سفر شی جینپینگ به پیونگیانگ؛ نمایش اتحاد راهبردی چین و کره شمالی، اما با محدودیتهای پنهان
در نخستین سفر شی جین پینگ به کره شمالی طی هفت سال گذشته، رهبران چین و کره شمالی تلاش کردند این دیدار را یک موفقیت بزرگ دیپلماتیک جلوه دهند. دو طرف از تعمیق همکاریهای سیاسی، اقتصادی، تجاری، فرهنگی و امنیتی سخن گفتند و رسانههای رسمی دو کشور این سفر را آغاز «مرحلهای جدید» در روابط دوجانبه توصیف کردند.
به گزارش پتروشیمی ها؛ در این دیدار، موضوعات حساس مانند خلع سلاح هستهای کره شمالی عملاً نادیده گرفته شد. پکن بر همکاریهای اقتصادی و بازگشایی مسیرهای تجاری و حملونقلی تمرکز کرد، در حالی که پیونگیانگ تلاش کرد جایگاه خود را به عنوان یک قدرت هستهای مورد پذیرش چین به نمایش بگذارد.
تحلیلگران معتقدند که چین در حال تلاش برای بازگرداندن کره شمالی به مدار نفوذ خود است؛ زیرا طی دو سال گذشته روابط کیم جونگ اون با پوتین به طور چشمگیری گسترش یافته و مسکو به شریک راهبردی مهمتری برای پیونگیانگ تبدیل شده است.
تحلیل فنی
این سفر چند پیام فنی و امنیتی مهم داشت:
۱. پذیرش عملی وضعیت هستهای کره شمالی
عدم اشاره به خلع سلاح هستهای در بیانیهها و مذاکرات نشان میدهد چین دیگر امید چندانی به بازگشت کره شمالی به مذاکرات هستهای ندارد و عملاً با واقعیت «کره شمالی هستهای» کنار آمده است.
۲. تمرکز بر اقتصاد و لجستیک
بازگشایی خطوط ریلی، هوایی و مرزی میان دو کشور پس از سالها محدودیت ناشی از کرونا، برای اقتصاد بحرانزده کره شمالی اهمیت حیاتی دارد. این اقدام میتواند صادرات مواد معدنی، واردات کالاهای اساسی و دسترسی پیونگیانگ به ارز خارجی را تسهیل کند.
۳. موازنه در برابر نفوذ روسیه
چین نگران آن است که وابستگی فزاینده کره شمالی به روسیه، نفوذ سنتی پکن بر پیونگیانگ را کاهش دهد. سفر شی در واقع تلاشی برای بازتعریف نقش چین به عنوان شریک اول کره شمالی بود.
تحلیل استراتژیک
از منظر ژئوپلیتیک، این سفر بخشی از شکلگیری تدریجی یک بلوک اوراسیایی جدید است که چهار بازیگر اصلی آن عبارتاند از:
* چین
* روسیه
* کره شمالی
* ایران
اگرچه سطح همکاری میان این کشورها یکسان نیست، اما همه آنها در حال ایجاد سازوکارهایی برای کاهش فشارهای غرب و محدود کردن نفوذ آمریکا هستند.
با این حال، محدودیتهای مهمی نیز وجود دارد:
۱. کره شمالی بیش از گذشته به روسیه نزدیک شده است.
2. چین نمیخواهد به دلیل حمایت از پیونگیانگ در معرض تحریمهای ثانویه غرب قرار گیرد.
3. پکن همچنان ثبات شبهجزیره کره را بر هرگونه ماجراجویی نظامی ترجیح میدهد.
4. اعتماد متقابل میان شی و کیم به اندازه روابط کیم و پوتین عمیق به نظر نمیرسد.
تحلیل اجرایی
این سفر را نباید به عنوان تشکیل یک اتحاد نظامی جدید تفسیر کرد؛ بلکه بیشتر یک «تثبیت مجدد نفوذ چین بر کره شمالی» است.
برندگان اصلی این سفر:
* کیم جونگ اون: دریافت مشروعیت سیاسی از بزرگترین قدرت آسیا.
* شی جینپینگ: جلوگیری از انحصار نفوذ روسیه بر پیونگیانگ.
* روسیه: بدون پرداخت هزینه، شاهد تقویت یکی از شرکای ضدغربی خود است.
بازنده اصلی:
* ایالات متحده که شاهد کاهش تدریجی احتمال بازگشت کره شمالی به مذاکرات خلع سلاح هستهای است.
تحلیل سیاسی
در سطح کلان، این سفر نشان میدهد که چین در حال بازسازی شبکه متحدان پیرامونی خود برای ورود به دورهای از رقابت بلندمدت با آمریکا است.
پیام پکن به واشنگتن چنین است:
چین هنوز قادر است بر بازیگران مسئلهساز منطقهای مانند کره شمالی اثرگذاری داشته باشد و در هر معادله امنیتی شرق آسیا نقش غیرقابل حذف ایفا کند.
اما در عین حال، پکن عمداً از امضای توافقات نظامی بزرگ یا حمایت آشکار از برنامه هستهای کره شمالی خودداری کرد تا از تشدید تنش با آمریکا، ژاپن و کره جنوبی جلوگیری کند.
جمعبندی نهایی
این سفر را میتوان یک موفقیت تاکتیکی برای هر دو طرف، اما نه یک تغییر راهبردی بنیادین دانست.
* چین توانست نفوذ خود را در پیونگیانگ احیا کند.
* کره شمالی توانست مشروعیت بیشتری کسب کند.
* اما اتحاد چین و کره شمالی هنوز به سطح اتحاد عمیق و عملیاتی روسیه و کره شمالی نرسیده است.
برای افق ۱۲ تا ۲۴ ماه آینده، محتملترین سناریو ادامه همکاری اقتصادی و سیاسی چین و کره شمالی است، در حالی که همکاریهای نظامی عمیقتر پیونگیانگ همچنان بیشتر با روسیه دنبال خواهد شد.
همچنین بخوانید؛ جهش تورم آمریکا تحت تأثیر شوک انرژی؛ نخستین هشدار اقتصاد کلان جنگ ایران از داخل ایالات متحده
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما