سه نفتکش در مسیر هرمز آسیب دیدند؛ عامل حملات همچنان نامشخص است
سه نفتکش در تنگه هرمز هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتند
به گزارش پتروشیمیها، سه نفتکش با پرچم لیبریا هنگام عبور از تنگه هرمز در روزهای اخیر هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتهاند؛ حوادثی که طبق اطلاعات شرکت اطلاعات کشتیرانی Marisks و گزارشهای امنیت دریایی، بار دیگر سطح ریسک عبور نفتکشها از یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان را افزایش داده است.
سه نفتکش چه زمانی هدف قرار گرفتند؟
بر اساس گزارش Marisks، سه نفتکش در روزهای سهشنبه و چهارشنبه هنگام عبور از تنگه هرمز با پرتابههای ناشناس برخورد داشتند. هر سه کشتی در زمان عبور، سامانه شناسایی خودکار یا AIS را خاموش کرده بودند؛ اقدامی که به گفته این شرکت اطلاعاتی با هدف کاهش احتمال شناسایی انجام شده بود.
سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس نیز در روزهای ۳۰ سپتامبر و اول اکتبر چند گزارش جداگانه از برخورد نفتکشها با پرتابههای ناشناس در هرمز دریافت کرده است. در یکی از موارد، برخورد موجب آتشسوزی شد، اما آتش بعداً مهار شد و کشتی به مسیر خود ادامه داد.
نام سه نفتکش مشخص شد
دادههای کشتیرانی و ردیابی محمولهها نشان میدهد سه نفتکش مورد اشاره عبارتاند از:
| نفتکش | نوع | مدیر/شرکت مرتبط | اطلاعات ثبتشده |
|---|---|---|---|
| Al Ruwais | نفتکش فرآورده | ADNOC Logistics & Services | انتقال محموله دیزل در نزدیکی عمان |
| Mersin Prosperity | VLCC | ADNOC Logistics & Services | انتقال ۲ میلیون بشکه نفت Basrah عراق |
| Sinbad | Aframax | Anglo-Eastern Tanker Management | بارگیری فرآورده در بندر جبیل عربستان |
هر سه کشتی با پرچم لیبریا تردد میکردند. شرکت ADNOC Logistics & Services درباره دو نفتکش تحت مدیریت خود اظهارنظر نکرده و مدیر Sinbad نیز در زمان انتشار گزارش پاسخی ارائه نکرده بود.
نفتکش Al Ruwais و Mersin Prosperity پیشتر انتقال کشتیبهکشتی داشتند
دادههای Kpler نشان میدهد Al Ruwais در اواخر سپتامبر در نزدیکی صحار عمان عملیات کشتیبهکشتی انجام داده و محموله دیزل خود را تخلیه کرده بود.
نفتکش Mersin Prosperity نیز در اواسط سپتامبر در همان منطقه برای انتقال حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام Basrah عراق به یک نفتکش دیگر عملیات STS انجام داده بود.
این اطلاعات اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا انتقال کشتیبهکشتی در نزدیکی عمان طی هفتههای اخیر به یکی از مسیرهای مهم جابهجایی نفت خلیج فارس تبدیل شده است.
نفتکش Sinbad از عربستان فرآورده بارگیری کرده بود
نفتکش Aframax به نام Sinbad نیز طبق دادههای Kpler، در اوایل سپتامبر در بندر صنعتی جُبیل عربستان سعودی فرآوردههای پالایشی بارگیری کرده بود.
این موضوع نشان میدهد حوادث اخیر فقط نفتکشهای حامل نفت خام را در معرض خطر قرار نداده و کشتیهای حامل فرآوردههای نفتی نیز در مسیر هرمز با ریسک امنیتی مواجهاند.
عامل حملات هنوز مشخص نیست
یکی از مهمترین نکات این حوادث، نامشخص بودن عامل حملات است.
سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس در گزارشهای خود اعلام کرده است که مقامات در حال بررسی حوادث هستند و تاکنون مسئولیت حملات بهطور رسمی به گروه یا کشوری نسبت داده نشده است.
در نتیجه، نسبت دادن این حملات به یک طرف مشخص بدون اعلام رسمی، مبنای کافی ندارد.
هرمز همزمان با بازگشت صادرات نفت ناامن مانده است
اهمیت این حوادث در شرایطی بیشتر میشود که جریان صادرات نفت خلیج فارس در هفتههای اخیر نشانههایی از بهبود داشته است.
رویترز گزارش داده که صادرات نفت خلیج فارس بهتدریج در حال بازگشت است و برآورد گلدمن ساکس نشان میدهد مجموع صادرات نفت خلیج فارس، با احتساب محمولههای موسوم به «تاریک» که با خاموش بودن AIS حمل میشوند، در هفته گذشته به حدود ۲۳.۳ میلیون بشکه در روز رسیده؛ سطحی نزدیک به میانگین سال ۲۰۲۵.
