هند برای عبور از گلوگاه هرمز، نفت نیجریه را جایگزین می‌کند

به گزارش پتروشیمی ها؛ بر اساس اطلاعات منابع تجاری، این محموله شامل نفت‌های خام Okwuibome و Utapate نیجریه بوده که از طریق معامله‌گر بزرگ کالایی Glencore و در قالب یک مناقصه خریداری شده است.

این نفت قرار است خوراک پالایشگاه HPCL Rajasthan Refinery Limited (HRRL) در ایالت راجستان هند را تأمین کند. این پالایشگاه ظرفیت پالایش حدود ۱۸۰ هزار بشکه در روز دارد و ۷۴ درصد آن در اختیار HPCL است.

پس از آغاز جنگ ایران، پالایشگران هندی برای جبران کاهش دسترسی به نفت خاورمیانه، به دنبال منابع جایگزین از مناطق مختلف جهان رفته‌اند.

بیشتر در همین زمینه: هند برای مقابله با شوک‌های عرضه نفت، ظرفیت ذخیره‌سازی خود را افزایش می‌دهد

اگرچه هند در ماه‌های اخیر واردات نفت روسیه را افزایش داده و در ماه ژوئیه به رکورد تاریخی رسیده است، اما پالایشگران هندی همچنان به دنبال منابعی هستند که برای رسیدن به هند مجبور به عبور از گلوگاه‌های حساس خاورمیانه، به‌خصوص تنگه هرمز، نباشند.

شرکت‌های پالایشی هند اکنون در حال آزمایش نفت خام‌های جدید از کشورهایی مانند نیجریه، آنگولا در آفریقا و ونزوئلا در آمریکای جنوبی هستند.

مدیرعامل HPCL اعلام کرده است که در سه‌ماهه نخست سال، بخش قابل‌توجهی از قراردادهای بلندمدت نفتی این شرکت با تأمین‌کنندگان خاورمیانه‌ای عملاً قابل دریافت نبوده، زیرا محموله‌ها در سمت غربی تنگه هرمز گرفتار شده بودند.

تحلیل فنی:

این اقدام هند نشان‌دهنده تغییر مهم در استراتژی تأمین خوراک پالایشگاه‌ها است. پالایشگران بزرگ دیگر صرفاً بر اساس قیمت خرید نفت تصمیم نمی‌گیرند، بلکه امنیت مسیر انتقال (Supply Route Security) به یک عامل تعیین‌کننده تبدیل شده است.

نفت‌های نیجریه‌ای مانند Okwuibome و Utapate معمولاً نفت‌های سبک تا متوسط با کیفیت مناسب برای تولید فرآورده‌های باارزش مانند بنزین و گازوئیل هستند. استفاده از این نفت‌ها می‌تواند بخشی از کاهش عرضه نفت خاورمیانه را جبران کند، هرچند هزینه حمل دریایی از غرب آفریقا به هند بالاتر است.

از دید پالایشی، تغییر گرید نفت خام نیازمند بررسی دقیق موارد زیر است:

* سازگاری نفت جدید با طراحی پالایشگاه

* میزان گوگرد و فلزات سنگین

* بازده تولید فرآورده‌های سبک و میان‌تقطیر

* هزینه حمل و بیمه دریایی

بنابراین جایگزینی نفت، صرفاً خرید بشکه اضافی نیست، بلکه یک فرآیند مهندسی و اقتصادی برای حفظ عملکرد پایدار پالایشگاه است.

تحلیل استراتژیک:

خرید نفت نیجریه توسط هند بخشی از روند بزرگ‌تر تنوع‌بخشی منابع انرژی (Energy Supply Diversification) است.

در سال‌های گذشته، پالایشگران آسیایی به دلیل قیمت رقابتی، وابستگی بیشتری به نفت خاورمیانه و روسیه پیدا کرده بودند. اما بحران‌های ژئوپلیتیکی اخیر نشان داده‌اند که نفت ارزان در صورت گرفتار شدن در مسیر انتقال، ارزش عملیاتی محدودی دارد.

هند اکنون در حال ایجاد یک سبد متنوع‌تر از تأمین‌کنندگان است:

* روسیه برای حفظ مزیت قیمتی

* آفریقا برای کاهش ریسک مسیرهای خاورمیانه

* آمریکای لاتین برای گزینه‌های جایگزین بلندمدت

این رویکرد مشابه سیاستی است که بسیاری از کشورهای بزرگ واردکننده نفت، پس از بحران‌های انرژی دهه‌های گذشته، دنبال کرده‌اند.

تحلیل اگزکیتیو (مدیریتی):

پیام اصلی این تحول برای مدیران صنعت انرژی این است که ریسک ژئوپلیتیک به بخشی از هزینه واقعی انرژی تبدیل شده است.

در گذشته معیار اصلی خرید نفت، قیمت هر بشکه بود؛ اما اکنون معیارهای جدید اهمیت بیشتری یافته‌اند:

* قابلیت اطمینان مسیر انتقال

* دسترسی به چندین منبع جایگزین

* انعطاف‌پذیری قراردادهای خرید

* توانایی تغییر سریع گرید خوراک پالایشگاه

شرکت‌هایی که تنها بر یک منطقه جغرافیایی یا یک مسیر دریایی وابسته باشند، در شرایط بحران با کاهش تولید، افزایش هزینه و اختلال عملیاتی مواجه می‌شوند.

اقدام HPCL نشان می‌دهد که پالایشگران بزرگ جهان به سمت مدل «امنیت عرضه قبل از کمینه‌سازی هزینه» حرکت می‌کنند.

تحلیل سیاسی:

بازار نفت وارد مرحله‌ای شده که مسیرهای انتقال انرژی به اندازه خود منابع نفتی اهمیت پیدا کرده‌اند.

تنگه هرمز، که یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان است، بار دیگر نشان داده که یک نقطه محدود جغرافیایی می‌تواند بر تصمیم‌های خرید نفت در بزرگ‌ترین اقتصادهای آسیایی اثر بگذارد.

برای هند، که سومین واردکننده بزرگ نفت خام جهان است، کاهش وابستگی به یک منطقه خاص نه فقط یک تصمیم اقتصادی، بلکه یک اقدام مرتبط با امنیت ملی انرژی محسوب می‌شود.

در سطح جهانی، ادامه این روند می‌تواند باعث شود نقش نفت آفریقا، آمریکای لاتین و سایر مناطق تولیدکننده در بازار آسیا افزایش یابد و ساختار سنتی تجارت نفت که سال‌ها بر محور خاورمیانه – آسیا شکل گرفته بود، تدریجاً متنوع‌تر شود.

همچنین بخوانید: افزایش ذخایر نفت خام آمریکا در سایه امیدواری بازار به توافق صلح