بحران هرمز، پالایشگران آسیایی را به سوی نفت آمریکا سوق داد

به گزارش پتروشیمی ها؛ دست‌کم چهار پالایشگر آسیایی طی همین هفته محموله‌های نفت خام آمریکا خریداری کرده‌اند. هم‌زمان، کاهش عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، دسترسی پالایشگران آسیایی به نفت خاورمیانه را با ریسک بیشتری مواجه کرده است.

در معاملات انجام‌شده:

• جی‌اس کالتکس کره جنوبی حدود ۲ میلیون بشکه نفت مارس از شرکت شِل برای تحویل در نوامبر خریداری کرده است؛ با حق‌بهای حدود ۱۳ تا ۱۴ دلار بالاتر از شاخص دبی.

• کازمو انرژی ژاپن نیز نفت مارس از شرکت ترافیگورا خریداری کرده است.

• انئوس ژاپن، بزرگ‌ترین پالایشگر ژاپن از نظر ظرفیت، ۲ میلیون بشکه نفت دبلیوتی‌آی از ترافیگورا برای تحویل نوامبر خریداری کرده است؛ با حق‌بهایی بیش از ۱۰ دلار نسبت به قیمت اکتبر دبلیوتی‌آی.

بیشتر در همین زمینه: رد شایعه آلودگی نفتی دریا از سوی شرکت ملی نفت

• شرکت دولتی سی‌پی‌سی تایوان نیز ۲ میلیون بشکه نفت دبلیوتی‌آی را از طریق مناقصه خریداری کرده است؛ با حق‌بهایی حدود ۸ تا ۹ دلار نسبت به برنت تاریخ‌دار.

در جنوب آسیا نیز پالایشگران دولتی هند، از جمله ام‌آرپی‌ال و اچ‌پی‌سی‌ال، در مجموع به دنبال خرید حدود ۶ میلیون بشکه نفت خام در بازار نقدی هستند؛ زیرا تحویل‌های قراردادی و بلندمدت آن‌ها تحت تأثیر اختلالات خاورمیانه قرار گرفته است.

تحلیل اگزکیتیو

پیام اصلی برای مدیران انرژی

این خبر را نباید صرفاً افزایش خرید نفت آمریکا توسط پالایشگران آسیایی دانست؛ بلکه باید آن را نشانه تغییر معیار تصمیم‌گیری پالایشگران تلقی کرد.

در شرایط عادی، تصمیم‌گیری عمدتاً بر پایه سه عامل قیمت، کیفیت و هزینه حمل انجام می‌شود.

در شرایط بحران، عوامل دیگری مانند قابلیت تحویل، امنیت تأمین و ریسک ژئوپلیتیکی نیز به همان اندازه اهمیت پیدا می‌کنند.

به همین دلیل پالایشگران آسیایی حاضر شده‌اند برای نفت آمریکا حق‌بهای قابل‌توجهی پرداخت کنند.

شاخص‌های مهم برای پایش بازار

۱. حق‌بهای نفت مارس و دبلیوتی‌آی در آسیا

افزایش مستمر این حق‌بها نشان‌دهنده تشدید رقابت برای تأمین خوراک جایگزین است.

۲. نرخ کرک اسپرد پالایشگاه‌ها

بالا ماندن این شاخص می‌تواند تقاضای پالایشگران برای نفت خام را تقویت کند.

۳. نرخ حمل نفتکش‌های آمریکا به آسیا

افزایش این نرخ می‌تواند نشانه تغییر ساختاری در مسیرهای تجارت جهانی نفت باشد.

۴. حجم صادرات نفت آمریکا به آسیا

این شاخص مشخص می‌کند که آیا افزایش خریدهای فعلی صرفاً واکنشی کوتاه‌مدت است یا در حال تبدیل‌شدن به یک روند پایدار است.

۵. خریدهای نقدی پالایشگران هند، ژاپن، کره جنوبی و تایوان

افزایش خرید نقدی می‌تواند نشانه کاهش اطمینان نسبت به تحویل‌های قراردادی و افزایش نیاز به تأمین جایگزین باشد.

تحلیل سیاسی – ژئوپلیتیکی

تنگه هرمز فقط یک مسیر صادرات نفت خلیج فارس نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین نقاط تعیین‌کننده در معماری تجارت جهانی انرژی است.

هرچه اختلال در هرمز طولانی‌تر شود، مصرف‌کنندگان بزرگ آسیایی انگیزه بیشتری برای تنوع‌بخشی جغرافیایی به منابع انرژی پیدا می‌کنند.

در این شرایط، تولیدکنندگان خارج از خلیج فارس، به‌ویژه آمریکا، از یک مزیت ژئوپلیتیکی برخوردار می‌شوند؛ زیرا نفت آن‌ها وابستگی کمتری به مسیر هرمز دارد.

البته این جایگزینی بدون هزینه نیست. مسافت حمل بیشتر، هزینه کشتی، زمان تحویل و نیاز به مدیریت موجودی را افزایش می‌دهد.

بنابراین ادامه بحران می‌تواند به تدریج موجب تغییر در معماری امنیت انرژی آسیا شود؛ به‌گونه‌ای که وابستگی سنتی به نفت خاورمیانه کاهش یافته و تنوع منابع و مسیرهای تأمین اهمیت بیشتری پیدا کند.

جمع‌بندی نهایی

این خبر یک سیگنال مهم برای بازار جهانی انرژی است.

بحران هرمز اکنون از مرحله نگرانی درباره عرضه نفت به مرحله رقابت واقعی برای تأمین فیزیکی خوراک پالایشگاه‌ها نزدیک شده است.

خرید چند میلیون بشکه نفت مارس و دبلیوتی‌آی توسط پالایشگران بزرگ ژاپن، کره جنوبی و تایوان، همراه با تلاش پالایشگران هند برای خرید نقدی، نشان می‌دهد بازار آسیا حاضر است هزینه قابل‌توجهی برای امنیت و قابلیت اطمینان تأمین نفت پرداخت کند.

از منظر استراتژیک، مهم‌ترین پیام این است که هرچه بحران هرمز طولانی‌تر شود، ارزش نفت خارج از خلیج فارس افزایش می‌یابد و احتمالاً نقش آمریکا در تأمین نفت آسیا از یک گزینه اضطراری به بخشی از سبد تأمین پایدار پالایشگران تبدیل خواهد شد.

بنابراین اثر اصلی بحران فقط افزایش یا کاهش قیمت نفت نیست؛ بلکه می‌تواند نقشه جریان فیزیکی نفت، اقتصاد حمل‌ونقل دریایی، ساختار حق‌بهای نفت خام و معماری امنیت انرژی آسیا را نیز تغییر دهد.

همچنین بخوانید: پالایشگاه‌های ساحل غربی آمریکا به سراغ خوراک نفتی مالزی رفتند