سقوط اعتماد اقتصادی آمریکاییها زیر سایه جنگ ایران
گزارش جدید شبکه خبری Al Jazeera بر اساس نظرسنجی مؤسسه «گالوپ» نشان میدهد اعتماد اقتصادی در ایالات متحده به پایینترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ رسیده است. شاخص «اعتماد اقتصادی گالوپ» به منفی ۴۵ سقوط کرده؛ عددی که نشاندهنده غلبه شدید بدبینی اقتصادی در میان افکار عمومی آمریکاست.
بر اساس این نظرسنجی، تنها ۱۶ درصد مردم وضعیت اقتصاد آمریکا را «خوب» یا «عالی» توصیف کردهاند. در مقابل، ۴۹ درصد شرایط اقتصادی را «بد» و ۳۴ درصد آن را «متوسط» ارزیابی کردهاند. همچنین ۷۶ درصد پاسخدهندگان معتقدند وضعیت اقتصادی در حال بدتر شدن است.
گزارش، افزایش شدید قیمت انرژی را مهمترین عامل این سقوط روانی معرفی میکند. قیمت متوسط هر گالن بنزین در آمریکا از کمتر از ۳ دلار پیش از آغاز جنگ، به حدود ۴.۵۵ دلار رسیده است. این افزایش پس از درگیری نظامی آمریکا و اسرائیل با ایران و اختلال در تردد انرژی از تنگه هرمز رخ داده است.
در متن گزارش تأکید شده که اگرچه آمریکا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان است، اما قیمت انرژی ماهیتی جهانی دارد و هرگونه اختلال در عرضه نفت و گاز خلیج فارس مستقیماً بر مصرفکننده آمریکایی اثر میگذارد.
این گزارش همچنین اشاره میکند که ادامه محاصره دریایی بنادر ایران و تداوم تنش در تنگه هرمز، حتی پس از برقراری آتشبس موقت، باعث تداوم فشار بر بازار انرژی شده است.
دولت دونالد ترامپ همچنان تأکید دارد که هدف جنگ جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بوده است. با این حال، گزارش یادآور میشود که حتی «تولسی گبرد» رئیس اطلاعات ملی آمریکا نیز پیشتر اعلام کرده بود تهران در حال ساخت بمب هستهای نیست.
در بخش دیگری از گزارش، به افت محبوبیت سیاسی ترامپ نیز اشاره شده است. طبق نظرسنجی مشترک روزنامه نیویورک تایمز و مؤسسه «سیهنا»، تنها ۳۱ درصد رأیدهندگان عملکرد ترامپ در جنگ با ایران را تأیید میکنند.
تحلیل فنی
شاخص «اعتماد اقتصادی» گالوپ ترکیبی از دو مؤلفه است:
* ارزیابی مردم از وضعیت فعلی اقتصاد
* پیشبینی آنها از آینده اقتصاد
وقتی هر دو مؤلفه همزمان منفی میشوند، معمولاً اقتصاد وارد مرحلهای میشود که در اقتصاد سیاسی از آن با عنوان «رکود روانی» یاد میشود؛ وضعیتی که حتی پیش از رکود واقعی، رفتار مصرفکننده و سرمایهگذار را منفی میکند.
افزایش قیمت بنزین در آمریکا از نظر سیاسی اهمیت فوقالعادهای دارد، زیرا اقتصاد آمریکا شدیداً وابسته به حملونقل جادهای و مصرف سوخت است. افزایش هزینه سوخت مستقیماً موجب رشد هزینه حمل کالا، افزایش قیمت مواد غذایی، رشد تورم و کاهش قدرت خرید خانوار میشود.
همچنین بازار جهانی نفت اکنون با «پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک» مواجه شده است. این اصطلاح به افزایش قیمت ناشی از ترس بازار از اختلال عرضه گفته میشود، نه صرفاً کمبود واقعی نفت.
تداوم اختلال در تنگه هرمز میتواند سه پیامد فنی مهم داشته باشد:
* افزایش هزینه بیمه نفتکشها
* افزایش هزینه حمل دریایی انرژی
* کاهش ظرفیت ذخیرهسازی راهبردی کشورهای مصرفکننده
تحلیل استراتژیک
این گزارش نشان میدهد جنگ ایران برای نخستین بار از سطح نظامی وارد حوزه «فرسایش داخلی آمریکا» شده است. در بسیاری از جنگهای مدرن، نقطه تعیینکننده نه میدان نبرد، بلکه تحمل اقتصادی و روانی جامعه داخلی است.
اکنون چند روند همزمان قابل مشاهده است:
کاهش اعتماد اقتصادی مردم آمریکا، افزایش قیمت انرژی، افت محبوبیت سیاسی دولت و نگرانی بازارهای مالی، همگی در حال تبدیل شدن به یک زنجیره فشار داخلی هستند.
از منظر راهبردی، مهمترین نکته این است که بازار جهانی انرژی هنوز باور نکرده بحران پایان یافته است. حتی پس از آتشبس، ادامه محاصره دریایی و ابهام حقوقی درباره وضعیت تنگه هرمز باعث شده بازار همچنان در وضعیت اضطراب باقی بماند.
در واقع، بازار انرژی بیش از آنکه به «آتشبس» واکنش نشان دهد، به «اطمینان از پایداری امنیت مسیرهای انرژی» واکنش نشان میدهد؛ موضوعی که هنوز حاصل نشده است.
همچنین این بحران نشان داد استقلال نسبی انرژی آمریکا الزاماً به معنای مصونیت اقتصادی آمریکا نیست. زیرا قیمت نفت و فرآوردههای انرژی در بازار جهانی تعیین میشود و آمریکا نیز بخشی از همان بازار است.
تحلیل اجرایی
برای دولت آمریکا، خطر اصلی اکنون صرفاً هزینه نظامی جنگ نیست، بلکه انتقال تدریجی بحران به اقتصاد داخلی و فضای انتخاباتی است.
تجربه تاریخی آمریکا نشان میدهد رأیدهندگان آمریکایی معمولاً افزایش قیمت بنزین را سریعتر و ملموستر از موفقیتهای ژئوپلیتیک درک میکنند.
اگر قیمت انرژی در ماههای آینده بالا باقی بماند، احتمال دارد:
* فشار بر فدرال رزرو برای کنترل تورم افزایش یابد
* نرخ بهره بالا باقی بماند
* رشد اقتصادی آمریکا کندتر شود
* بازار سهام وارد نوسانات شدیدتر گردد
* انتخابات میاندورهای کنگره برای جمهوریخواهان پیچیدهتر شود
در سطح بینالمللی نیز این بحران احتمالاً کشورها را به سمت تنوعبخشی مسیرهای انرژی، افزایش ذخایر استراتژیک و کاهش وابستگی به گلوگاههای ژئوپلیتیکی سوق خواهد داد.
تحلیل سیاسی
گزارش گالوپ از نظر سیاسی اهمیت بالایی دارد، زیرا نشان میدهد شکاف میان روایت رسمی دولت آمریکا و احساس واقعی جامعه در حال افزایش است.
دولت ترامپ جنگ را بهعنوان اقدامی امنیتی و راهبردی معرفی میکند، اما بخش مهمی از افکار عمومی اکنون آن را از زاویه هزینههای معیشتی میبیند.
این تغییر زاویه نگاه بسیار مهم است؛ زیرا در سیاست داخلی آمریکا، وقتی موضوعات امنیت ملی به بحران هزینه زندگی تبدیل شوند، حمایت عمومی از عملیات خارجی معمولاً کاهش مییابد.
همچنین اظهارنظر مستقیم ترامپ مبنی بر اینکه «به وضعیت مالی آمریکاییها فکر نمیکنم» میتواند در فضای انتخاباتی به یک نقطه آسیبپذیر تبلیغاتی تبدیل شود، زیرا رقبای سیاسی قادر خواهند بود آن را بهعنوان فاصله گرفتن دولت از مشکلات روزمره مردم معرفی کنند.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

ارسال نظر شما