اروپا در آستانه زمستان با ضعیف‌ترین ذخایر گاز در ۱۵ سال اخیر

به گزارش پتروشیمی ها؛ بر اساس آمار منتشرشده، مخازن گاز اروپا اکنون تنها حدود ۵۴ درصد پر هستند؛ رقمی که دومین سطح پایین این مقطع زمانی در ۱۵ سال اخیر محسوب می‌شود و فاصله قابل توجهی با میانگین پنج‌ساله دارد. زمستان سرد گذشته موجب تخلیه شدید ذخایر شد و روند بازسازی این ذخایر نیز به دلیل کمبود محموله‌های گاز طبیعی مایع با کندی پیش می‌رود.

در همین حال، کشورهای آسیایی بخش فزاینده‌ای از محموله‌های آزاد گاز طبیعی مایع را جذب کرده‌اند. افزایش تقاضا در چین، ژاپن، هند و پاکستان باعث شده فروشندگان، محموله‌های خود را به بازارهایی هدایت کنند که قیمت‌های بالاتری پرداخت می‌کنند. در نتیجه، اروپا برای جذب محموله‌های جایگزین با رقابت شدیدتری روبه‌رو شده است.

اکنون حدود یک‌سوم واردات گاز اروپا از نروژ تأمین می‌شود و نزدیک به ۳۰ درصد واردات نیز از طریق گاز طبیعی مایع (LNG) انجام می‌شود؛ موضوعی که وابستگی اروپا به بازار جهانی و رقابت قیمتی بر سر محموله‌های دریایی را بیش از گذشته افزایش داده است.

تحلیل فنی

* پایین بودن سطح ذخایر، حاشیه اطمینان عملیاتی (Supply Buffer یا ذخیره ایمنی) اروپا را به کمترین میزان سال‌های اخیر رسانده است؛ به این معنا که در صورت وقوع سرمای شدید یا اختلال در عرضه، انعطاف شبکه گاز اروپا محدود خواهد بود.
* رقابت میان اروپا و آسیا برای خرید محموله‌های گاز طبیعی مایع (LNG) وارد مرحله جدیدی شده است. از آنجا که این محموله‌ها به مقصدی می‌روند که قیمت بالاتری پیشنهاد دهد، اروپا ناچار خواهد بود قیمت‌های بیشتری پرداخت کند یا با کاهش حجم واردات کنار بیاید.
* کاهش ورود محموله‌های آمریکایی به اروپا نشان می‌دهد جریان تجارت جهانی LNG به سمت بازارهای سودآورتر آسیا در حال تغییر است؛ موضوعی که می‌تواند موجب افزایش نوسانات قیمت گاز در اروپا شود.
* وابستگی حدود یک‌سومی اروپا به گاز نروژ نیز هرگونه اختلال فنی، تعمیرات برنامه‌ریزی‌نشده یا کاهش تولید این کشور را به یک ریسک مهم برای امنیت انرژی اروپا تبدیل کرده است.

تحلیل استراتژیک

* امنیت انرژی اروپا بار دیگر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های راهبردی این قاره تبدیل شده است. پس از کاهش وابستگی به گاز روسیه، اروپا هنوز نتوانسته ساختار پایدارتری برای تأمین بلندمدت انرژی ایجاد کند.
* رقابت شدید اروپا و آسیا برای LNG نشان می‌دهد بازار جهانی گاز به سمت بازار فروشندگان حرکت کرده است؛ بازاری که در آن عرضه‌کنندگان قدرت بیشتری در تعیین قیمت و مقصد محموله‌ها دارند.
* اگر روند فعلی ادامه یابد، احتمال افزایش سرمایه‌گذاری اروپا در پروژه‌های ذخیره‌سازی، توسعه پایانه‌های واردات LNG، قراردادهای بلندمدت خرید و نیز انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از گذشته خواهد شد.
* این شرایط همچنین جایگاه صادرکنندگان بزرگ گاز مانند نروژ، آمریکا و قطر را در معادلات انرژی جهان تقویت می‌کند، زیرا نقش آن‌ها در تأمین امنیت انرژی مصرف‌کنندگان بزرگ بیش از پیش افزایش یافته است.

بیشتر در همین زمینه: چین در جست‌وجوی قراردادهای بلندمدت ال‌ان‌جی خارج از تنگه هرمز

تحلیل سیاسی

بازار گاز اروپا اکنون بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، تغییر جهت محموله‌های LNG به آسیا و رقابت فزاینده میان اقتصادهای بزرگ نشان می‌دهد انرژی بار دیگر به ابزاری مؤثر در موازنه قدرت بین‌المللی تبدیل شده است.

همزمان، افزایش وابستگی اروپا به عرضه‌کنندگان محدود، اهمیت روابط سیاسی و اقتصادی این کشورها با اروپا را افزایش داده و امنیت انرژی را بیش از گذشته با سیاست خارجی، تجارت و امنیت دریایی پیوند زده است.

جمع‌بندی اجرایی (Executive Insight)

اروپا در آستانه زمستان ۲۰۲۶ با شکننده‌ترین وضعیت ذخایر گاز طی ۱۵ سال اخیر روبه‌رو است. ترکیب سه عامل شامل کاهش سطح ذخایر، رقابت شدید آسیا برای جذب LNG و محدود بودن عرضه جهانی، احتمال افزایش قیمت گاز و برق در ماه‌های آینده را تقویت کرده است. اگر تزریق گاز تا پیش از آغاز فصل سرما به سطح مطلوب نرسد، بازار انرژی اروپا با ریسک بالاتر، نوسانات بیشتر و حساسیت شدیدتر نسبت به هرگونه اختلال عرضه مواجه خواهد شد. این وضعیت بار دیگر نشان می‌دهد که امنیت انرژی، علاوه بر ظرفیت تولید، به تنوع منابع، انعطاف زنجیره تأمین و تاب‌آوری ژئوپلیتیکی نیز وابسته است.

همچنین بخوانید: تنگه هرمز؛ بحران انرژی که موازنه ژئوپلیتیکی آسیا را بازآرایی می‌کند