کاهش فشار بازار سوخت با تصمیم G۷؛ ۱۰۰ میلیون بشکه ذخایر طی چهار ماه آزاد می‌شود
به گزارش پتروشیمی‌ها، و بر اساس گزارش OilPrice، کشورهای G7 و شرکای آنها در واکنش به تشدید بحران فرآورده‌های نفتی، با آزادسازی حداکثر ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری طی یک دوره چهارماهه موافقت کرده‌اند.
اجرای این طرح از طریق آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) هماهنگ خواهد شد و تمرکز اولیه آن بر عرضه دیزل است؛ به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از محموله‌های دیزل در ۲۰ روز نخست وارد بازار شود.
بحران اصلی، کمبود فرآورده است نه صرفاً نفت خام
تصمیم G7 در شرایطی اتخاذ شده که بازار جهانی با فشار شدیدی در بخش دیزل و سایر فرآورده‌های پالایشی روبه‌رو است.
اختلال در فعالیت پالایشگاه‌های خاورمیانه، آسیب دیدن پالایشگاه‌های روسیه و محدودیت‌های صادراتی این کشور، در کنار کاهش صادرات برخی پالایشگاه‌های آسیایی، عرضه گازوئیل را محدود کرده است.
در آمریکا نیز قیمت خرده‌فروشی دیزل اخیراً به حدود ۶.۵۰ دلار در هر گالن رسیده و در اروپا قیمت معاملات آتی گازوئیل از ۲۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است.
بنابراین، تزریق ذخایر اضطراری بیش از آنکه صرفاً پاسخی به کمبود نفت خام باشد، تلاشی برای افزایش سریع عرضه فرآورده‌های آماده مصرف است.
دیزل در اولویت ۲۰ روز نخست
بر اساس بیانیه رسمی G7، آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر قرار است بلافاصله آغاز شود و طی چهار ماه ادامه پیدا کند.
نکته مهم این است که G7 تأکید کرده است بخش قابل‌توجهی از عرضه دیزل باید در ۲۰ روز نخست آزاد شود تا اثر آن سریع‌تر در بازار سوخت مشاهده شود. آژانس بین‌المللی انرژی نیز موظف شده اجرای این تعهدات را رصد کند و ظرف کمتر از ۲۰ روز گزارشی درباره اقدامات انجام‌شده و پیشنهادهای بعدی ارائه دهد.
این ۱۰۰ میلیون بشکه الزاماً یک ذخیره جدید نیست
یکی از نکات مهم در تفسیر این تصمیم، ارتباط آن با برنامه اضطراری قبلی IEA است.
آژانس بین‌المللی انرژی در ماه مارس، پس از آغاز جنگ ایران، هماهنگی برای آزادسازی حدود ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری اعضا را آغاز کرده بود. بر اساس گزارش منتشرشده، حدود دو سوم این حجم تاکنون وارد بازار شده است.
از این رو، متن جدید G7 نشان می‌دهد رقم ۱۰۰ میلیون بشکه می‌تواند تا حد زیادی مربوط به تکمیل تعهدات آزادسازی ماه مارس باشد و لزوماً به معنای ایجاد یک بسته کاملاً جدید و مازاد بر برنامه قبلی نیست.
فشار بر اروپا برای عرضه ذخایر دیزل
موضوع ذخایر اضطراری اروپا در هفته‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی بحث بازار سوخت تبدیل شده است.
داده‌های موجود نشان می‌دهد کشورهای عضو اتحادیه اروپا حدود ۳۹ میلیون تن ذخایر اضطراری گازوئیل و دیزل در اختیار داشته‌اند. آلمان با حدود ۵.۶ میلیون تن و فرانسه با حدود ۸.۲ میلیون تن، در مجموع بیش از یک‌سوم ذخایر استراتژیک دیزل اتحادیه اروپا را در اختیار دارند.
اروپا به دلیل کاهش وابستگی به سوخت روسیه و افت ظرفیت پالایشی خود، در سال‌های اخیر وابستگی بیشتری به واردات دیزل پیدا کرده است. همین موضوع اهمیت ذخایر اضطراری را در شرایط فعلی افزایش داده است.
واشنگتن به دنبال کاهش فشار بازار دیزل است
تصمیم G7 پس از افزایش فشار آمریکا برای استفاده از ذخایر اضطراری اروپا اتخاذ شده است.
دولت آمریکا طی هفته‌های اخیر همزمان با افزایش قیمت دیزل، موضوع محدودیت احتمالی صادرات دیزل آمریکا را نیز مطرح کرده بود. اروپا به واردات دیزل از آمریکا وابستگی قابل‌توجهی دارد و محدود شدن صادرات آمریکا می‌توانست فشار بیشتری بر بازار این قاره وارد کند.
با این حال، رهبران G7 در بیانیه خود اعلام کرده‌اند که میان اعضای این گروه محدودیت صادرات انرژی و فرآورده‌های انرژی اعمال نخواهند کرد و از سایر تولیدکنندگان نیز خواسته‌اند از وضع محدودیت‌هایی که می‌تواند تنش بازار را افزایش دهد، خودداری کنند.
بازار بلافاصله واکنش نشان داد
اثر اولیه خبر بر بازار محسوس بود.
طبق گزارش منتشرشده، معاملات آتی گازوئیل اروپا پس از اعلام تصمیم G7 بیش از ۴ درصد کاهش یافت و قیمت برنت نیز حدود ۳ دلار پایین آمد و به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.
همچنین پریمیوم دیزل نسبت به نفت خام که روز قبل حدود ۷۶.۷۷ دلار در هر بشکه بود، به حدود ۶۹ دلار کاهش یافت. این واکنش نشان می‌دهد معامله‌گران، آزادسازی ذخایر را عاملی برای کاهش بخشی از فشار کوتاه‌مدت عرضه ارزیابی کرده‌اند.
جی7 فقط به ذخایر اکتفا نکرد
برنامه G7 صرفاً به آزادسازی ذخایر محدود نشده است.
رهبران این گروه توافق کرده‌اند زمان‌بندی تعمیرات پالایشگاه‌ها را میان کشورهای عضو هماهنگ کنند تا چند پالایشگاه به‌طور همزمان از مدار خارج نشوند. همچنین قرار است از کشورهایی که ظرفیت پالایشی قابل‌توجه دارند خواسته شود تولید فرآورده‌ها، به‌ویژه دیزل، را در حد امکان افزایش دهند.
این بخش از برنامه اهمیت زیادی دارد، زیرا آزادسازی ذخایر می‌تواند کمبود کوتاه‌مدت را جبران کند، اما به‌تنهایی ظرفیت پالایش از دست‌رفته را بازنمی‌گرداند.
بحران پالایش همچنان پابرجاست
بازار جهانی در حال حاضر با یک مشکل دوگانه روبه‌رو است: بخشی از نفت خام دوباره در حال بازگشت به بازار است، اما ظرفیت پالایش و عرضه فرآورده‌ها همچنان با اختلال مواجه است.
گزارش‌های بازار نشان می‌دهد ظرفیت پالایشی آمریکا نیز نسبت به سال‌های گذشته کاهش یافته و پالایشگاه‌های فعال با نرخ‌های بالایی کار می‌کنند. در چنین شرایطی، هرگونه توقف ناگهانی پالایشگاه در خاورمیانه، روسیه یا سایر مناطق تولیدکننده می‌تواند دوباره فشار بر بازار دیزل را افزایش دهد.
هر ۱۰۰ میلیون بشکه چه اثری دارد؟
حجم ۱۰۰ میلیون بشکه در مقیاس بازار جهانی رقم قابل‌توجهی است و تقریباً معادل یک روز مصرف جهانی نفت محسوب می‌شود. اما این نکته مهم است که این ذخایر طی چهار ماه آزاد می‌شوند و بنابراین نباید کل حجم را به‌عنوان عرضه یک‌باره وارد بازار در نظر گرفت.
از سوی دیگر، تمرکز عرضه در روزهای نخست بر دیزل می‌تواند در کوتاه‌مدت فشار بازار فرآورده‌ها را کاهش دهد، اما پایداری این اثر به وضعیت پالایشگاه‌های آسیب‌دیده، صادرات روسیه، جریان فرآورده‌ها از خاورمیانه و سطح تقاضای فصلی بستگی دارد.
جمع‌بندی
تصمیم G7 برای آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه ذخایر اضطراری طی چهار ماه، مهم‌ترین واکنش هماهنگ کشورهای صنعتی به بحران فعلی فرآورده‌های نفتی است. اولویت دادن به عرضه دیزل در ۲۰ روز نخست می‌تواند فشار فوری بر بازار را کاهش دهد، اما این اقدام جایگزین ظرفیت پالایشی از دست‌رفته نیست. همزمان، هماهنگی تعمیرات پالایشگاه‌ها و جلوگیری از محدودیت صادرات میان اعضای G7 نشان می‌دهد تمرکز سیاست‌گذاران تنها بر افزایش عرضه نفت خام نیست و بحران اصلی اکنون در بازار فرآورده‌ها، به‌ویژه دیزل، متمرکز شده است.
نظرات کاربران (۰ نظر)