سقوط واردات نفت روسیه به هند؛ محمولهها به ۳۱۰ هزار بشکه در روز رسید
واردات نفت روسیه به پایینترین سطح از سال ۲۰۲۲ رسید
به گزارش پتروشیمی ها؛ بر اساس دادههای ردیابی نفتکشها که بلومبرگ گردآوری کرده، میانگین محمولههای نفت خام روسیه به مقصد هند در چهار هفته منتهی به ۴ اکتبر به حدود ۳۱۰ هزار بشکه در روز رسیده است.
این پایینترین سطح برآوردشده از مارس ۲۰۲۲ محسوب میشود؛ زمانی که هند پس از آغاز جنگ اوکراین، خرید نفت ارزانقیمت روسیه را افزایش داد و به یکی از مهمترین مقاصد صادرات دریایی نفت این کشور تبدیل شد.
با این حال، رقم ۳۱۰ هزار بشکه در روز مربوط به میانگین محمولههای ردیابیشده در یک بازه چهارهفتهای است و نباید آن را با آمار نهایی واردات ثبتشده هند در کل ماه سپتامبر یکسان دانست.
نفت روسیه دیگر مزیت قیمتی سابق را ندارد
یکی از مهمترین عوامل کاهش خرید هند، افزایش قیمت نفت شاخص اورال روسیه است.
نفت اورال که پس از تحریمهای غرب معمولاً با تخفیف قابل توجهی عرضه میشد، اکنون در برخی محمولههای بارگیریشده از بنادر بالتیک با بیش از ۱۰ دلار پریمیوم نسبت به نفت Dated Brent پیشنهاد شده است.
افزایش قیمت این گرید باعث شده مزیت اقتصادی خرید نفت روسیه در مقایسه با نفت خاورمیانه کاهش یابد. در نتیجه، پالایشگاههای هندی که همواره هزینه خوراک را یکی از معیارهای اصلی خرید قرار میدهند، به دنبال محمولههای رقابتیتر در بازارهای دیگر هستند.
بازگشت نفت خاورمیانه به بازار هند
بهبود جریان عرضه از خاورمیانه، گزینههای بیشتری در اختیار پالایشگاههای هند قرار داده است.
با افزایش عبور نفتکشها از تنگه هرمز، دسترسی به محمولههای نفتی منطقه بهتر شده و نفت تولیدکنندگان خلیج فارس بار دیگر جایگاه رقابتی خود را در بازار هند تقویت کرده است.
نفت خاورمیانه علاوه بر دسترسی بیشتر، از نظر فاصله حمل نیز برای هند مزیت دارد. کوتاهتر بودن مسیر انتقال در مقایسه با محمولههای بارگیریشده از بنادر بالتیک روسیه، میتواند هزینه حملونقل و زمان تحویل را کاهش دهد.
در شرایطی که نرخ کرایه نفتکشها همچنان بالاست، این اختلاف هزینه در تصمیمگیری پالایشگاهها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
سهم روسیه از واردات نفت هند کاهش یافت
برآوردهای شرکت کپلر نشان میدهد سهم روسیه از واردات نفت خام هند در سپتامبر به حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که این سهم در ژوئیه به حدود ۵۶ درصد رسیده بود.
همچنین برآورد جداگانهای از ورود محمولهها به هند، میانگین واردات نفت روسیه در سپتامبر را حدود ۱.۷۵ میلیون بشکه در روز نشان میدهد؛ رقمی پایینتر از حدود ۲.۱ میلیون بشکه در روز در اوت.
تفاوت این ارقام با برآورد ۳۱۰ هزار بشکهای به دوره زمانی و معیار اندازهگیری مربوط است: رقم نخست، برآورد ورود محمولهها در ماه سپتامبر است، در حالی که رقم ۳۱۰ هزار بشکه به میانگین محمولههای ردیابیشده در چهار هفته منتهی به ۴ اکتبر اشاره دارد. مقصد نهایی برخی نفتکشها نیز ممکن است در طول سفر تغییر کند.
رقابت چین، دسترسی هند به نفت روسیه را محدود کرد
چین نیز در ماههای اخیر خرید نفت روسیه را افزایش داده و به رقیبی جدی برای پالایشگاههای هندی تبدیل شده است.
خریداران چینی در برخی معاملات حاضر شدهاند محمولهها را زودتر رزرو کنند و قیمتهای بالاتری بپردازند. این شرایط بخشی از عرضهای را که پیشتر در دسترس پالایشگاههای هند بود، به سمت چین هدایت کرده است.
افزایش تقاضای چین برای نفت روسیه همچنین با محدودتر شدن دسترسی برخی پالایشگاههای این کشور به نفت ایران همزمان شده است؛ عاملی که رقابت برای تأمین خوراک را تشدید میکند.
فشار تعرفهای آمریکا؛ عاملی مهم اما نه تنها علت
کاهش خرید نفت روسیه از سوی هند در شرایطی اتفاق افتاده که واشنگتن فشار بر خریداران بزرگ انرژی روسیه را افزایش داده است.
قانون جدید آمریکا به رئیسجمهور این کشور اختیار میدهد در شرایط مشخص، تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد بر واردات از کشورهایی اعمال کند که خریداران عمده نفت و گاز روسیه محسوب میشوند.
با این حال، این اختیار به معنای اعمال خودکار تعرفه ۱۰۰ درصدی نیست. گزارشها همچنین حاکی است دولت هند رسماً به پالایشگاههای خود دستور نداده است خرید نفت روسیه را متوقف کنند.
بنابراین، افت اخیر خرید را نمیتوان صرفاً نتیجه فشار سیاسی آمریکا دانست؛ قیمت نفت روسیه، هزینه حمل، دسترسی به محمولههای خاورمیانه و رقابت چین نیز در این تغییر نقش دارند.
هند به دنبال منابع جایگزین است
پالایشگاههای هندی برای جبران کاهش عرضه روسیه، خرید نفت از تولیدکنندگان دیگر را افزایش دادهاند.
از جمله گزینههای جایگزین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
نفت مربان امارات: گزینهای برای جایگزینی بخشی از خوراک نفتی روسیه.
-
نفت بصره عراق: یکی دیگر از منابع تأمین مورد توجه پالایشگاههای هند.
-
نفت آنگولا: گزینهای از غرب آفریقا برای متنوعسازی سبد واردات.
این تغییرات به معنای قطع کامل خرید نفت روسیه نیست؛ بلکه پالایشگاهها در حال تنظیم ترکیب خوراک خود بر اساس قیمت، هزینه حمل، دسترسی به محموله و ریسکهای تجاری هستند.
پیامدها برای بازار جهانی نفت
کاهش خرید هند میتواند رقابت میان پالایشگاههای آسیایی برای دستیابی به نفت خاورمیانه را افزایش دهد. با بازگشت بخشی از عرضه خلیج فارس، خریداران هندی دوباره امکان انتخاب میان نفت روسیه و گریدهای منطقهای را پیدا کردهاند؛ اما افزایش تقاضای چین ممکن است قیمت محمولههای روسی را همچنان بالا نگه دارد.
از سوی دیگر، اگر هند خرید نفت روسیه را در سطوح پایینتری حفظ کند، مسکو برای فروش محمولههای خود بیش از گذشته به بازارهایی مانند چین وابسته خواهد شد. با این حال، میزان اثرگذاری این روند به سطح تولید روسیه، حجم صادرات قابل عرضه و تغییرات قیمت در بازارهای جهانی بستگی دارد.

جمعبندی
افت جریان محمولههای نفت روسیه به هند به میانگین ۳۱۰ هزار بشکه در روز در چهار هفته منتهی به ۴ اکتبر، نشانه تغییر شرایط اقتصادی خرید نفت برای پالایشگاههای هندی است. نفت اورال دیگر تخفیف سابق را ندارد و در برخی معاملات با پریمیوم بیش از ۱۰ دلار نسبت به Dated Brent عرضه میشود. همزمان، بهبود عرضه خاورمیانه و رقابت چین، گزینههای خرید هند را تغییر دادهاند. فشار تعرفهای آمریکا نیز در محاسبات پالایشگاهها مؤثر است، اما شواهد موجود نشان میدهد عوامل تجاری و قیمتگذاری نقش مهمی در کاهش خرید نفت روسیه دارند.
همچنین بخوانید؛ اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیشبینی قیمت نفت را برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ افزایش داد
نظرات کاربران (۰ نظر)