کرایه ۸۰ میلیون دلاری نفتکش‌ها؛ چرا پالایشگاه‌های آسیا از خرید نفت آمریکا فاصله می‌گیرند؟
رکوردشکنی کرایه نفتکش‌ها، مزیت نفت آمریکا را از بین برد
به گزارش پتروشیمی ها؛ افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی به یکی از عوامل تعیین‌کننده در تجارت جهانی نفت تبدیل شده است. نفت خام آمریکا که در ماه‌های گذشته به جبران بخشی از کمبود عرضه در آسیا کمک کرده بود، اکنون به دلیل هزینه سنگین انتقال، برای برخی خریداران آسیایی جذابیت اقتصادی خود را از دست داده است.
بر اساس گزارش‌های بازار، هزینه اجاره یک ابرنفتکش برای انتقال حدود ۲ میلیون بشکه نفت از خلیج مکزیک به چین در محموله‌ای که برای ماه نوامبر برنامه‌ریزی شده، به حدود ۸۰ میلیون دلار رسیده است. در همین حال، یک معامله گزارش‌شده برای انتقال نفت آمریکا به چین با هزینه یکجای ۷۶ میلیون دلار انجام شده و نرخ پیشنهادی حمل به ژاپن نیز به ۸۲ میلیون دلار رسیده است.
پیش از آغاز جنگ، اجاره نفتکش در مسیر آمریکا به آسیا معمولاً حدود ۷ تا ۱۰ میلیون دلار هزینه داشت. افزایش فعلی نشان می‌دهد که هزینه حمل از یک عامل جانبی در خرید نفت به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تعیین‌کننده قیمت نهایی تبدیل شده است.
هزینه حمل هر بشکه نفت به حدود ۳۸ تا ۴۰ دلار رسید
وقتی هزینه انتقال یک محموله ۲ میلیون بشکه‌ای به ۷۶ تا ۸۰ میلیون دلار می‌رسد، کرایه حمل به‌تنهایی حدود ۳۸ تا ۴۰ دلار برای هر بشکه خواهد بود.
این رقم فشار قابل‌توجهی بر اقتصاد خرید نفت وارد می‌کند؛ زیرا پالایشگاه باید علاوه بر قیمت نفت خام، هزینه حمل، بیمه و سایر هزینه‌های لجستیکی را نیز بپردازد.
در چنین شرایطی، حتی اگر نفت آمریکا از نظر قیمت پایه یا کیفیت برای یک پالایشگاه مناسب باشد، هزینه تحویل آن می‌تواند مزیت رقابتی‌اش را از بین ببرد. نتیجه این وضعیت، کاهش جذابیت نفت آمریکا برای خریداران آسیایی و افزایش تمایل به خرید از منابع نزدیک‌تر است.
بحران تنگه هرمز چگونه بازار نفتکش‌ها را مختل کرد؟
یکی از عوامل اصلی افزایش نرخ کرایه، محدودیت عبور ایمن نفتکش‌ها از تنگه هرمز و تغییر مسیر انتقال نفت خاورمیانه است.
بخشی از نفت منطقه اکنون با استفاده از نفتکش‌های کوچک‌تر از تنگه هرمز عبور می‌کند و سپس در آب‌های امن‌تر دریای عمان به ابرنفتکش‌ها منتقل می‌شود. این روش که انتقال کشتی به کشتی (STS) نام دارد، به شناورهای بیشتری نیاز دارد و زمان بیشتری برای انتقال هر محموله صرف می‌کند.
در نتیجه، تعداد زیادی از نفتکش‌های بزرگ برای عملیات انتقال و سفرهای مرحله‌ای درگیر شده‌اند و ظرفیت کمتری برای حمل نفت از سایر مناطق جهان باقی مانده است.
با وجود افزایش جریان صادرات نفت از برخی مسیرهای خاورمیانه، ناکارآمدی این شیوه حمل باعث شده کمبود ظرفیت ناوگان تشدید شود و هزینه حمل در مسیرهای دوردست، از جمله آمریکا به آسیا، افزایش یابد.
پالایشگاه‌های آسیا به نفت امارات روی می‌آورند
با کاهش جذابیت اقتصادی نفت آمریکا، پالایشگاه‌های آسیایی به بررسی منابع جایگزین از خاورمیانه و آمریکای جنوبی روی آورده‌اند. یکی از گزینه‌های مورد توجه، نفت خام مربان امارات متحده عربی است.
افزایش تقاضا برای این گرید باعث شده پریمیوم نفت مربان نسبت به قیمت‌های مرجع دبی در روز پنجشنبه به بیش از ۱۱ دلار برای هر بشکه برسد.
این افزایش نشان می‌دهد که تغییر مسیر خرید پالایشگاه‌ها فقط به کاهش تقاضا برای نفت آمریکا محدود نیست؛ بلکه تقاضای بیشتر برای گریدهای جایگزین نیز بر قیمت نفت خاورمیانه فشار وارد می‌کند.
البته نفت مربان و نفت خام آمریکا از نظر ویژگی‌های فنی و کیفیت یکسان نیستند. انتخاب نهایی پالایشگاه‌ها به سازگاری نفت با تجهیزات پالایش، قیمت تحویل‌شده و حاشیه سود فرآورده‌ها بستگی دارد.
