تلاش برای مدیریت جدید تنگه هرمز؛ طرح عمان با الگوی «مالاکا» و پافشاری ایران بر دریافت هزینه خدمات

 به گزارش پتروشیی ها؛ تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های جهان، بار دیگر در کانون توجهات مدیریت استراتژیک قرار گرفته است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط شبکه خبری سی‌ان‌ان، مذاکرات جاری میان ایران و سلطنت عمان بر محور ایجاد یک مدل جدید برای مدیریت این مسیر ناوبری، شامل بحث بر سر دریافت «هزینه خدمات دریایی» از کشتی‌های عبوری است.

الگوی مالاکا؛ رویکردی جدید در مدیریت آبراه

طبق گزارش‌ها، طرح پیشنهادی که با میانجی‌گری یا همکاری عمان در حال بررسی است، از الگوی اجرایی تنگه مالاکا الهام گرفته شده است. در مدل مالاکا، کشورهای ساحلی با تمرکز بر ارائه خدمات پشتیبان، ناوبری و امنیتی، از کشتی‌های عبوری هزینه‌ای را دریافت می‌کنند.

تفاوت کلیدی در طرح پیشنهادی عمان این است که:

• کشتی‌های عبوری در ازای دریافت خدمات تخصصی دریایی، هزینه‌ای را پرداخت می‌کنند.
• این پرداخت‌ها می‌تواند به صورت «داوطلبانه» تعریف شود.
• درآمدهای حاصله صرف توسعه زیرساخت‌های ناوبری، پشتیبانی دریایی و ارتقای ایمنی در تنگه هرمز خواهد شد.

موضع ایران؛ مطالبه منافع اقتصادی از مدیریت تنگه

در مقابل، منابع مطلع تأکید می‌کنند که ایران در این مذاکرات بر یک اصل کلیدی پافشاری می‌کند: تنگه هرمز باید برای کشورهای ساحلی، به‌ویژه ایران، منافع اقتصادی ملموسی به همراه داشته باشد.

از نظر تهران، دریافت هزینه خدمات دریایی صرفاً یک اقدام مالی نیست، بلکه بخشی از سازوکار آینده برای مدیریت حقوقی و اجرایی این آبراه راهبردی است. ایران معتقد است که با توجه به موقعیت جغرافیایی و مسئولیت‌های ایجادی در این مسیر، دریافت حق خدمات دریایی می‌تواند زیربنای مدیریت کارآمد و پایدار در تنگه هرمز باشد.

بیشتر در همین زمینه: تحول در ساختار درآمدی ایران‌خودرو؛ جهش ۲۵۰۰ درصدی درآمدهای ۴ ماهه و بازگشت به دوران طلایی تولید

تحلیل چشم‌انداز:

اگر چنین توافقی حاصل شود، می‌تواند توازن جدیدی در مدیریت مسیرهای تجاری جهان ایجاد کند. از یک سو، ارتقای سطح خدمات دریایی می‌تواند امنیت و سرعت حرکت کشتی‌ها را افزایش دهد و از سوی دیگر، ایجاد یک منبع درآمدی جدید برای کشورهای ساحلی (از جمله ایران)، می‌تواند مدل‌های همکاری اقتصادی در منطقه را تغییر دهد. با این حال، چگونگی پیاده‌سازی این مدل در شرایط پیچیده ژئوپلیتیک منطقه، همچنان موضوع اصلی بحث‌ها میان بازیگران بین‌المللی خواهد بود.