حقوق نفتیها زیر ذرهبین؛ واقعیتهای کمتر دیدهشده از سختترین شغل صنعت ایران
کارشناسان و کارکنان صنعت نفت معتقدند حقوق و مزایای نیروهای عملیاتی، جبرانکننده سختی کار، ریسک بالا و نقش راهبردی آنان در تأمین انرژی کشور است و مقایسه آن با سایر دستگاهها، تصویری ناعادلانه از واقعیت ارائه میدهد.
به گزارش پتروشیمی ها – موضوع حقوق و مزایای کارکنان صنعت نفت همواره یکی از مباحث مورد توجه افکار عمومی بوده است، اما کارشناسان تأکید دارند مقایسه دریافتی کارکنان عملیاتی این صنعت با سایر دستگاههای اجرایی، بدون در نظر گرفتن شرایط سخت کاری، ریسکهای شغلی و مسئولیت سنگین آنان، نمیتواند معیار درستی برای قضاوت باشد و حتی ممکن است به تشدید خروج نیروهای متخصص از این صنعت راهبردی منجر شود.
مقایسهای که همه واقعیت را نشان نمیدهد
کار در صنعت نفت با بسیاری از مشاغل تفاوتهای اساسی دارد. فعالیت در دمای بالای ۵۰ درجه سانتیگراد، حضور مستمر در محیطهای آلوده و پرخطر، شیفتهای طولانی، دوری مداوم از خانواده و تحمل فشارهای جسمی و روانی، بخشی از واقعیت زندگی کارکنان عملیاتی است؛ شرایطی که موجب میشود مقایسه صرف فیشهای حقوقی، تصویری ناقص از واقعیت ارائه دهد.
صنعت نفت؛ ستون امنیت انرژی کشور
صنعت نفت بهعنوان یکی از مهمترین ارکان اقتصاد ایران، به تلاش شبانهروزی هزاران نیروی عملیاتی در دکلهای حفاری، پالایشگاهها، سکوهای دریایی و تأسیسات فرآورشی متکی است.
این کارکنان در سختترین شرایط اقلیمی و عملیاتی، مسئولیت حفظ تولید و تأمین پایدار انرژی کشور را بر عهده دارند؛ مسئولیتی که هرگونه خطا در آن میتواند خسارتهای جبرانناپذیر انسانی و اقتصادی به همراه داشته باشد.
روایت یک حفار از واقعیت کار در دکلهای نفتی
علیرضا، یکی از کارکنان شرکت ملی حفاری ایران، در گفتوگو با خبرنگار نفت آنلاین میگوید:
«بعضیها فقط عدد حقوق را میبینند، اما هیچکس از شرایط کار روی دکلها حرف نمیزند. ما ساعتها زیر آفتاب، کنار تجهیزات سنگین و مواد اشتعالزا کار میکنیم؛ جایی که یک اشتباه کوچک میتواند جان چندین نفر را بگیرد. اگر همین اندک مزیتهای شغلی هم از بین برود، انگیزهای برای ماندن نیروهای متخصص باقی نمیماند.»
رقابت کشورهای همسایه برای جذب متخصصان ایرانی
یکی از دغدغههای جدی صنعت نفت، افزایش پیشنهادهای کاری از سوی شرکتهای نفتی کشورهای همسایه است.
حسین، از کارکنان شرکت نفت و گاز پارس، میگوید:
«امروز بسیاری از نیروهای متخصص پیشنهادهایی دریافت میکنند که از نظر درآمد، امکانات رفاهی و شرایط کاری قابل مقایسه با داخل کشور نیست. حتی لازم نیست فرد مهاجرت کند؛ با یک پرواز کوتاه به یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس میرود، چند هفته کار میکند و با حقوق دلاری به کشور بازمیگردد. اگر شرایط مناسبی برای حفظ نیروهای متخصص فراهم نشود، خروج سرمایه انسانی سرعت بیشتری خواهد گرفت.»
حقوق و مزایا؛ ابزاری برای حفظ سرمایه انسانی
کارشناسان حوزه منابع انسانی معتقدند پرداخت حقوق و مزایا در صنعت نفت صرفاً یک هزینه جاری نیست، بلکه سرمایهگذاری برای حفظ دانش فنی، جلوگیری از خروج نیروهای متخصص و تضمین استمرار تولید در یکی از راهبردیترین صنایع کشور محسوب میشود.
به باور آنان، کاهش انگیزه کارکنان متخصص میتواند هزینههای بسیار بیشتری نسبت به پرداخت مزایای متناسب با شرایط کاری بر اقتصاد کشور تحمیل کند.
آسیبهای جسمی و روانی کارکنان عملیاتی
فعالیت مستمر در محیطهای صنعتی، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، آلایندهها، صدا، گرمای شدید و شیفتهای نامنظم، کارکنان صنعت نفت را در معرض انواع بیماریهای شغلی قرار میدهد.
بیماریهای تنفسی، مشکلات اسکلتی و عضلانی، اختلالات خواب و عوارض ناشی از فشارهای روانی از جمله پیامدهای بلندمدت این نوع فعالیتهاست؛ هزینههایی که معمولاً در مقایسههای آماری کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
کار روی سکوهای دریایی؛ فراتر از یک شغل
آقای کریمی، از کارکنان باسابقه شرکت نفت فلات قاره ایران، درباره شرایط فعالیت در تأسیسات دریایی میگوید:
«کار روی سکوهای دریایی فقط یک شغل نیست؛ یک سبک زندگی است. هفتهها از خانواده دور هستیم، در شرایط سخت آبوهوایی و محیطی پرخطر زندگی و کار میکنیم. حقوقی که دریافت میکنیم، در واقع بهای پذیرش این سختیهاست، نه یک امتیاز ویژه.»
بهای حفظ تولید؛ از سختی کار تا جانفشانی
صنعت نفت در سالهای گذشته حوادث تلخ متعددی را تجربه کرده و شماری از کارکنان عملیاتی در پالایشگاهها، سکوهای دریایی، مجتمعهای پتروشیمی و دکلهای حفاری جان خود را در مسیر حفظ تولید و تأمین انرژی کشور از دست دادهاند؛ نیروهایی که نقش آنان در امنیت انرژی کشور، کمتر در افکار عمومی مورد توجه قرار گرفته است.
حقوق کارکنان صنعت نفت باید بر چه اساسی تعیین شود؟
کارشناسان معتقدند سیاستگذاری درباره حقوق و مزایای کارکنان صنعت نفت باید بر پایه شاخصهای تخصصی انجام شود؛ از جمله:
- میزان تخصص و مهارت
- سختی شرایط کار
- ریسکهای ایمنی و عملیاتی
- شرایط اقلیمی محل خدمت
- دوری از خانواده و نظام شیفتی
- سطح مسئولیت شغلی
- رقابت منطقهای برای جذب نیروی متخصص
به اعتقاد آنان، مقایسه ساده دریافتی کارکنان صنعت نفت با سایر دستگاههای اجرایی، بدون در نظر گرفتن این شاخصها، نمیتواند مبنای مناسبی برای تصمیمگیری باشد.
جمعبندی
حقوق و مزایای کارکنان عملیاتی صنعت نفت را نمیتوان صرفاً بهعنوان یک امتیاز شغلی تلقی کرد؛ این پرداختها بخشی از هزینه حفظ سرمایه انسانی در صنعتی است که امنیت انرژی و بخش مهمی از اقتصاد کشور به آن وابسته است. کارشناسان هشدار میدهند نادیده گرفتن واقعیتهای میدانی و اتخاذ سیاستهای غیرمتناسب با شرایط این صنعت، میتواند روند خروج نیروهای متخصص را تشدید کرده و در بلندمدت، صنعت نفت را با چالشهای جدی در حوزه سرمایه انسانی و استمرار تولید روبهرو سازد.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما