پاکستان با فناوری جدید، تولید نفت سنگین داخلی خود را افزایش می‌دهد

به گزارش پتروشیمی ها؛ این فناوری که با عنوان Passive Energy Tool Technology معرفی شده، با هدف بهبود جریان نفت در چاه‌هایی طراحی شده است که به دلیل ویسکوزیته (گرانروی) بالای نفت سنگین، تولید از آن‌ها دشوارتر است.

بر اساس اعلام OGDCL، این فناوری می‌تواند:

* ویژگی‌های سیال داخل چاه را بهینه کند؛

* نیاز به تعمیرات دوره‌ای چاه‌ها (Workover) را کاهش دهد؛

* زمان توقف تولید را کم کند؛

بیشتر در همین زمینه: استقرار مرکز عملیات لحظه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی توسط ادنوک برای مدیریت ناوگان حفاری

* هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهد؛

* مصرف مواد شیمیایی مورد استفاده برای بهبود تولید را پایین بیاورد.

پاکستان پس از آغاز جنگ ایران، با نگرانی بیشتری نسبت به امنیت تأمین انرژی خود مواجه شده و تلاش می‌کند وابستگی به واردات نفت خام را کاهش دهد. این کشور همچنین در نظر دارد با ایجاد ذخایر راهبردی نفت در نزدیکی بنادر خود، از جمله در قالب یک شهر انرژی (Energy City)، نقش بیشتری در مدیریت ذخیره‌سازی و امنیت عرضه منطقه‌ای ایفا کند.

شرکت OGDCL بزرگ‌ترین دارنده مجوزهای اکتشاف نفت و گاز در پاکستان است و حدود ۱۶۶ هزار و ۵۰۰ بشکه معادل نفت در روز (BOEPD) تولید دارد. این میزان تولید شامل حدود:

* ۴۹ درصد تولید نفت خام داخلی پاکستان؛

* ۲۸ درصد تولید گاز طبیعی کشور؛

* ۳۴ درصد تولید گاز مایع نفتی (LPG)

است.

این شرکت در میدان‌های مهمی مانند Qadirpur، Nashpa، Mela، KPD-TAY و Bettani فعالیت دارد و همچنان در حال توسعه فعالیت‌های اکتشافی خود است.

در ابتدای سال جاری میلادی نیز OGDCL از کشف جدید نفت و گاز در چاه اکتشافی Baragzai X-۰۱ در استان خیبر پختونخوا خبر داده بود.

پاکستان همچنین در پایان سال گذشته پنج قرارداد جدید اکتشاف نفت و گاز با شرکت‌های دولتی و خصوصی داخلی امضا کرد که شامل توسعه سه بلوک فراساحلی و دو بلوک خشکی بود.

تحلیل فنی:

نفت‌های سنگین معمولاً دارای گرانروی بالا و حرکت‌پذیری پایین در مخزن هستند. این موضوع باعث کاهش نرخ تولید، افزایش فشار عملیاتی و نیاز بیشتر به روش‌های بهبود برداشت نفت (Enhanced Oil Recovery – EOR) می‌شود.

فناوری Passive Energy Tool در دسته فناوری‌هایی قرار می‌گیرد که بدون تزریق گسترده انرژی خارجی، تلاش می‌کنند شرایط جریان نفت در چاه را بهبود دهند. هدف اصلی چنین فناوری‌هایی کاهش مقاومت جریان، کنترل رسوبات و افزایش پایداری تولید است.

اهمیت این فناوری برای پاکستان در این است که بخش قابل توجهی از منابع نفتی باقی‌مانده این کشور در مخازنی قرار دارد که بهره‌برداری اقتصادی از آن‌ها نیازمند فناوری‌های جدید است.

در صورت موفقیت آزمایش‌های میدانی، این فناوری می‌تواند:

* عمر اقتصادی چاه‌ها را افزایش دهد؛

* هزینه تولید هر بشکه نفت را کاهش دهد؛

* نیاز به حفاری چاه‌های جدید را کاهش دهد؛

* ضریب بازیافت مخازن موجود را افزایش دهد.

تحلیل استراتژیک:

اقدام پاکستان بخشی از یک روند گسترده‌تر در میان کشورهای واردکننده نفت است که پس از بحران‌های ژئوپلیتیکی اخیر، تمرکز خود را از صرفاً خرید نفت به سمت امنیت انرژی داخلی تغییر داده‌اند.

راهبرد پاکستان دارای سه محور اصلی است:

۱- افزایش تولید داخلی

پاکستان با افزایش بهره‌وری میدان‌های موجود، تلاش می‌کند بخشی از نیاز وارداتی خود را کاهش دهد. این موضوع باعث کاهش فشار بر منابع ارزی کشور و کاهش آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های بازار جهانی نفت می‌شود.

۲- ایجاد ظرفیت ذخیره‌سازی راهبردی

ایجاد ذخایر نفتی نزدیک بنادر، به پاکستان اجازه می‌دهد در شرایط بحران، اختلال در مسیرهای تأمین را بهتر مدیریت کند و انعطاف بیشتری در خرید نفت داشته باشد.

۳- جذب فناوری خارجی

همکاری با شرکت‌های تخصصی خارجی نشان می‌دهد پاکستان به جای صرفاً سرمایه‌گذاری سنگین در اکتشاف جدید، به دنبال افزایش بهره‌وری دارایی‌های موجود است؛ رویکردی که در صنعت نفت جهان به عنوان Maximizing Asset Value (حداکثرسازی ارزش دارایی‌های نفتی) شناخته می‌شود.

تحلیل سیاسی:

امنیت انرژی پاکستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و وابستگی بالا به واردات نفت، همواره تحت تأثیر تحولات خاورمیانه قرار دارد. بحران‌های منطقه‌ای اخیر باعث شده اسلام‌آباد تلاش بیشتری برای کاهش آسیب‌پذیری خود انجام دهد.

پاکستان علاوه بر افزایش تولید داخلی، به دنبال تبدیل شدن به یک مسیر مهم ذخیره‌سازی و انتقال انرژی در منطقه است. ایجاد زیرساخت‌های ذخیره نفت در نزدیکی بنادر می‌تواند این کشور را در زنجیره تجارت انرژی منطقه‌ای فعال‌تر کند.

همچنین همکاری با شرکت‌های خارجی در حوزه فناوری نفتی نشان‌دهنده تلاش پاکستان برای حفظ ارتباط با بازار جهانی فناوری انرژی و جذب دانش تخصصی برای توسعه منابع داخلی است.

جمع‌بندی اجرایی:

توافق OGDCL با شرکت کانادایی Synergetic Oil Tools تنها یک قرارداد فناوری نیست؛ بلکه بخشی از یک برنامه گسترده‌تر پاکستان برای افزایش تاب‌آوری انرژی، کاهش وابستگی به واردات و استفاده حداکثری از ذخایر داخلی است.

اگر این فناوری بتواند در میدان‌های نفت سنگین پاکستان به نتایج اقتصادی مطلوب برسد، می‌تواند به عنوان یک الگوی توسعه برای افزایش تولید از مخازن دشوار و کم‌بازده مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین بخوانید: هند برای مقابله با شوک‌های عرضه نفت، ظرفیت ذخیره‌سازی خود را افزایش می‌دهد