نفت آمریکای جنوبی نیز در کانون توجه قرار گرفت
خاورمیانه تنها جایگزین احتمالی نفت آمریکا نیست. پالایشگاه‌های آسیایی برای تنوع‌بخشی به منابع تأمین خود، محموله‌هایی از آمریکای جنوبی را نیز بررسی می‌کنند.
با این حال، خرید نفت از آمریکای جنوبی نیز می‌تواند با مسیرهای طولانی حمل و هزینه بالای نفتکش‌ها همراه باشد. بنابراین، انتخاب این منابع به قیمت نفت خام در مبدأ، هزینه حمل و زمان تحویل وابسته است.
در شرایط فعلی، پالایشگاه‌ها ناچارند به‌جای مقایسه صرف قیمت نفت در مبدأ، هزینه نهایی رساندن هر محموله به پالایشگاه را محاسبه کنند. این تغییر در شیوه تصمیم‌گیری می‌تواند الگوی تجارت نفت در آسیا را دگرگون کند.
بسته‌شدن پنجره آربیتراژ نفت آمریکا به آسیا
در تجارت نفت، آربیتراژ زمانی جذاب است که اختلاف قیمت میان دو بازار، هزینه حمل و سایر هزینه‌های انتقال را پوشش دهد و همچنان حاشیه سود باقی بگذارد.
اما با جهش کرایه ابرنفتکش‌ها، این محاسبه برای مسیر آمریکا به آسیا تغییر کرده است. هزینه انتقال که پیش‌تر بخش محدودتری از قیمت نفت را تشکیل می‌داد، اکنون می‌تواند بخش بزرگی از ارزش محموله را به خود اختصاص دهد.
به همین دلیل، معامله‌گران و کارگزاران کشتی از بسته‌شدن موقت پنجره آربیتراژ نفت آمریکا به آسیا سخن می‌گویند. این وضعیت به معنای توقف کامل صادرات نفت آمریکا به آسیا نیست؛ بلکه نشان می‌دهد بسیاری از معاملات دیگر با شرایط اقتصادی سابق قابل انجام نیستند.
در مواردی که خریداران به دلیل امنیت عرضه یا نیاز فنی پالایشگاه ناچار به خرید نفت آمریکا باشند، ممکن است همچنان محموله‌هایی سفارش دهند؛ اما هزینه بالای حمل، تصمیم‌گیری را دشوارتر می‌کند.
پیامدهای جهش کرایه برای بازار جهانی نفت
افزایش هزینه حمل نفت خام می‌تواند پیامدهایی فراتر از تجارت آمریکا و آسیا داشته باشد. هنگامی که نفتکش‌ها در مسیرهای طولانی‌تر یا عملیات انتقال کشتی به کشتی درگیر می‌شوند، عرضه شناور برای سایر مسیرها نیز کاهش می‌یابد.
این شرایط می‌تواند هزینه حمل نفت از مناطق دیگر را افزایش دهد و اختلاف قیمت میان گریدهای مختلف را تغییر دهد. همچنین افزایش هزینه تحویل ممکن است بر حاشیه سود پالایشگاه‌ها فشار وارد کند و در نهایت بخشی از هزینه‌ها را به بازار فرآورده‌های نفتی منتقل سازد.
در عین حال، تقاضای بیشتر برای نفت خاورمیانه می‌تواند پریمیوم برخی گریدهای منطقه را افزایش دهد. به این ترتیب، بحران حمل‌ونقل نه‌تنها هزینه انتقال را بالا می‌برد، بلکه بر قیمت نفت در مبدأ و انتخاب منابع تأمین نیز اثر می‌گذارد.
چشم‌انداز؛ هزینه حمل به عامل اصلی انتخاب نفت خام تبدیل می‌شود
تا زمانی که اختلال در تنگه هرمز ادامه داشته باشد و بخش بزرگی از ناوگان درگیر عملیات انتقال و مسیرهای غیرمستقیم باشد، بازار نفتکش‌ها ممکن است با کمبود ظرفیت و نرخ‌های بالا مواجه بماند.
کاهش تنش‌های دریایی و بازگشت مسیرهای حمل به شرایط عادی می‌تواند به آزادشدن ظرفیت ناوگان و تعدیل هزینه‌ها کمک کند. اما در صورت تداوم بحران، پالایشگاه‌های آسیایی احتمالاً به تنوع‌بخشی بیشتر به منابع تأمین و انتخاب محموله‌هایی با هزینه تحویل پایین‌تر ادامه خواهند داد.
در مجموع، جهش کرایه ابرنفتکش‌ها نشان می‌دهد که در بازار کنونی، قیمت نفت در مبدأ به‌تنهایی معیار کافی برای انتخاب محموله نیست؛ هزینه حمل و امکان تحویل مطمئن، به همان اندازه اهمیت پیدا کرده‌اند.
همچنین بخوانید؛ استرالیا گاز بیشتری برای بازار داخل کنار می‌گذارد؛ نگرانی صادرکنندگان از تغییر قواعد صادرات
نظرات کاربران (۰ نظر)