بازگشت اژدهای انرژی میتواند جرقه جهش بزرگ بعدی قیمت نفت را بزند
بر اساس گزارش اویلپرایس، چین طی ماههای اخیر به جای افزایش واردات نفت خام، از ذخایر عظیم استراتژیک و تجاری خود برای تأمین نیاز پالایشگاهها و بازار داخلی استفاده کرده است. این رویکرد باعث شده فشار تقاضا بر بازار جهانی نفت تا حدی کاهش یابد و نقش چین در کشف قیمتهای جهانی نفت موقتاً کمرنگ شود.
طبق دادههای مؤسسه کلپر (Kpler)، واردات نفت خام چین در ماه مه ۲۰۲۶ به حدود ۶.۷۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که پایینترین سطح ماهانه طی نزدیک به یک دهه گذشته محسوب میشود. این رقم در مقایسه با ۸.۵ میلیون بشکه در روز در آوریل و میانگین ۱۰.۶۶ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ افت چشمگیری نشان میدهد.
در همین حال، پالایشگاههای چین همچنان روزانه حدود ۱۳.۵ میلیون بشکه نفت فرآورش میکنند. اگرچه این رقم نسبت به سال قبل کاهش یافته، اما مصرف داخلی فرآوردههای نفتی همچنان نسبتاً مقاوم باقی مانده است.
کارشناسان معتقدند افت واردات نفت چین عمدتاً ناشی از استفاده از ذخایر انباشتهشده است و نه سقوط تقاضا. برآوردها نشان میدهد چین پیش از آغاز بحران خاورمیانه بین ۱.۲ تا ۱.۳ میلیارد بشکه نفت در مخازن خود ذخیره کرده بود؛ ذخیرهای که میتواند حدود چهار ماه مصرف کشور را پوشش دهد.
اما چند عامل در حال محدود کردن توان چین برای ادامه این سیاست هستند:
* افزایش قیمت نفت ناشی از بحران خاورمیانه
* محدود شدن دسترسی به نفت ارزان روسیه و ایران
* تعرفه ۲۲.۵ درصدی چین بر نفت آمریکا
* محدودیت واردات نفت ونزوئلا
* رقابت شدید هند برای خرید نفت روسیه
به گفته تحلیلگران کلپر، بخشی از پالایشگاههای مستقل چین تنها تا اوایل ژوئن ذخایر کافی در اختیار دارند و پس از آن ناچار خواهند شد خریدهای جدید را از بازار جهانی آغاز کنند.
همزمان، آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده که ماههای ژوئیه و اوت ممکن است به «منطقه قرمز» عرضه نفت تبدیل شوند؛ دورهای که خطر اختلال عرضه در خاورمیانه به اوج خود میرسد.
تحلیل فنی
در حال حاضر بازار نفت در وضعیت غیرمعمولی قرار دارد.
سه عامل به طور همزمان از افزایش شدید قیمت جلوگیری کردهاند:
۱. آزادسازی ذخایر تجاری و استراتژیک چین
۲. افزایش عرضه اوپکپلاس
۳. انتظار معاملهگران برای کاهش رشد اقتصادی جهانی
اما عامل نخست در حال تضعیف شدن است.
اگر چین واردات خود را از سطح فعلی ۶.۸ میلیون بشکه در روز به میانگین سال گذشته یعنی حدود ۱۰ تا ۱۱ میلیون بشکه در روز بازگرداند، بازار جهانی باید روزانه حدود ۳ تا ۴ میلیون بشکه نفت اضافی تأمین کند.
برای بازاری که ظرفیت مازاد واقعی آن محدود است، چنین افزایشی میتواند به سرعت توازن عرضه و تقاضا را برهم بزند.
نکته مهمتر این است که بخش بزرگی از نفت وارداتی چین در سالهای اخیر از منابع تخفیفدار روسیه و ایران تأمین شده است. هرگونه محدودیت بیشتر بر این جریانها باعث میشود چین به سمت بازار آزاد و رقابتی جهانی حرکت کند؛ بازاری که قیمتها در آن بسیار حساستر هستند.
تحلیل استراتژیک
در واقع چین طی دو دهه گذشته یکی از بزرگترین برنامههای امنیت انرژی جهان را اجرا کرده است.
پکن با خرید مستمر نفت در دورههای قیمت پایین موفق شد:
* ذخایر استراتژیک عظیمی ایجاد کند.
* وابستگی کوتاهمدت خود به شوکهای بازار را کاهش دهد.
* در زمان بحران به جای خرید هیجانی از ذخایر استفاده کند.
این سیاست تاکنون بسیار موفق بوده است.
اما اکنون پکن به نقطهای نزدیک میشود که باید میان دو گزینه انتخاب کند:
گزینه اول: ادامه برداشت از ذخایر و کاهش بیشتر حاشیه امنیت انرژی.
گزینه دوم: بازگشت به بازار جهانی و خرید نفت با قیمتهای بالا.
از نگاه راهبردی، دولت چین احتمالاً اجازه نخواهد داد سطح ذخایر به محدوده خطرناک برسد. بنابراین بازگشت تدریجی چین به بازار جهانی تقریباً اجتنابناپذیر به نظر میرسد.
Executive Insight
آنچه امروز بازار نفت را آرام نگه داشته، کاهش واقعی تقاضای چین نیست؛ بلکه استفاده چین از نفتی است که قبلاً خریداری و ذخیره کرده است.
این تفاوت بسیار مهم است.
بازار در حال حاضر کاهش واردات چین را بهعنوان نشانه ضعف تقاضا تفسیر میکند، در حالی که واقعیت میتواند کاملاً متفاوت باشد.
اگر در ماههای آینده:
* بحران خاورمیانه تشدید شود،
* صادرات ایران یا روسیه محدودتر گردد،
* و همزمان چین وارد مرحله بازسازی ذخایر شود،
آنگاه بازار با یک شوک دوگانه عرضه و تقاضا مواجه خواهد شد.
در چنین شرایطی جهش سریع قیمت نفت بسیار محتملتر از سناریوی کاهش قیمت خواهد بود.
تحلیل سیاسی
این تحول فقط یک مسئله اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً با رقابت ژئوپلیتیکی قدرتهای بزرگ مرتبط است.
چین طی سالهای اخیر بخش قابل توجهی از امنیت انرژی خود را بر نفت روسیه و ایران بنا کرده است. هرگونه اختلال در این دو مسیر، پکن را ناچار میکند به بازارهای تحت نفوذ غرب بازگردد و هزینه بیشتری برای تأمین انرژی بپردازد.
از سوی دیگر، افزایش خرید نفت چین در مقطعی که تنشهای خاورمیانه در حال افزایش است، میتواند رقابت میان مصرفکنندگان بزرگ آسیایی – بهویژه چین، هند، ژاپن و کره جنوبی – را تشدید کند.
در نتیجه، بازار نفت ممکن است وارد مرحلهای شود که دیگر عامل اصلی تعیینکننده قیمت، سطح تولید اوپکپلاس نباشد؛ بلکه سرعت بازگشت چین به بازار جهانی و میزان اختلالات خاورمیانه تعیینکننده روند قیمتها شود.
جمعبندی کلیدی:
بزرگترین ریسک صعودی بازار نفت در نیمه دوم ۲۰۲۶ احتمالاً نه کاهش عرضه، بلکه بازگشت ناگهانی چین به بازار خرید نفت در زمانی است که عرضه جهانی تحت شدیدترین فشار ژئوپلیتیکی قرار دارد. این سناریو میتواند زمینهساز یک جهش قیمتی قابل توجه در بازار نفت شود.
همچنین بخوانید:کاهش تقاضا میتواند اثر شوکهای عرضه نفت را خنثی کند
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما