واکنش ژاپن به بحران هرمز؛ مدیریت ۴ پایگاه ذخایر نفت به شرکت جدید سپرده می‌شود
ژاپن برای مدیریت ذخایر استراتژیک نفت، شرکت جدید تأسیس کرد
به گزارش پتروشیمی‌ها، شرکت ژاپنی JERA در تازه‌ترین اقدام خود برای سازمان‌دهی مدیریت ذخایر نفت استراتژیک، شرکت جدیدی با نام JERA Oil Storage Co., Inc. تأسیس کرده است. این شرکت قرار است به‌صورت تخصصی عملیات، نگهداری و مدیریت پایگاه‌های ذخیره‌سازی نفتی را بر عهده بگیرد؛ پایگاه‌هایی که JERA و شرکت‌های زیرمجموعه آن در حال حاضر با قرارداد مشترک با سازمان دولتی JOGMEC اداره می‌کنند.
تأسیسات ذخیره‌سازی نفت جرا از اول اکتبر آغاز به کار کرد
شرکت JERA اعلام کرده است که JERA Oil Storage در اول اکتبر ۲۰۲۶ تأسیس شده و هدف اصلی آن ایجاد یک ساختار عملیاتی مستقل برای کسب‌وکار ذخیره‌سازی نفت است.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، JERA و شرکت جدید تا پایان سال ۲۰۲۶ توافق مربوط به انتقال فعالیت‌ها را تنظیم خواهند کرد و انتظار می‌رود کسب‌وکار ذخیره‌سازی نفت JERA در حدود آوریل ۲۰۲۹ به JERA Oil Storage منتقل شود.
نکته مهم این است که تأسیس شرکت جدید به معنای انتقال فوری عملیات یا تغییر حجم ذخایر نفتی ژاپن نیست. قرارداد فعلی JERA برای اداره این پایگاه‌ها در سال‌های مالی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۸ همچنان برقرار خواهد بود و فعالیت‌ها در این دوره با ساختار فعلی ادامه پیدا می‌کند.
چهار پایگاه ذخایر نفتی زیرمجموعه این ساختار هستند
شرکت‌های گروه JERA در حال حاضر مسئولیت عملیاتی چهار پایگاه ذخیره‌سازی نفت استراتژیک ژاپن را بر عهده دارند:
| پایگاه ذخیره‌سازی | وضعیت |
|---|---|
| Tomakomai-Tobu | پایگاه ذخایر ملی نفت |
| Akita | پایگاه ذخایر ملی نفت |
| Fukui | پایگاه ذخایر ملی نفت |
| Shibushi | پایگاه ذخایر ملی نفت |
این چهار مرکز تحت قرارداد مشترک با سازمان فلزات و امنیت انرژی ژاپن (JOGMEC) اداره می‌شوند. JERA اعلام کرده است که شرکت جدید علاوه بر عملیات روزمره، مسئولیت‌هایی مانند مدیریت، نگهداری، تعمیرات و اقدامات پیشگیری از حوادث و بلایای احتمالی را نیز بر عهده خواهد داشت.
هدف JERA؛ انتقال دانش فنی و افزایش ایمنی
این شرکت ژاپنی دلیل اصلی ایجاد این ساختار را تمرکز تخصصی بر کسب‌وکار ذخیره‌سازی نفت عنوان کرده است.
این شرکت طی سال‌های فعالیت خود در چهار پایگاه ملی، تجربه و دانش فنی قابل‌توجهی در حوزه‌هایی مانند نگهداری تجهیزات، مدیریت ایمنی و واکنش اضطراری به دست آورده است. اکنون قرار است این دانش در قالب یک شرکت تخصصی متمرکز شود تا انتقال تجربه و توسعه مهارت‌های عملیاتی با ساختار مشخص‌تری انجام شود.
بنابراین، محور اصلی این تغییر ساختاری، افزایش ظرفیت ذخیره نفت نیست؛ بلکه تخصصی‌تر کردن مدیریت و بهره‌برداری از زیرساخت‌های موجود ذخیره‌سازی است.
بحران خاورمیانه اهمیت ذخایر ژاپن را افزایش داده است
این تصمیم در شرایطی اعلام شده که بحران خاورمیانه بازار تأمین نفت ژاپن را تحت فشار قرار داده است.
ژاپن به‌عنوان یکی از اقتصادهای صنعتی و واردکننده انرژی، وابستگی بالایی به نفت خاورمیانه دارد. طبق گزارش منبع، بیش از ۹۰ درصد واردات نفت خام ژاپن از خاورمیانه تأمین می‌شود و حدود ۷۰ درصد نفتی که ژاپن از خاورمیانه دریافت می‌کند، معمولاً از طریق نفتکش‌هایی عبور می‌کند که از تنگه هرمز می‌گذرند.
در چنین شرایطی، هرگونه اختلال در تردد نفتکش‌ها از هرمز می‌تواند مستقیماً هزینه و امنیت تأمین انرژی ژاپن را تحت تأثیر قرار دهد.
توکیو به سراغ نفت کانادا، آذربایجان و آفریقا رفته است
اختلال در مسیرهای سنتی تأمین باعث شده ژاپن برای جبران کاهش جریان نفت از خلیج فارس، منابع دیگری را نیز بررسی و خریداری کند.
بر اساس گزارش منتشرشده، محموله‌هایی از کانادا، جمهوری آذربایجان و کشورهای آفریقایی در میان منابع جایگزین قرار گرفته‌اند. با این حال، انتقال نفت از مسیرهای طولانی‌تر هزینه بیشتری دارد و افزایش هزینه واردات نفت می‌تواند فشار بیشتری بر فعالیت صنعتی و اقتصاد ژاپن وارد کند.
این مسئله نشان می‌دهد که برای توکیو، ذخایر استراتژیک فقط یک ابزار مقابله با کمبود فیزیکی نفت نیست؛ بلکه در دوره‌های اختلال ژئوپلیتیکی، ابزاری برای خرید زمان جهت یافتن مسیرها و منابع جایگزین نیز محسوب می‌شود.
ژاپن نیز در برنامه آزادسازی ذخایر اضطراری نفت قرار دارد
ژاپن در کنار مدیریت ذخایر داخلی، در برنامه هماهنگ‌شده اعضای آژانس بین‌المللی انرژی برای عرضه نفت از ذخایر اضطراری نیز مشارکت کرده است.
این برنامه در سال ۲۰۲۶ با هدف عرضه مجموعاً ۴۰۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از ذخایر اضطراری کشورهای عضو شکل گرفت.
در این شرایط، ایجاد یک ساختار تخصصی برای مدیریت پایگاه‌های ذخیره نفت می‌تواند به ژاپن کمک کند تا بهره‌برداری از این زیرساخت‌ها، عملیات اضطراری و آمادگی برای آزادسازی ذخایر را در چارچوبی متمرکزتر دنبال کند.
تأسیس شرکت جدید به معنای افزایش ذخایر نفتی نیست
یکی از نکات مهم در این خبر، تفکیک میان مدیریت ذخایر و افزایش حجم ذخایر است.
این شرکت اعلام نکرده که با تأسیس JERA Oil Storage حجم ذخایر استراتژیک ژاپن افزایش پیدا می‌کند. همچنین این شرکت اعلام نکرده که مالکیت ذخایر ملی نفت تغییر خواهد کرد. آنچه فعلاً مشخص شده، ایجاد یک شرکت عملیاتی اختصاصی و برنامه‌ریزی برای انتقال کسب‌وکار ذخیره‌سازی نفت به این شرکت در سال ۲۰۲۹ است.
به این ترتیب، اقدام JERA را باید بیش از آنکه یک برنامه افزایش موجودی نفت دانست، بازطراحی ساختار مدیریتی زیرساخت ذخایر استراتژیک تلقی کرد.
چرا این تغییر برای بازار انرژی اهمیت دارد؟
تأسیس JERA Oil Storage در مقطعی انجام شده که امنیت عرضه نفت در آسیا بیش از گذشته به مسیرهای حمل‌ونقل و توانایی کشورها برای استفاده از ذخایر اضطراری وابسته شده است.
برای ژاپن، که بخش عمده نفت خود را از خاورمیانه وارد می‌کند، سه موضوع هم‌زمان اهمیت دارد:
- حفظ آمادگی پایگاه‌های ذخیره‌سازی برای شرایط اضطراری؛
- امکان آزادسازی سریع و مدیریت‌شده ذخایر در زمان اختلال عرضه؛
- ایجاد منابع جایگزین برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر اختلال مسیرهای سنتی.
شرکت ژاپنی می‌گوید این ساختار جدید با هدف کمک به امنیت و ثبات انرژی ژاپن و همچنین حفظ توانایی آزادسازی به‌موقع و کارآمد نفت در شرایط اضطراری ایجاد شده است.
جمع‌بندی
اقدام جدید JERA نشان می‌دهد بحران انرژی خاورمیانه صرفاً به افزایش قیمت نفت محدود نشده و کشورهای بزرگ واردکننده نیز در حال بازنگری در نحوه مدیریت ذخایر اضطراری و زیرساخت‌های امنیت انرژی خود هستند.
برای ژاپن، وابستگی سنگین به نفت خاورمیانه و آسیب‌پذیری مسیر هرمز، اهمیت ذخایر استراتژیک را دوچندان کرده است. ایجاد JERA Oil Storage نیز در همین چارچوب، قرار است از سال ۲۰۲۹ مدیریت تخصصی چهار پایگاه ملی تحت پوشش JERA را در یک ساختار متمرکز قرار دهد.
همچنین بخوانید؛ افزایش تدابیر دفاعی آمریکا در خلیج فارس؛ حفاظت از نفت عربستان و گاز قطر
نظرات کاربران (۰ نظر)