پتروشیمی را قربانی تیترهای هیجانی نکنیم؛ مطالبهگری آری، مدیرعاملکشی نه!
شیدا آریاییپور پژوهشگر حقوقی
روزهایی که اقتصاد ایران همزمان با تحریم، محدودیتهای صادراتی، اختلال در زنجیره تأمین و شرایط جنگی روبهروست، قضاوت درباره عملکرد یک شرکت پتروشیمی با یک تیتر و عکس مدیرعامل، نه حرفهای است و نه منصفانه.
پتروشیمی یک صنعت زنجیرهای و پیچیده است. تولید و فروش یک مجتمع فقط به تصمیم مدیرعامل وابسته نیست؛ خوراک، گاز، برق، تعمیرات، قطعات، حملونقل، بیمه، تأمین مالی، بازار جهانی، نرخ ارز، امکان صادرات، تحریم و سیاستهای اقتصادی کشور، همه در نتیجه نهایی نقش دارند. پس وقتی تولید یا صادرات یک شرکت افت میکند، سؤال اول خبرنگار نباید این باشد که مدیرعامل چه کسی است؟
سؤال واقعی باید این باشد
- چرا افت کردهایم؟
- آیا خوراک کم شده؟
- آیا محدودیت انرژی وجود داشته؟
- آیا جنگ به زیرساخت یا حملونقل آسیب زده؟
- آیا تحریم مسیر فروش و انتقال پول را بسته؟
- آیا بازار جهانی افت کرده؟
- یا واقعاً تصمیم مدیریتی اشتباه بوده است؟
این دقیقاً همان مرزی است که خبرنگاری حرفهای را از تیترسازی شخصمحور جدا میکند.
اما این حرف به معنای مصونیت مدیران نیست. اتفاقاً پتروشیمی به دلیل گردش مالی، صادرات، ارزآوری و نقش آن در اقتصاد کشور، باید یکی از جدیترین حوزههای مطالبهگری رسانهای باشد. مردم حق دارند بدانند یک شرکت چقدر تولید کرده، چقدر فروخته، چقدر صادر کرده، درآمدش کجاست، چه قراردادهایی بسته، چه پروژههایی دارد، چه میزان سرمایهگذاری کرده و تصمیمات مدیریتی چه اثری بر عملکرد شرکت گذاشته است.
اما مطالبهگری با متهمسازی فرق دارد. اگر مدیری فساد کرده، باید با سند و عدد افشا شود. اگر تصمیم اشتباهی گرفته، باید مشخص شود آن تصمیم چه خسارتی ایجاد کرده است. اگر تخلفی در قرارداد، فروش، صادرات، شرکتهای واسطه، انتصابات یا بازگشت ارز وجود دارد، خبرنگار باید آن را دنبال کند. ولی اگر کاهش تولید نتیجه تحریم، جنگ، قطع خوراک، محدودیت
انرژی یا عوامل خارج از اختیار مدیریت است، چرا باید تصویر مدیرعامل را کنار یک تیتر منفی گذاشت تا مخاطب ناخودآگاه او را مقصر بداند؟
مدیرعامل مسئول است؛ اما همهکاره نیست. از آن طرف، وقتی یک پتروشیمی رکورد تولید میزند نیز نباید همه موفقیت را به نام یک نفر نوشت. پشت یک مجتمع پتروشیمی، هزاران نیروی متخصص، کارگر، مهندس، تیم تعمیرات، زنجیره تأمین و سالها سرمایهگذاری قرار دارد.
پتروشیمی محصول یک نفر نیست؛ محصول یک سازمان و یک زنجیره اقتصادی است.
مشکل دیگری که باید جدی گرفت، تبدیل مطالبهگری به چهرهکشی است. اینکه یک مدیر در یک مجموعه حکومتی یا دولتی فعالیت میکند، بهخودیخود دلیل فساد یا ناکارآمدی او نیست. همانطور که مدیر بودن، کسی را از پاسخگویی معاف نمیکند. معیار باید عملکرد باشد، نه برچسب.
خبرنگار نباید روابط عمومی مدیرعامل باشد؛ اما نباید دادستان او هم باشد.
رسانه باید چشم مردم باشد؛ عدد بخواهد، سند بخواهد، قرارداد ببیند، سؤال بپرسد و پاسخ را منتشر کند.
مردم سؤال میکنند.
خبرنگار تحقیق میکند.
مدیر پاسخ میدهد.
اگر پاسخ قانعکننده نبود، رسانه با سند پیگیری میکند.
این یعنی مطالبهگری واقعی.
در شرایط جنگی، حمایت از تولید ملی به معنای چشم بستن بر فساد نیست؛ همانطور که مبارزه با فساد نباید به معنای تخریب هر مدیری باشد که نامش در یک خبر آمده است. نه جنگ باید بهانهای برای پنهان کردن فساد شود، نه فساد بهانهای برای مقصر جلوه دادن مدیران در هر افت تولید.
پرسش اساسی این است
کدام بخش از عملکرد در اختیار مدیر بوده و کدام بخش خارج از اختیار او؟ سهم هرکدام چقدر بوده و سندش کجاست؟
اگر رسانه بتواند همین سؤال ساده را جدی بگیرد، هم میتواند فساد را افشا کند، هم از مدیر سالم دفاع کند و هم اعتماد مردم را برگرداند. خبرنگار حرفهای کسی نیست که همیشه علیه مدیر بنویسد؛ کسی است که وقتی مدیر اشتباه میکند
بپرسد چرا؟
وقتی موفق میشود بپرسد چگونه؟ و وقتی واقعاً شرایط خارج از اختیار اوست، شجاعت داشته باشد بگوید:
اینبار، مقصر مدیرعامل نیست.
این یعنی خبرنگاری؛
نه مدیرعاملپرستی، نه مدیرعاملکُشی؛ فقط حقیقت.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
بسیار عالی یکی حرف دل ما رو زد
باسلام
به نظرم این بار باید سر تعظیم فرود آورد برای چنین نگاه انسانی و درستی به مباحث چقدر بدون عقده واز چشم اندازی تازه به مباحث نگاه کردن خانم آریایی پور بسیار دقیق ولی غرض چه بسا مدیران درست کاری که درگیر کج اندیشی وکار شرکنی شدند و در حق ایشان اچحاف شد وچه بسیار کسانی که شایسته نبودند وبا پروپاگاندای خبری ودقیقا تبدیل خبرنگار به روابط عمومی خود واقعیت رو وارونه نشان دادند
بیار جای تحسین داره درچنین روزهای سختی که تشخیص سره از ناسره از هر دورانی سخت تر شده عجب نگاه تر تمیز و انسانی به موضوع مدیران داشتند دقیقا تنها راهکاری که سالهاست همه ی خبرنگاران دستمایه قرار دادند یا مجیز گوی مدیران هستند یا از بیخ بن برای یک خط فکری باکاری دیگر مدیران را زمین میزنند که همه نشان از نابخردی پنداشتن خلاقیت وتفکر برای این کار هست و همچنین قاطی جناح بازی وزد بند شدن
امید که خبرنگاران جوان چنین تفکری رو سرلوحه کارشون قرار بدهند واز این چشم انداز انسانی به مباحث نگاه کنند
خانم آریایی دزستند گفتند همه حکومتی ها هم بد نیستند مدیر عامل دلسوز و درست هم داریم
متن بسیار دقیق هوشمندانه ایست امیدوارم دوستان بادقت مطالعه کنند بسیاردرست بیان شده بانگاه هیجانی نمی توان به مباحث مختلف از جمله پتروشیمی پرداخت
چنین صنعت عظیمی دقیقا برای بررسی عملکرد نیاز به بررسی های چند جانبه دارند که تنها عملکرد مدیر را نمی توان مبنا قرارداد چه بسا که به درستی در متن ذکر شد عملکرد مدیران به عوامل بسیاری وابسته هست
ازاین رو بسیار دقت نظر برای خبرنگاران و پژوهشگران لازم خواهد بود
سلام. مدت هاست در برخی کانالهای تخصصی صنعت نفت شاهد این نکتهای که خانم آریایی پور بیان کرده هستم. قبلاً هم بود ( دو دههی قبل به ماقبل) اما چند سالی است که خیلی گسترده و عمیقتر شده است. یعنی هم دامنه توسعه پیدا کرده هم عمق پیدا کرده است. محیط ناامنی برای مدیران ایجاد کرده است که دودش به چشم سهامداران می رود. در محیط ناامن مدیران تصمیم های هیجانی می گیرند و این به نفع هیچکس نیست. رسانه درست باید کمک دست اقتصاد باشد نه خدای نکرده ترمز آن. بگذریم از موارد نادری که به سمت امتیاز گیری هم رفته اند.
در حالی که کشور با تحریم و محاصره دریایی و تنش با آمریکا مواجه هست و شرایط نرمال و عادی در کشور برقرار نیست، بسیاری از صنایع هم از شرایط عادی خارج شده اند و با مشکلات زیادی رو به رو هستند. بررسی عملکرد مدیران در شرایط عادی هم با چالش همراه هست چه رسید با شرایط فعلی.
مدیران فاسد بسیار زیاد هستند، اما مدیران دلسوز. پاکدست و بادانش هم در کشور کم نیستند
ارسال نظر شما