به گزارش پتروشیمی‌ها؛ درگیری‌های نظامی اخیر آمریکا و ایران باعث شده قیمت نفت برنت در ۲ سپتامبر به حدود ۹۸.۵ دلار در هر بشکه برسد و امید به توافق سریع کاهش یابد. با وجود اختلال در تردد نفتکش‌ها، بخشی از نفت خاورمیانه همچنان در حال خروج از منطقه است؛ هرچند برآورد حجم واقعی این جریان‌ها میان آمار دولت آمریکا و داده‌های رهگیری نفتکش‌ها اختلاف قابل توجهی دارد.

بی‌ام‌آی معتقد است همین جریان‌های صادراتی، همراه با کاهش خرید نفت آسیا و برداشت از ذخایر، تاکنون از جهش شدیدتر قیمت نفت جلوگیری کرده‌اند؛ اما این حائل‌ها به‌تدریج در حال کاهش است.

نکته مهم‌تر از بازار نفت خام، وضعیت فرآورده‌هاست. فشار شدیدتری در بازار میان‌تقطیرها، به‌ویژه گازوئیل، مشاهده می‌شود. طبق این گزارش، حملات اوکراین بیش از ۴۰ درصد ظرفیت پالایشی روسیه را مختل کرده، محدودیت صادرات سوخت روسیه تا ۳۰ سپتامبر تمدید شده و تولید پالایشگاه‌ها در آسیا و خاورمیانه نیز محدود است.

برآورد بی‌ام‌آی این است که صادرات جهانی گازوئیل حدود ۳۰ درصد پایین‌تر از سطح معمول پیش از جنگ قرار گرفته و ظرفیت مازاد محدودی برای جبران این کمبود وجود دارد.

این مؤسسه همچنان متوسط قیمت نفت برنت را برای سال ۲۰۲۶ حدود ۸۶ دلار و برای سال ۲۰۲۷ حدود ۷۱ دلار پیش‌بینی می‌کند؛ اما این پیش‌بینی مشروط به دستیابی به توافق اولیه آمریکا و ایران در سه‌ماهه سوم و عادی‌شدن جریان‌های منطقه‌ای در سه‌ماهه چهارم است.

تحلیل فنی

از دید فنی، مهم‌ترین پیام گزارش این است که بازار نفت صرفاً با مسئله «حجم نفت موجود» مواجه نیست، بلکه با مسئله قابلیت انتقال، پالایش و دسترسی به فرآورده‌ها مواجه است.

حتی اگر بخشی از نفت خاورمیانه همچنان صادر شود، محدودیت در مسیرهای کشتیرانی، افزایش زمان و هزینه حمل، اختلال در پالایشگاه‌ها و کاهش ظرفیت صادرات فرآورده می‌تواند بازار را با کمبود واقعی در برخی محصولات مواجه کند.

به همین دلیل، فشار فعلی بر گازوئیل می‌تواند از فشار بر نفت خام پایدارتر باشد. بازار گازوئیل انعطاف‌پذیری کمتری دارد، زیرا ظرفیت پالایشی و تولید میان‌تقطیرها در کوتاه‌مدت به‌سادگی قابل افزایش نیست.

از سوی دیگر، افزایش قیمت برنت در حالی رخ داده که هنوز بخشی از جریان عرضه ادامه دارد. این نشان می‌دهد بازار علاوه بر عرضه فیزیکی فعلی، احتمال اختلال آینده را نیز در قیمت‌ها لحاظ می‌کند؛ یعنی صرفاً کمبود واقعی امروز نیست که قیمت را بالا می‌برد، بلکه ریسک کمبود فرداست.

از منظر تکنیکال نیز قیمت برنت به‌طور معناداری بالاتر از میانگین‌های متحرک ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ روزه قرار گرفته است. این وضعیت نشان‌دهنده مومنتوم صعودی قوی است، هرچند در صورت کاهش تنش و بازگشت جریان‌های فیزیکی، امکان اصلاح قیمت وجود دارد.

تحلیل استراتژیک

سناریوی بازار در حال حاضر دو لایه دارد:

لایه اول، سناریوی توافق و عادی‌شدن تدریجی جریان نفت است. در این حالت، بخش قابل توجهی از حق بیمه ژئوپلیتیکی قیمت نفت می‌تواند تخلیه شود و پیش‌بینی متوسط ۸۶ دلار برای سال ۲۰۲۶ همچنان قابل دفاع باشد.

لایه دوم، سناریوی تأخیر یا شکست مذاکرات است. در این وضعیت، استمرار اختلال در تردد دریایی، کاهش ذخایر قابل استفاده و تشدید محدودیت فرآورده‌ها می‌تواند قیمت نفت را برای مدت طولانی‌تری در سطوح بالا نگه دارد.

ریسک اصلی برای بازار در واقع ترکیب چند اختلال هم‌زمان است: تنگه هرمز، ظرفیت پالایشی روسیه، محدودیت صادرات فرآورده و کاهش ظرفیت مازاد جهانی.

این ترکیب اهمیت زیادی دارد، زیرا بازار می‌تواند برای یک اختلال منفرد راه‌حل پیدا کند، اما مقابله هم‌زمان با چند اختلال در زنجیره عرضه بسیار دشوارتر است.

تحلیل اگزکیوتیو

پیام مدیریتی گزارش را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد:

بازار هنوز روی بازگشت تدریجی شرایط عادی شرط‌بندی کرده است، اما حاشیه ایمنی عرضه در حال کاهش است.
بنابراین، پیش‌بینی‌های قیمتی فعلی مؤسسات تحلیلگر تا حد زیادی به یک متغیر سیاسی وابسته شده‌اند: زمان و کیفیت توافق آمریکا و ایران و میزان بازگشت جریان‌های فیزیکی نفت و فرآورده.

اگر توافق تا پایان سپتامبر حاصل شود، احتمال کاهش تدریجی حق بیمه ریسک و عقب‌نشینی قیمت نفت وجود دارد. اما اگر توافق به سه‌ماهه چهارم یا بعد از آن موکول شود، بازار با ریسک افزایش بیشتر قیمت، به‌خصوص در فرآورده‌های نفتی، مواجه خواهد بود.

در این میان، تصمیم اوپک‌پلاس درباره اهداف تولید نیز اهمیت دارد. هفت کشور عربستان، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان قرار است یکشنبه درباره سیاست تولید تصمیم‌گیری کنند. این تصمیم می‌تواند در مدیریت حاشیه ایمنی عرضه و پیام‌دهی به بازار نقش مهمی داشته باشد.

ارزیابی نهایی

این گزارش نشان می‌دهد که بازار نفت در نقطه‌ای قرار گرفته که دیپلماسی، عرضه فیزیکی و ظرفیت پالایشی به‌شدت به یکدیگر گره خورده‌اند.

مهم‌ترین علامت هشدار، نه صرفاً نزدیک‌شدن برنت به ۱۰۰ دلار، بلکه تشدید فشار در بازار گازوئیل است. اگر اختلالات زنجیره تأمین ادامه پیدا کند، احتمال دارد بازار فرآورده‌ها زودتر و شدیدتر از بازار نفت خام تحت فشار قرار گیرد.
در مقابل، دستیابی به توافق و بازگشت تدریجی جریان‌های نفتی می‌تواند بخش مهمی از افزایش اخیر قیمت را معکوس کند.

در نتیجه، مسیر قیمت نفت در هفته‌های آینده بیش از آنکه به یک عامل منفرد وابسته باشد، به زمان‌بندی توافق، میزان واقعی جریان نفت از منطقه و دوام اختلالات پالایشی وابسته است.

۵/۵ - (۱ امتیاز)