کرایه یک ابرنفتکش تا ۸۲ میلیون دلار؛ بحران لجستیک به بازار جهانی نفت رسید
رکوردشکنی کرایه ابرنفتکشها در بازار جهانی
به گزارش پتروشیمی ها؛ بازار حملونقل دریایی نفت با جهشی کمسابقه در نرخ کرایه نفتکشها روبهرو شده است. بر اساس دادههای گردآوریشده توسط بلومبرگ، نرخ اجاره ابرنفتکشها برای مسیر خلیج فارس به شرق آسیا به حدود ۱.۴ میلیون دلار در روز رسیده و رکورد تازهای ثبت کرده است.
این افزایش در شرایطی رخ میدهد که تقاضا برای جابهجایی نفت همچنان بالاست، اما بخش قابلتوجهی از ظرفیت ناوگان جهانی درگیر مسیرهای طولانیتر و عملیات انتقال محمولهها در اطراف تنگه هرمز شده است.
افزایش هزینه حملونقل، بهویژه برای پالایشگاههای آسیایی که بخش مهمی از نفت موردنیاز خود را از خاورمیانه تأمین میکنند، میتواند هزینه نهایی خرید نفت خام را افزایش دهد و تصمیمگیری درباره مبدأ تأمین محمولهها را تغییر دهد.
هزینه سفر ابرنفتکش از آمریکا به ژاپن به ۸۲ میلیون دلار رسید
افزایش نرخها به مسیرهای صادراتی خاورمیانه محدود نمانده است. در مسیر خلیج مکزیک آمریکا به ژاپن نیز هزینه اجاره ابرنفتکشها بهشدت افزایش یافته است.
بر اساس گزارش منتشرشده، برای یک نفتکش غولپیکر از نوع VLCC، با ظرفیت حمل حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام، مبلغی در حدود ۸۲ میلیون دلار برای یک سفر پیشنهاد شده است. این رقم نسبت به حدود سه هفته قبل ۵۰ درصد افزایش نشان میدهد.
چنین هزینهای میتواند مزیت اقتصادی صادرات نفت آمریکا به بازارهای آسیایی را کاهش دهد؛ زیرا خریداران علاوه بر قیمت خود نفت، باید هزینه سنگین انتقال آن از فاصلهای طولانی را نیز در محاسبات خود لحاظ کنند.
تنگه هرمز و افزایش انتقال نفت از کشتی به کشتی
یکی از عوامل اصلی افزایش نرخ کرایه، تغییر الگوی انتقال نفت در اطراف تنگه هرمز است. در شرایط محدودیت و ریسک بالای عبور از این آبراه، بخشی از محمولهها با استفاده از کشتیهای کوچکتر جابهجا میشوند و سپس در نقاط امنتر، از جمله در آبهای اطراف دریای عمان، به نفتکشهای بزرگتر انتقال مییابند.
این روش که با عنوان انتقال کشتی به کشتی یا STS شناخته میشود، به شناورهای بیشتری نیاز دارد و زمان استفاده از هر نفتکش را افزایش میدهد. در نتیجه، ظرفیت کمتری برای حمل نفت در سایر مسیرهای تجاری باقی میماند.
با افزایش حجم این عملیات و بازگشت بخشی از جریان صادرات نفت منطقه، تعداد بیشتری از نفتکشها در همین مسیرهای لجستیکی درگیر شدهاند. این مسئله کمبود شناور در بازار جهانی را تشدید کرده و نرخ کرایه را به سطوح بیسابقه رسانده است.
بحران حملونقل؛ مرحله تازه بحران انرژی
راسل هاردی، مدیرعامل ویتول، یکی از بزرگترین شرکتهای مستقل تجارت نفت جهان، در نشست مجمع انرژی اینتلیجنس در لندن، انتقال نفت از طریق الگوی فعلی در اطراف تنگه هرمز را بسیار ناکارآمد توصیف کرده است.
او توضیح داده که بحران ابتدا در بازار نفت خام نمایان شد، سپس به فرآوردههای نفتی گسترش یافت و اکنون به بحران حملونقل دریایی تبدیل شده است.
