمریکا در مکزیک، اکوادور، شیلی و پرو می‌تواند تا حدود ۵۰ درصد مصرف دیزل این کشورها را پوشش دهد.

به همین دلیل، قطع ناگهانی صادرات آمریکا می‌تواند این کشورها را مجبور کند برای تأمین سوخت مورد نیاز خود به عرضه‌کنندگان دیگری مراجعه کنند؛ آن هم در شرایطی که بازار جهانی دیزل از هم‌اکنون با محدودیت عرضه مواجه است.

کشور وابستگی به دیزل وارداتی آمریکا
مکزیک تا حدود ۵۰٪ مصرف
اکوادور تا حدود ۵۰٪ مصرف
شیلی تا حدود ۵۰٪ مصرف
پرو تا حدود ۵۰٪ مصرف

گلدمن تأکید کرده است که بازار جهانی دیزل می‌تواند در نهایت خود را با تغییر مسیر عرضه تطبیق دهد، اما افزایش قیمت سوخت مهم‌ترین پیامد اقتصادی این جابه‌جایی خواهد بود.

احتمال کاهش یک‌درصدی رشد اقتصادی آمریکای لاتین

یکی از مهم‌ترین بخش‌های برآورد گلدمن، تأثیر احتمالی این سیاست بر اقتصاد آمریکای لاتین است.

بر اساس مدل‌های ورودی–خروجی جهانی این بانک، قطع ناگهانی عرضه دیزل آمریکا می‌تواند رشد تولید ناخالص داخلی آمریکای لاتین را حدود یک درصد کاهش دهد.

البته گلدمن تأکید کرده است که ذخایر موجود و افزایش صادرات از سایر مناطق می‌تواند بخشی از این اثر را خنثی کند. بنابراین رقم یک درصد، برآوردی از اثر بالقوه یک شوک ناگهانی عرضه است و به معنای پیش‌بینی قطعی کاهش یک‌درصدی اقتصاد منطقه نیست.

مشکل اصلی فقط کمبود فیزیکی دیزل نیست

بازار دیزل یک بازار جهانی است و همین ویژگی باعث می‌شود کمبود عرضه در یک منطقه بتواند قیمت‌ها را در مناطق دیگر نیز افزایش دهد.

گلدمن برآورد کرده است که هر ۱۰ درصد افزایش پایدار قیمت دیزل می‌تواند حدود ۰.۱ واحد درصد به تورم کل جهانی و حدود ۰.۰۳ واحد درصد به تورم هسته اضافه کند.

این اثر، بر اساس برآورد بانک، در اقتصادهای نوظهور آسیا و اروپا می‌تواند محسوس‌تر باشد.

در نتیجه، حتی کشورهایی که وابستگی مستقیمی به دیزل آمریکا ندارند نیز ممکن است از مسیر افزایش قیمت جهانی فرآورده‌های نفتی تحت تأثیر قرار گیرند.

صادرات آمریکا؛ یک منبع حیاتی برای بازار جهانی دیزل

آمریکا در حال حاضر یکی از مهم‌ترین صادرکنندگان دیزل در بازار جهانی است و محدود شدن صادرات آن می‌تواند جریان تجارت فرآورده‌های نفتی را تغییر دهد.

پیش‌تر نیز داده‌های S&P Global نشان داده بود که آمریکای لاتین برای تأمین حدود یک‌سوم تقاضای دیزل خود به واردات آمریکا متکی است و وابستگی کشورهایی مانند شیلی و پرو، به‌ویژه در بخش معدن، اهمیت بیشتری دارد.

شیلی و پرو از تولیدکنندگان بزرگ فلزات پایه در جهان هستند و دیزل نقش مهمی در هزینه‌های عملیاتی معادن دارد. بنابراین افزایش قیمت این سوخت می‌تواند از مسیر افزایش هزینه حمل‌ونقل و تولید، بر بخش معدن و صادرات این کشورها نیز فشار وارد کند.

چرا جایگزین کردن نفت آمریکا آسان نیست؟

گلدمن گفته است عرضه جهانی می‌تواند نسبتاً سریع خود را با کاهش صادرات آمریکا تطبیق دهد، اما مشخص نیست این جایگزینی با چه هزینه‌ای انجام خواهد شد.

در شرایط فعلی، برخی منابع سنتی عرضه دیزل نیز با محدودیت مواجه‌اند:

  • روسیه ممنوعیت صادرات دیزل خود را تمدید کرده است.
  • چین صادرات سوخت را در ماه جاری متوقف کرده است.
  • عرضه فرآورده‌های نفتی از خاورمیانه نیز به دلیل بحران منطقه‌ای با اختلال مواجه شده است.

