نفت در آستانه ثبت رشد هفتگی؛ تهدید آمریکا به محاصره نامحدود ایران نگرانی از اختلال عرضه را تشدید کرد

به گزارش پتروشیمی ها؛ در ساعت ۹:۱۱ صبح به وقت شرق آمریکا، نفت برنت با ۱۲ سنت کاهش به ۸۶٫۹۵ دلار در هر بشکه رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۱۳ سنت افزایش در ۸۱٫۳۸ دلار معامله شد.

برنت در مسیر رشد هفتگی حدود ۳٫۴ درصدی و وست‌تگزاس در مسیر افزایش حدود ۴ درصدی قرار داشت.

عامل اصلی صعود قیمت، تشدید ریسک ژئوپلیتیکی است. آمریکا اعلام کرده می‌تواند محاصره دریایی ایران را برای مدت نامحدود ادامه دهد و هم‌زمان فشار اقتصادی بیشتری اعمال کند. مذاکرات آتش‌بس نیز متوقف شده است.

از دید بازار، پیام مهم این تحول آن است که بازگشت سریع تردد عادی نفتکش‌ها از تنگه هرمز دیگر سناریوی غالب کوتاه‌مدت نیست.

وضعیت تنگه هرمز

تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز همچنان پایین‌تر از میانگین ماه اوت است. این تنگه پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه، مسیر عبور حدود یک‌پنجم عرضه روزانه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده بود.

بیشتر در همین زمینه: بحران هرمز، پالایشگران آسیایی را به سوی نفت آمریکا سوق داد

هم‌زمان، امارات متحده عربی اعلام کرده دو شناور متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی، هنگام عبور از تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفته‌اند و دولت امارات این حادثه را به ایران نسبت داده است.

در نتیجه، ریسک موجود فقط کاهش تولید نفت نیست؛ بلکه ریسک حمل‌ونقل، بیمه، امنیت کشتی‌ها و دسترسی به مسیر صادراتی نیز به بخش مهمی از قیمت‌گذاری نفت تبدیل شده است.

تحلیل فنی بازار نفت

نکته کلیدی این گزارش، تضاد میان دو نیروی متقابل در بازار است:

۱. عامل صعودی؛ ریسک عرضه

تهدید محاصره نامحدود، احتمال ادامه محدودیت در تردد هرمز را افزایش می‌دهد. بنابراین بازار برای نفت فیزیکیِ قابل تحویل، یک صرف ریسک ژئوپلیتیکی در قیمت ایجاد می‌کند.

صرف ریسک ژئوپلیتیکی یعنی بخشی از قیمت نفت نه به دلیل کمبود واقعی موجود، بلکه به دلیل احتمال وقوع اختلال در آینده پرداخت می‌شود.

۱. عامل نزولی؛ موجودی نفت و تقاضا

در طرف مقابل، رشد بسیار بزرگ ذخایر نفت خام آمریکا و کاهش پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی، مانع از جهش شدیدتر قیمت شده است.

ذخایر نفت خام آمریکا در هفته اخیر بزرگ‌ترین افزایش خود طی بیش از سه‌ونیم سال را ثبت کرده است. همچنین گزارش‌های جدید اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهند که سمت تقاضا نسبت به گذشته ضعیف‌تر شده است.

بنابراین ساختار فعلی بازار را می‌توان چنین خلاصه کرد:

ریسک ژئوپلیتیکی → فشار صعودی

افزایش ذخایر آمریکا → فشار نزولی

کاهش رشد تقاضای جهانی → فشار نزولی

اختلال فیزیکی در هرمز → فشار صعودی بسیار قوی‌تر

به همین دلیل نفت فعلاً به جای ورود به یک روند صعودی یک‌طرفه، در وضعیت نوسان شدید با سوگیری صعودی قرار دارد.

تحلیل استراتژیک

اهمیت این خبر فراتر از حرکت چند دلاری قیمت نفت است.

بازار اکنون با یک تغییر مهم در فرض بنیادی خود مواجه شده است:

مسئله دیگر فقط «چه زمانی هرمز باز می‌شود؟» نیست؛ بلکه «آیا می‌توان انتظار بازگشت پایدار و قابل اتکای جریان نفت از هرمز را داشت؟» است.

اگر بازار به این نتیجه برسد که اختلال هرمز طولانی خواهد شد، سه اثر هم‌زمان ایجاد می‌شود:

۱. افزایش صرف ریسک نفت؛
۲. افزایش هزینه حمل و بیمه نفتکش‌ها؛
۳. افزایش ارزش اقتصادی مسیرها و منابع جایگزین.

این موضوع به‌ویژه برای بازار فرآورده‌های نفتی اهمیت دارد؛ زیرا حتی اگر مقداری نفت خام از مسیرهای جایگزین به بازار برسد، محدودیت حمل‌ونقل می‌تواند عرضه گازوئیل، سوخت جت و سایر فرآورده‌ها را شدیدتر تحت فشار قرار دهد.

از این منظر، بحران هرمز فقط یک بحران «نفت خام» نیست؛ بلکه می‌تواند به یک بحران زنجیره تأمین انرژی تبدیل شود.

