عربستان برای حفظ بازار آسیا، قیمت نفت ژوئیه را پایین میآورد
عربستان سعودی در حال بررسی کاهش دوباره قیمت رسمی فروش نفت خام خود به مشتریان آسیایی برای ماه ژوئیه است؛ اقدامی که نشان میدهد ریاض با وجود استمرار ریسکهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، اکنون بیش از هر چیز نگران افت تقاضا و کاهش قدرت خرید پالایشگاههای آسیایی شده است. بر اساس نظرسنجی رویترز از فعالان بازار، قیمت نفت «عرب لایت» ممکن است بین ۳ تا ۸ دلار در هر بشکه نسبت به ماه ژوئن کاهش یابد.
دلیل اصلی این تصمیم، افت محسوس تقاضای نقدی در آسیاست؛ بهویژه در چین که پالایشگاهها به علت قیمتهای بالای نفت، حاشیه سود ضعیف و استفاده از ذخایر انبارشده، واردات خود را کاهش دادهاند. همزمان افزایش صادرات نفت آمریکا و آزاد شدن بخشی از عرضه آفریقا به سمت آسیا نیز فشار رقابتی بر عربستان را افزایش داده است.
پریمیوم یا «حق مرغوبیت» نفت دبی نقدی نسبت به قراردادهای سوآپ، که یکی از مهمترین شاخصهای قدرت بازار خاورمیانه است، از حدود ۱۳.۹۲ دلار در آوریل به حدود ۸.۹ دلار در مه سقوط کرده؛ موضوعی که بیانگر کاهش تنش عرضه نسبت به هفتههای اوج بحران است.
در عین حال، بازار جهانی نفت تحت تأثیر امید به توافق آمریکا و ایران و احتمال بازگشایی کامل تنگه هرمز، بخشی از پرمیوم ژئوپلیتیکی خود را از دست داده و قیمت نفت برنت به زیر ۱۰۰ دلار بازگشته است.
تحلیل فنی
کاهش احتمالی قیمت رسمی فروش نفت عربستان، یک سیگنال بسیار مهم برای بازار آسیاست؛ زیرا «OSP» یا Official Selling Price عملاً شاخص مرجع قیمتگذاری بسیاری از نفتهای خاورمیانه شامل عراق، کویت و دیگر تولیدکنندگان منطقه محسوب میشود.
پیام فنی این اقدام آن است که بازار از وضعیت «کمبود فیزیکی شدید» وارد فاز «مدیریت تقاضا» شده است. در هفتههای نخست بحران، پالایشگاههای آسیایی حاضر بودند برای تضمین دسترسی به خوراک، پرمیومهای بیسابقه پرداخت کنند؛ اما اکنون سطح قیمتها به جایی رسیده که خودِ قیمت بالا، تقاضا را تخریب کرده است.
کاهش واردات چین اهمیت کلیدی دارد. چین بزرگترین واردکننده نفت جهان است و افت خرید آن عملاً بخشی از فشار کمبود عرضه را خنثی کرده است. گزارشها نشان میدهد واردات نفت چین به پایینترین سطح از سال ۲۰۱۶ رسیده است.
از منظر ساختار بازار، عربستان اکنون میان دو هدف متضاد گرفتار شده است:
* حفظ درآمد هر بشکه
* حفظ سهم بازار آسیا
کاهش قیمت رسمی فروش نشان میدهد در شرایط فعلی، ریاض حفظ سهم بازار را در اولویت قرار داده است.
این تحول همچنین میتواند نشانهای از آغاز «جنگ آرام قیمتی» در آسیا باشد؛ بازاری که اکنون نفت آمریکا، آفریقا، روسیه و خاورمیانه همزمان برای آن رقابت میکنند.
تحلیل استراتژیک
رفتار اخیر عربستان نشان میدهد ریاض دیگر صرفاً به دنبال بیشینهسازی قیمت نفت نیست، بلکه به سمت «مدیریت بلندمدت مشتریان آسیایی» حرکت کرده است.
آسیا، بهویژه چین، هند، کره جنوبی و ژاپن، ستون اصلی آینده صادرات نفت عربستان هستند. اگر پالایشگاههای آسیایی در دوران قیمتهای بالا به سمت نفتهای جایگزین یا قراردادهای بلندمدت با سایر عرضهکنندگان بروند، بازپسگیری این بازار برای عربستان بسیار دشوار خواهد بود.
در همین حال، افزایش صادرات آمریکا به آسیا یک تغییر ساختاری مهم در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده است. نفت آمریکا که سابقاً عمدتاً بازار آتلانتیک را پوشش میداد، اکنون به بازیگر مهم بازار شرق آسیا تبدیل شده است.
همچنین این اقدام عربستان نشان میدهد بازار دیگر مانند هفتههای ابتدایی جنگ، سناریوی «فروپاشی کامل عرضه خلیج فارس» را باور ندارد. اگر بازار هنوز نگران قطع کامل صادرات منطقه بود، ریاض نیازی به تخفیف قیمتی نداشت.
از منظر اوپکپلاس نیز این تحول مهم است. زیرا کاهش قیمت رسمی فروش در عمل میتواند بخشی از اثر سیاست کاهش تولید اوپکپلاس را خنثی کند. یعنی حتی اگر عرضه محدود بماند، تخفیف قیمتی میتواند مانع جهش دوباره قیمتها شود.
تحلیل اگزکیتیو (Executive Insight)
آنچه اکنون در بازار نفت مشاهده میشود، تغییر تدریجی از «بازار بحرانمحور» به «بازار رقابتمحور» است.
در هفتههای گذشته، بازار روی ریسک جنگ، تنگه هرمز و کمبود عرضه تمرکز داشت؛ اما اکنون تمرکز به سمت تقاضا، سهم بازار و توان جذب قیمتهای بالا منتقل شده است.
برای مدیران صنعت انرژی، سه پیام کلیدی وجود دارد:
* بازار آسیا وارد فاز حساس کشش قیمتی شده است؛ یعنی افزایش بیشتر قیمت میتواند باعث افت واقعی مصرف شود.
* عربستان حاضر است بخشی از درآمد کوتاهمدت را قربانی تثبیت مشتریان استراتژیک کند.
* اگر روند افت تقاضای چین ادامه یابد، احتمال ورود بازار نفت به فاز مازاد نسبی عرضه در نیمه دوم ۲۰۲۶ افزایش مییابد؛ حتی با وجود استمرار ریسکهای ژئوپلیتیکی.
تحلیل سیاسی
کاهش قیمت فروش نفت عربستان در مقطع فعلی، یک پیام سیاسی غیرمستقیم نیز دارد: ریاض تمایل ندارد بازار جهانی انرژی دوباره وارد فاز شوک قیمتی کنترلنشده شود.
عربستان به خوبی میداند جهش شدید قیمت نفت میتواند:
* رشد اقتصاد جهانی را تضعیف کند،
* فشار تورمی بر اقتصادهای مصرفکننده را افزایش دهد،
* و در نهایت تقاضای بلندمدت نفت را تخریب کند.
از سوی دیگر، کاهش قیمتها همزمان با افزایش امیدها به توافق آمریکا و ایران، نشان میدهد بازیگران اصلی بازار در حال آمادهسازی خود برای سناریوی «کاهش تدریجی ریسک ژئوپلیتیکی» هستند؛ هرچند هنوز اختلالات لجستیکی و محدودیت جریان انرژی در منطقه کاملاً برطرف نشده است.
همچنین بخوانید:تنگتر شدن میدان مانور ترامپ در آستانه توافق چارچوبی میان آمریکا و ایران
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما