افت قیمت نفت با امید به آغاز گفتوگوها برای بازگشایی تنگه هرمز
قیمت نفت برای چهارمین روز متوالی کاهش یافت؛ مهمترین عامل، خبر سفر نخستوزیر قطر به تهران برای گفتوگو درباره نقش میانجیگرانه قطر، آزادی کشتیرانی و امکان بازگشایی تنگه هرمز است.
به گزارش پتروشیمی ها؛ در زمان انتشار خبر، برنت حدود ۸۷.۴۶ دلار و نفت وستتگزاس حدود ۸۱.۸۳ دلار در هر بشکه معامله میشد. بازار حتی گزارشهایی درباره اصابت پرتابه به یک نفتکش در هرمز را نیز در برابر چشمانداز مذاکرات، فعلاً کماهمیتتر تلقی کرده است.
قطر اعلام کرده محور مذاکرات، آزادی کشتیرانی در این آبراه، امکان بازگشایی آن و کاهش تنش برای ایجاد شرایط مناسب گفتوگو خواهد بود.
در همین حال، درگیری مستقیم متوقف شده، اما آمریکا فشار اقتصادی و تحریمهای جدید علیه صنعت نفت ایران را دنبال میکند و ایران نیز فهرستی از ۴۵ نفتکش را بهعنوان اهداف احتمالی در صورت نقض مقررات اعلامشده برای تردد در هرمز معرفی کرده است.
تحلیل فنی بازار نفت
نکته مهم این خبر، نه صرفاً کاهش قیمت نفت، بلکه تغییر موقت ریسکپریمیوم هرمز در قیمتگذاری بازار است.
بازار نفت در هفتههای اخیر بخشی از قیمت را بابت احتمال اختلال طولانیمدت در جریان نفت و فرآورده از خلیج فارس مطالبه میکرد. اکنون خبر مذاکرات باعث شده معاملهگران احتمال کاهش این ریسک را افزایش دهند و بخشی از این صرف ریسک را از قیمت نفت خارج کنند.
اما باید میان سه مرحله کاملاً متفاوت تفکیک قائل شد:
۱. کاهش تنش و توقف درگیری
۲. توافق بر سر آزادی و امنیت کشتیرانی
۳. بازگشت پایدار جریان نفت و الانجی به شرایط عادی
در حال حاضر، صرفاً نشانههایی از حرکت به سمت مرحله دوم وجود دارد و هنوز نمیتوان آن را معادل بازگشت جریان انرژی دانست.
به همین دلیل، کاهش قیمت نفت الزاماً به معنای حل بحران عرضه نیست؛ بلکه نشاندهنده کاهش موقت احتمال سناریوهای شدیدتر است.
تحلیل استراتژیک
تنگه هرمز یک گلوگاه معمولی در تجارت دریایی نیست. اهمیت آن از این واقعیت ناشی میشود که بخش بزرگی از نفت و الانجی تولیدشده در منطقه برای رسیدن به بازارهای آسیایی و جهانی به این مسیر وابسته است.
بنابراین، حتی اگر مذاکرات به توافق اولیه منجر شود، بازگشت فیزیکی جریان انرژی احتمالاً با تأخیر انجام خواهد شد.
شرکتهای کشتیرانی، مالکان نفتکشها، بیمهگران و خریداران نفت قبل از بازگشت کامل به وضعیت عادی، به تضمینهای قابل اتکا درباره امنیت مسیر نیاز دارند.
از این منظر، عبارت «بازگشایی هرمز» میتواند از نظر بازار سه مفهوم متفاوت داشته باشد:
• باز شدن حقوقی و سیاسی مسیر
• امکان عبور محدود و مشروط کشتیها
• بازگشت آزاد، مستمر و قابل بیمهشدن تردد تجاری
تنها مفهوم سوم است که میتواند به کاهش پایدار ریسک عرضه و بازگشت کامل بازار به وضعیت عادی منجر شود.
تحلیل اگزکیوتیو و عملیاتی
برای بازار انرژی، مهمترین شاخص در روزهای آینده خود مذاکرات نیست، بلکه آثار قابل مشاهده آن بر رفتار کشتیرانی و جریان واقعی محمولههاست.
چند علامت باید با دقت دنبال شود:
• افزایش تعداد عبور نفتکشها از هرمز
• کاهش زمان انتظار و محدودیتهای عملیاتی کشتیها
• کاهش نرخ کرایه و حق بیمه ریسک جنگی نفتکشها
• افزایش تمایل مالکان کشتیها به پذیرش محمولههای منطقه
• افزایش بارگیری نفت و الانجی از پایانههای خلیج فارس
• کاهش اختلاف قیمت نفتهای منطقهای ناشی از محدودیت دسترسی به بازار
اگر این نشانهها ظاهر شوند، بازار میتواند کاهش ریسک هرمز را از یک خبر سیاسی به یک تحول فیزیکی در بازار انرژی تبدیل کند.
در غیر این صورت، کاهش فعلی قیمت نفت بیشتر ماهیت روانی و مالی خواهد داشت و در برابر هر حادثه جدید در مسیر دریایی میتواند معکوس شود.
تحلیل سیاسی
نقش قطر در این میان اهمیت ویژهای دارد، زیرا دوحه تلاش میکند کانال میانجیگری میان طرفهای درگیر را فعال نگه دارد. همزمان، گفتوگوهای ایران و عمان درباره نوعی مدیریت مشترک تنگه نیز مطرح شده است.
با این حال، همانگونه که تحلیلگران مؤسسه آیانجی اشاره کردهاند، حتی توافق درباره مدیریت هرمز الزاماً به معنای عادیشدن جریان نفت نیست.
عامل تعیینکننده، مجموعهای از مسائل بههمپیوسته شامل تحریمها، محدودیت بنادر، آزادی کشتیرانی، تضمین امنیت کشتیها و سازوکار قابل اتکای عبور تجاری است.
از این رو، بازار نفت در مقطع کنونی میان دو نیروی متضاد قرار دارد: امید به کاهش تنش از یک سو و تداوم ریسک عملیاتی هرمز از سوی دیگر.
جمعبندی
کاهش چهارروزه قیمت نفت را باید بیشتر بهعنوان کاهش انتظاری ریسک ژئوپلیتیکی تفسیر کرد، نه نشانه بازگشت فوری عرضه به بازار.
اگر مذاکرات قطر به توافقی منجر شود که آزادی کشتیرانی را بهطور معتبر تضمین کند، مرحله بعدی میتواند کاهش محسوستر ریسکپریمیوم و افزایش تدریجی جریان نفت و الانجی باشد.
اما تا زمانی که عبور نفتکشها، بارگیری پایانهها، بیمه و نرخ حملونقل به وضعیت پایدار بازنگشتهاند، بازار همچنان در برابر هر حادثه جدید در هرمز بسیار حساس خواهد بود.
بنابراین قیمت ۸۷ دلاری برنت در این مقطع بیشتر قیمتِ «امید به کاهش ریسک» است تا قیمتِ «بازگشت کامل عرضه».
همچنین بخوانید؛ کاهش «حقبیمه جنگی» نفت؛ بازار پیش از بازگشت واقعی عرضه، به دیپلماسی امید بسته است
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

ارسال نظر شما