تحلیل عرضه و تقاضا

در شرایط عادی، رشد قیمت نفت باید عمدتاً از کسری عرضه نسبت به تقاضا ناشی شود؛ اما شرایط کنونی پیچیده‌تر است.

آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۴٫۳ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به حدود ۱۰۲٫۰۲ میلیون بشکه در روز برسد. هم‌زمان، این نهاد پیش‌بینی خود از تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ را به میزان ۱٫۶ میلیون بشکه در روز کاهش داده است.

از سوی دیگر، اداره اطلاعات انرژی آمریکا انتظار دارد بخشی از تولید نفت خاورمیانه حتی در صورت بهبود شرایط تجارت منطقه، تا سال ۲۰۲۷ همچنان متوقف باقی بماند.

بنابراین بازار با یک تناقض روبه‌روست:

عرضه فیزیکی در معرض کاهش است، اما تقاضا نیز در حال تضعیف است.

این ترکیب باعث می‌شود قیمت نفت به شدت به اخبار نظامی، وضعیت هرمز، ذخایر و مذاکرات سیاسی واکنش نشان دهد.

تحلیل سیاسی – ژئوپلیتیکی

تهدید آمریکا به حفظ محاصره برای مدت نامحدود، یک تغییر مهم در سیگنال سیاسی واشنگتن محسوب می‌شود؛ زیرا عملاً افق زمانی بازگشت وضعیت عادی را نامشخص می‌کند.

هم‌زمان، ادعاهای متقابل آمریکا و ایران درباره کنترل تنگه هرمز نشان می‌دهد که مسئله از یک اختلاف صرفاً نظامی عبور کرده و به کنترل یک گلوگاه حیاتی انرژی جهان تبدیل شده است.

برای بازار نفت، حتی بدون بسته‌شدن کامل هرمز، کاهش قابل‌توجه تردد کشتی‌ها کافی است تا قیمت‌ها افزایش یابد؛ زیرا بازار فقط حجم نفت عبوری را قیمت‌گذاری نمی‌کند، بلکه احتمال اختلال در محموله‌های آینده را نیز در قیمت لحاظ می‌کند.

تحلیل اگزکیتیو

پیام اصلی این خبر برای مدیران بازار انرژی را می‌توان در پنج نکته خلاصه کرد:

۱. ریسک هرمز وارد مرحله «اختلال پایدار» شده است.
بازار دیگر صرفاً منتظر بازگشایی سریع تنگه نیست.

۲. نفت در محدوده ۸۰ تا ۹۰ دلار با دو نیروی متضاد مواجه است.
ریسک ژئوپلیتیکی قیمت را بالا می‌برد، اما ذخایر و ضعف تقاضا مانع جهش آسان قیمت می‌شوند.

۳. جهش شدید قیمت هنوز نیازمند اختلال فیزیکی بزرگ‌تر است.
تهدید سیاسی به‌تنهایی می‌تواند صرف ریسک ایجاد کند؛ اما برای عبور پایدار قیمت از سطوح بالاتر، بازار به کاهش واقعی و مستمر عرضه نیاز دارد.

۴. فرآورده‌های نفتی ممکن است آسیب‌پذیرتر از نفت خام باشند.
محدودیت حمل‌ونقل و ظرفیت پالایشی می‌تواند فشار بیشتری بر گازوئیل و سوخت جت وارد کند.

۵. بازار وارد فاز «ریسک‌محور» شده است.
در چنین شرایطی، اخبار مربوط به هرمز، امنیت نفتکش‌ها، تحریم‌ها، مذاکرات و موجودی آمریکا می‌توانند در کوتاه‌مدت حتی بیش از شاخص‌های معمول عرضه و تقاضا قیمت را جابه‌جا کنند.

جمع‌بندی نهایی

تصویر فعلی بازار نفت، یک بازار صعودیِ خالص نیست؛ بلکه بازاری است که میان «ریسک عرضه» و «ضعف تقاضا» گرفتار شده است.

تهدید آمریکا به محاصره نامحدود، مهم‌ترین محرک صعودی کوتاه‌مدت است و احتمال عادی‌شدن سریع تردد هرمز را کاهش داده است. در مقابل، افزایش قابل‌توجه ذخایر نفت آمریکا و کاهش برآورد رشد تقاضای جهانی، مانع از آن شده‌اند که نفت وارد یک جهش پایدار شود.

بنابراین متغیر تعیین‌کننده هفته‌های آینده، نه صرفاً قیمت نفت، بلکه میزان بازگشت واقعی جریان نفتکش‌ها از تنگه هرمز خواهد بود. اگر تردد به‌طور پایدار افزایش یابد، صرف ریسک ژئوپلیتیکی می‌تواند تخلیه شود؛ اما تداوم محدودیت تردد، همراه با کاهش تولید منطقه، می‌تواند بازار را با کسری فیزیکی عمیق‌تر و فشار صعودی بیشتری بر قیمت‌ها مواجه کند.

همچنین بخوانید: هم‌افزایی هلدینگ‌های تاپیکو و کشتیرانی برای توسعه بازارهای صادراتی