اما افزایش حجم صادرات الزاماً به معنای عادی شدن شرایط کشتیرانی نیست. حمل محمولهها همچنان با ریسکهای امنیتی، تغییر مسیر و هزینههای بالاتر مواجه است.
هشدارهای UKMTO در هرمز افزایش یافته است
فهرست هشدارهای UKMTO نشان میدهد در فاصله کوتاهی چندین حادثه مربوط به نفتکشها در تنگه هرمز ثبت شده است.
از جمله در ۲۸ سپتامبر یک نفتکش هنگام خروج از هرمز با پرتابهای ناشناس برخورد کرد و آتشسوزی کوچکی در کشتی رخ داد؛ آتش مهار شد و کشتی به مسیر خود ادامه داد. همچنین در ۳۰ سپتامبر چند گزارش جداگانه از برخورد نفتکشها با پرتابههای ناشناس منتشر شد.
در اول اکتبر نیز UKMTO اعلام کرد یک نفتکش هنگام عبور از هرمز هدف پرتابه ناشناس قرار گرفته و برخورد باعث آتشسوزی شده است؛ خدمه سالم گزارش شدند.
حملات چه اثری بر بازار نفت دارد؟
تأثیر اصلی این حوادث در مرحله نخست، افزایش حق بیمه ریسک حملونقل و احتیاط مالکان نفتکشهاست.
اگر شرکتهای کشتیرانی عبور از هرمز را پرریسکتر ارزیابی کنند، ممکن است:
- هزینه بیمه جنگی افزایش یابد؛
- مالکان کشتیها برای ورود به هرمز نرخهای بالاتری مطالبه کنند؛
- عملیات کشتیبهکشتی در نقاط امنتر افزایش یابد؛
- برخی محمولهها با تأخیر حمل شوند؛
- و هزینه نهایی رساندن نفت و فرآورده به خریداران افزایش پیدا کند.
این اثر میتواند حتی در شرایطی رخ دهد که حجم فیزیکی صادرات نفت منطقه همچنان بالا باشد.
بحران فقط نفت خام نیست
حادثه اخیر از این جهت اهمیت دارد که یکی از نفتکشهای آسیبدیده، Al Ruwais، حامل فرآورده نفتی بوده است.
این مسئله با وضعیت فعلی بازار جهانی دیزل همزمان شده است؛ بازاری که از محدودیت صادرات روسیه، اختلال پالایشگاههای خاورمیانه و توقف صادرات فرآوردههای چین تحت فشار قرار گرفته است. رویترز نیز گزارش داده که محدودیت صادرات چین و اختلالات دیگر، نگرانی درباره کمبود جهانی سوخت را افزایش دادهاند.
بنابراین هرگونه اختلال بیشتر در حمل فرآوردههای نفتی از خلیج فارس میتواند فشار بازار دیزل را تشدید کند.
جدول جمعبندی حادثه
| موضوع | جزئیات |
|---|---|
| محل | تنگه هرمز |
| تعداد نفتکشهای گزارششده | ۳ فروند |
| پرچم | لیبریا |
| نوع کشتیها | نفتکش فرآورده، VLCC و Aframax |
| عامل حمله | نامشخص |
| سلاح/پرتابه | ناشناس |
| وضعیت خدمه | در گزارشهای موجود، سالم |
| یکی از پیامدها | آتشسوزی در برخی موارد |
| وضعیت تحقیقات | در حال بررسی |
| نهاد هشداردهنده | UKMTO |
| اهمیت بازار | افزایش ریسک حمل نفت و فرآورده |
جمعبندی
وقوع حملات به سه نفتکش در تنگه هرمز، در شرایطی که صادرات نفت خلیج فارس در حال بازیابی است، نشان میدهد افزایش جریان نفت لزوماً به معنای عادی شدن ریسک حملونقل نیست.
در حال حاضر هیچ عامل مشخصی بهطور رسمی مسئول این سه حادثه معرفی نشده است. با این حال، تکرار گزارشهای برخورد نفتکشها با پرتابههای ناشناس میتواند بر تصمیم مالکان کشتیها، هزینه بیمه و کرایه حمل اثر بگذارد.
از سوی دیگر، قرار گرفتن نفتکش حامل فرآورده در میان کشتیهای آسیبدیده، اهمیت حادثه را برای بازار دیزل بیشتر میکند؛ بازاری که همزمان با محدودیت صادرات روسیه و چین و اختلالات پالایشی خاورمیانه با کمبود عرضه مواجه است.
همچنین بخوانید؛ خاموشیهای هند به بالاترین سطح سه سال اخیر رسید؛ فشار همزمان گرما و تقاضای صنعتی

نظرات کاربران (۰ نظر)