به گزارش پتروشیمی‌ها، در زمان انتشار گزارش، قراردادهای آتی نفت موربان، شاخص نفت خام امارات، حدود ۱۰۶.۱۰ دلار و نفت عمان در بورس کالایی دبی حدود ۹۹.۱۸ دلار در هر بشکه معامله می‌شد.

هم‌زمان، صادرات نفت عربستان به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۷ رسیده و عبور نفت از تنگه هرمز نیز به‌شدت کاهش یافته است.

خریداران آسیایی برای جبران کاهش عرضه خاورمیانه، خرید نفت از مناطق دیگری مانند برزیل، کانادا و آرژانتین را نیز افزایش داده‌اند و چین و هند خرید نفت روسیه را نیز بیشتر کرده‌اند.

در مقابل، قیمت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت در روز گذشته اندکی کاهش یافت؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار جهانی نفت در حال حاضر میان ریسک اختلال عرضه و امید به توقف یا طولانی‌شدن وقفه در حملات آمریکا و ایران در نوسان است.

تحلیل فنی بازار نفت

نکته مهم این خبر، فقط نزدیک‌شدن قیمت نفت دوبی به ۱۰۰ دلار نیست؛ بلکه تفاوت رفتار نفت خاورمیانه با برنت و وست‌تگزاس اهمیت بیشتری دارد.

نفت دوبی و عمان شاخص‌های مهم قیمت‌گذاری نفت ترش خاورمیانه برای بازار آسیا هستند. بنابراین افزایش قیمت آن‌ها نشان‌دهنده آن است که فشار اصلی فعلی در بازار، در درجه اول متوجه نفت فیزیکی قابل تحویل به پالایشگاه‌های آسیایی است.

کاهش جریان نفت از تنگه هرمز مستقیماً عرضه نفت خام مورد نیاز آسیا را تحت فشار قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، پالایشگران برای تأمین خوراک خود حاضر می‌شوند قیمت بالاتری بپردازند و همین مسئله موجب افزایش «پریمیوم منطقه‌ای» یا حق‌بهای نفت خاورمیانه می‌شود.

افزایش قیمت موربان و عمان در کنار کاهش نسبی برنت نشان می‌دهد که بازار با یک اختلال منطقه‌ای در عرضه مواجه است، نه الزاماً یک کمبود هم‌زمان و یکسان در کل بازار جهانی.

موضوع مهم دیگر، انتقال محموله‌ها از ماه اوت به سپتامبر و اکتبر است. اگر این تأخیرها به کمبود واقعی محموله‌های فیزیکی در ماه‌های آینده تبدیل شود، فشار قیمتی می‌تواند از بازار قراردادهای کوتاه‌مدت به قراردادهای آتی نیز منتقل شود.

تحلیل عرضه و تقاضا

تقاضای چین و هند برای نفت خاورمیانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا این دو کشور از بزرگ‌ترین واردکنندگان نفت جهان هستند و پالایشگاه‌های آن‌ها برای طیف قابل‌توجهی از نفت‌های خاورمیانه طراحی شده‌اند.

افزایش خرید آن‌ها چند پیامد دارد:

۱. رقابت میان پالایشگران آسیایی برای محموله‌های موجود افزایش می‌یابد.

۲. قیمت نفت‌های خاورمیانه نسبت به شاخص‌های جهانی تقویت می‌شود.

۳. خریداران به سمت منابع جایگزین مانند آمریکای لاتین، کانادا و روسیه حرکت می‌کنند.

۴. هزینه جایگزینی یک بشکه نفت خاورمیانه افزایش می‌یابد.

۵. در صورت تداوم اختلال، هزینه خوراک پالایشگاه‌های آسیایی افزایش پیدا می‌کند.

این شرایط می‌تواند حاشیه سود پالایشگاه‌ها را تحت فشار قرار دهد؛ مگر آنکه افزایش قیمت فرآورده‌های نفتی بتواند رشد هزینه خوراک را جبران کند.

تحلیل استراتژیک

بازار نفت اکنون عملاً با دو بازار متفاوت اما به‌هم‌پیوسته مواجه است:

بازار اول، نفت فیزیکی خاورمیانه و آسیاست که با محدودیت عرضه و افزایش رقابت خریداران مواجه شده است.

بازار دوم، بازار جهانی شاخص‌هایی مانند برنت و وست‌تگزاس است که علاوه بر عوامل بنیادی، به‌شدت تحت تأثیر ارزیابی معامله‌گران از مسیر تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد.

به همین دلیل ممکن است در کوتاه‌مدت قیمت نفت خاورمیانه افزایش یابد، در حالی که برنت هم‌زمان کاهش محدودی را تجربه کند.

از منظر ساختار بازار، اگر اختلال عرضه ادامه پیدا کند، اهمیت «امنیت تأمین نفت» برای پالایشگران آسیایی افزایش خواهد یافت و آن‌ها ناچار خواهند شد سبد تأمین خود را متنوع‌تر کنند.

این موضوع می‌تواند فاصله قیمتی میان نفت‌های مختلف، هزینه حمل‌ونقل و حق‌بهای نفت‌های باکیفیت مناسب پالایشگاه‌های آسیایی را نیز افزایش دهد.

تحلیل اگزکیوتیو

پیام اصلی این خبر برای مدیران صنعت نفت این است که ریسک اصلی فعلی صرفاً افزایش قیمت جهانی نفت نیست؛ بلکه افزایش هزینه و دشواری تأمین نفت فیزیکی مناسب برای پالایشگاه‌هاست.

سه شاخص در هفته‌های آینده اهمیت ویژه‌ای خواهند داشت:

نخست، حجم واقعی نفت عبوری از تنگه هرمز.

اگر جریان نفت در محدوده ۶ تا ۸ میلیون بشکه در روز باقی بماند یا بیشتر کاهش یابد، فشار بر بازار نفت خاورمیانه تشدید خواهد شد.

دوم، اختلاف قیمت نفت دوبی و عمان با برنت.
افزایش این اختلاف نشان‌دهنده تشدید فشار بر نفت فیزیکی خاورمیانه و بازار آسیاست.

سوم، رفتار پالایشگران بزرگ آسیایی.
اگر خرید چین، هند، ژاپن و کره‌جنوبی همچنان افزایش یابد، احتمال تداوم فشار قیمتی بر نفت خاورمیانه بیشتر خواهد شد.

در مقابل، اگر جریان صادرات خاورمیانه به‌سرعت عادی شود، بخشی از این پریمیوم می‌تواند از بین برود و قیمت‌ها مجدداً به سمت سطوح پایین‌تر حرکت کنند.

تحلیل ژئوپلیتیکی

این تحولات نشان می‌دهد که اثر اقتصادی بحران خاورمیانه تنها از طریق قیمت برنت منتقل نمی‌شود. تأثیر مستقیم‌تر می‌تواند از مسیر اختلال در زنجیره تأمین نفت آسیا ظاهر شود.

آسیا مقصد اصلی بخش بزرگی از نفت خاورمیانه است؛ بنابراین هرگونه کاهش پایدار در جریان صادرات از منطقه، ابتدا خود را در قیمت نفت‌های تحویلی به پالایشگاه‌های آسیایی نشان می‌دهد.

در این شرایط، افزایش خرید نفت روسیه و همچنین حرکت چین و هند به سمت نفت برزیل، کانادا و آرژانتین را می‌توان بخشی از بازآرایی موقت جریان تجارت جهانی نفت دانست.

اگر بحران طولانی شود، این بازآرایی می‌تواند از یک واکنش کوتاه‌مدت به تغییری پایدارتر در مسیرهای تجارت، قراردادهای تأمین و ترکیب خوراک پالایشگاه‌ها تبدیل شود.

جمع‌بندی

بازار نفت اکنون در مرحله‌ای قرار گرفته که قیمت نفت خاورمیانه بیش از قیمت شاخص جهانی، اطلاعات مربوط به فشار واقعی عرضه را منعکس می‌کند.

نزدیک‌شدن نفت دوبی به ۱۰۰ دلار و معامله نفت عمان در حدود ۹۹ دلار، در کنار موربان بالای ۱۰۶ دلار، نشان می‌دهد که پریمیوم نفت فیزیکی خاورمیانه در آسیا به‌شدت افزایش یافته است.

اگر اختلال در جریان نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کند، احتمال تداوم فشار صعودی بر نفت دوبی، عمان و موربان بالاست. در مقابل، هر نشانه معتبر از عادی‌شدن جریان صادرات می‌تواند موجب کاهش سریع بخشی از این پریمیوم شود.

بنابراین، تنگه هرمز، حجم واقعی صادرات خاورمیانه و رفتار پالایشگران آسیایی، در کوتاه‌مدت مهم‌تر از حرکت روزانه برنت خواهند بود.


همچنین بخوانید؛ جهش قیمت ال‌ان‌جی آسیا به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲ در پی تشدید جنگ ایران

Rate this post