به گفته هاردی، با افزایش عرضه نفت خام از خاورمیانه، محدودیت اصلی در برخی مسیرها دیگر صرفاً دسترسی به نفت نیست، بلکه کمبود ظرفیت کافی برای انتقال آن به مقصد است.
این وضعیت نشان میدهد که افزایش تولید یا صادرات بهتنهایی برای عادیشدن بازار کافی نیست؛ زیرا نفت باید با هزینه قابلقبول و در زمان مناسب به پالایشگاهها و مصرفکنندگان برسد.
افزایش هزینه حمل به نفتکشهای کوچکتر هم سرایت کرد
کمبود ابرنفتکشها تنها نرخ اجاره شناورهای بزرگ را افزایش نداده، بلکه بازار نفتکشهای کوچکتر را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
شرکتهای نفتی، بازرگانان و خریداران برای جبران محدودیت دسترسی به کشتیهای بزرگتر، به استفاده از نفتکشهای Aframax و Suezmax روی آوردهاند. افزایش تقاضا برای این شناورها نیز فشار بیشتری بر نرخهای حمل وارد کرده است.
با این حال، جایگزینی ابرنفتکشها با شناورهای کوچکتر همیشه راهکاری کمهزینه نیست؛ زیرا ممکن است برای انتقال یک حجم مشخص از نفت به تعداد بیشتری کشتی و عملیات بارگیری نیاز باشد.
در نتیجه، کمبود ظرفیت در بخش ابرنفتکشها میتواند به افزایش هزینه در بخشهای دیگر بازار کشتیرانی نیز منجر شود.
پیامدهای افزایش کرایه برای پالایشگاههای آسیایی
افزایش هزینه حمل نفت میتواند ترکیب خرید پالایشگاهها را تغییر دهد. هنگامی که کرایه یک مسیر طولانی به دهها میلیون دلار میرسد، خریداران ناچارند قیمت نفت خام، هزینه حمل، بیمه و ریسکهای عملیاتی را همزمان ارزیابی کنند.
در چنین شرایطی، نفتی که در مبدأ ارزانتر به نظر میرسد، ممکن است پس از اضافهشدن هزینه حمل، مزیت رقابتی خود را از دست بدهد. به همین دلیل، پالایشگاههای آسیایی ممکن است به خرید نفت از منابع نزدیکتر یا استفاده از گریدهایی با هزینه تحویل پایینتر تمایل بیشتری نشان دهند.
افزایش هزینه حمل همچنین میتواند بر حاشیه سود پالایشگاهها فشار وارد کند؛ بهخصوص اگر امکان انتقال کامل هزینههای اضافی به قیمت فرآوردههای نفتی وجود نداشته باشد.

آینده بازار حمل نفت به تحولات تنگه هرمز وابسته است
تداوم نرخهای بیسابقه به مدت و شدت اختلال در مسیرهای دریایی، میزان استفاده از انتقال کشتی به کشتی و سرعت بازگشت نفتکشها به بازار آزاد بستگی دارد.
اگر بخش بزرگی از ناوگان همچنان در مسیرهای طولانی و عملیات انتقال محمولهها گرفتار بماند، عرضه محدود شناورها میتواند هزینه حمل نفت را در سطوح بالا حفظ کند. در مقابل، کاهش ریسکهای دریایی و بهبود بهرهوری انتقال نفت میتواند به آزادشدن ظرفیت ناوگان و تعدیل نرخها کمک کند.
در شرایط فعلی، رکورد روزانه ۱.۴ میلیون دلار برای مسیر خلیج فارس به شرق آسیا نشان میدهد که بحران انرژی به مرحلهای رسیده است که در آن هزینه و امکان حمل نفت، بهاندازه دسترسی به خود نفت اهمیت پیدا کرده است.
همچنین بخوانید؛ سقوط واردات نفت روسیه به هند؛ محمولهها به ۳۱۰ هزار بشکه در روز رسید
نظرات کاربران (۰ نظر)