بنابراین کشورهایی که از صادرات آمریکا محروم شوند، باید برای محموله‌های جایگزین با سایر خریداران رقابت کنند؛ موضوعی که می‌تواند هزینه تأمین سوخت را افزایش دهد.

اثر ممنوعیت بر خود آمریکا؛ کاهش قیمت دیزل اما افزایش قیمت بنزین

نکته قابل‌توجه در تحلیل گلدمن این است که ممنوعیت صادرات در ابتدا می‌تواند برخلاف روند بازار جهانی، قیمت دیزل داخل آمریکا را کاهش دهد.

این بانک برآورد کرده است که در صورت اجرای ممنوعیت، قیمت خرده‌فروشی دیزل آمریکا به ازای هر هفته حدود ۲۵ سنت در هر گالن کاهش یابد. این اثر در ابتدا می‌تواند فشار محدودی بر تورم آمریکا ایجاد کند.

اما اگر ممنوعیت ادامه پیدا کند، مشکل ظرفیت ذخیره‌سازی مطرح می‌شود. با پر شدن مخازن، پالایشگاه‌ها ممکن است مجبور به کاهش نرخ فعالیت خود شوند؛ اتفاقی که تولید سایر فرآورده‌ها از جمله بنزین را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

گلدمن برآورد کرده است که پس از پر شدن ظرفیت ذخیره دیزل، هر هفته ممنوعیت صادرات می‌تواند حدود ۳۰ سنت به قیمت بنزین آمریکا اضافه کند.

این موضوع با هشدارهای قبلی درباره پیامدهای ناخواسته ممنوعیت صادرات دیزل همخوانی دارد؛ زیرا پالایشگاه‌ها هم‌زمان چند فرآورده تولید می‌کنند و کاهش نرخ پالایش برای مدیریت مازاد دیزل می‌تواند تولید بنزین را نیز پایین بیاورد.

ممنوعیت صادرات هنوز قطعی نیست

با وجود افزایش فشارها برای کنترل قیمت دیزل در بازار داخلی آمریکا، اجرای ممنوعیت صادرات هنوز قطعی نشده است.

دونالد ترامپ اعلام کرده که درباره این موضوع به‌صورت روزانه گفت‌وگو می‌شود، اما هم‌زمان نسبت به پیامدهای منفی آن برای قیمت بنزین هشدار داده است. در نتیجه، تصمیم نهایی درباره محدودیت یا ممنوعیت صادرات همچنان در دست بررسی است.

هم‌زمان، دولت آمریکا از کشورهای اروپایی مانند آلمان و فرانسه نیز خواسته است از ذخایر اضطراری دیزل خود استفاده کنند. این دو کشور در مجموع حدود ۳۵ درصد از ذخایر استراتژیک دیزل اتحادیه اروپا را در اختیار دارند.

جدول اثرات احتمالی ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا

بخش پیامد احتمالی
آمریکای لاتین افزایش ریسک کمبود و قیمت دیزل
مکزیک، اکوادور، شیلی و پرو آسیب‌پذیری بالا به دلیل وابستگی وارداتی
رشد اقتصادی آمریکای لاتین برآورد گلدمن: کاهش بالقوه حدود ۱٪
قیمت دیزل آمریکا کاهش اولیه حدود ۲۵ سنت به ازای هر گالن در هفته
قیمت بنزین آمریکا پس از پر شدن ذخایر دیزل، احتمال افزایش حدود ۳۰ سنت در هفته
تورم جهانی هر ۱۰٪ افزایش پایدار قیمت دیزل، حدود ۰.۱ واحد درصد افزایش تورم کل
اروپا و آسیا افزایش هزینه واردات و رقابت برای محموله‌های جایگزین

جمع‌بندی

تحلیل گلدمن ساکس نشان می‌دهد که ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا، حتی اگر با هدف کاهش قیمت سوخت در بازار داخلی اجرا شود، پیامد آن محدود به آمریکا نخواهد ماند. آمریکای لاتین، به‌ویژه مکزیک، اکوادور، شیلی و پرو، به دلیل وابستگی قابل‌توجه به دیزل آمریکا در معرض شوک مستقیم عرضه قرار دارند.

در عین حال، محدودیت صادرات آمریکا در شرایطی مطرح شده که روسیه و چین نیز عرضه فرآورده‌های خود را محدود کرده‌اند و بازار خاورمیانه نیز با اختلال مواجه است. بنابراین مسئله اصلی، صرفاً جابه‌جایی محموله‌ها نیست؛ بلکه هزینه جایگزین کردن هر بشکه دیزل در یک بازار جهانی با عرضه محدود است.


همچنین بخوانید؛ واکنش ژاپن به بحران هرمز؛ مدیریت ۴ پایگاه ذخایر نفت به شرکت جدید سپرده می‌شود 

۵/۵ - (۱ امتیاز)