تحلیلگران این بانک معتقدند بازار نفت هم‌زمان با دو نیروی متضاد روبه‌رو است؛ از یک سو احتمال تداوم اختلال در عرضه نفت خاورمیانه وجود دارد که می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد و از سوی دیگر، رشد قیمت‌ها موجب افت مصرف سوخت در اقتصادهای بزرگ شده است.

بر اساس برآورد گلدمن ساکس، میزان «تخریب تقاضا» یا کاهش مصرف ناشی از افزایش قیمت‌ها، در ماه مه به حدود دو میلیون بشکه در روز رسیده است. این برآورد بر پایه آمار فروش فرآورده‌های نفتی در چین و اروپای غربی انجام شده است.

این بانک پیش‌بینی می‌کند که در صورت تداوم ضعف تقاضا، قیمت نفت برنت در سه‌ماهه چهارم سال میلادی جاری با ریسک نزولی حدود ۱۰ دلار مواجه شود. سناریوی پایه گلدمن ساکس همچنان نفت برنت ۹۰ دلاری را برای آن دوره در نظر گرفته است.

هم‌زمان مؤسسه تحلیل بازار انرژی Energy Aspects نیز اعلام کرده واردات نفت چین ممکن است به پایین‌ترین سطح از زمان قرنطینه‌های گسترده همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ برسد؛ موضوعی که می‌تواند فشار نزولی بیشتری بر قیمت‌های جهانی وارد کند.

با این حال، بازار همچنان تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد. نفت برنت پس از افت به پایین‌ترین سطح شش هفته اخیر، مجدداً تحت تأثیر تنش‌های منطقه خلیج فارس به محدوده حدود ۹۳ دلار در هر بشکه بازگشته است.

بیشتر در همین زمینه: بانک مرکزی: جریمه دیرکرد تسهیلات ازدواج، فرزندآوری و ودیعه مسکن بخشوده می‌شود

در مقابل این دیدگاه محتاطانه، مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ نفتی از جمله ExxonMobil و Chevron هشدار داده‌اند که موجودی‌های جهانی نفت به سطوح بسیار پایینی رسیده و احتمال بروز کمبود فیزیکی عرضه طی هفته‌های آینده وجود دارد.

تحلیل فنی:

نکته کلیدی گزارش گلدمن ساکس آن است که بازار نفت وارد مرحله‌ای شده که کشش قیمتی تقاضا (Price Elasticity of Demand) مجدداً فعال شده است. به بیان ساده، قیمت‌های بالای نفت اکنون به اندازه‌ای رسیده‌اند که مصرف‌کنندگان صنعتی و حمل‌ونقلی ناچار به کاهش مصرف شده‌اند.

عدد دو میلیون بشکه در روز کاهش تقاضا، معادل حدود دو درصد مصرف جهانی نفت است؛ رقمی که از منظر بازار نفت بسیار قابل توجه محسوب می‌شود و می‌تواند بخش بزرگی از کسری عرضه احتمالی را جبران کند.

از سوی دیگر، اختلاف دیدگاه میان بانک‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های نفتی نشان می‌دهد بازار در حال حاضر با دو واقعیت متفاوت روبه‌رو است:

* واقعیت اول: افت مصرف واقعی در برخی اقتصادهای بزرگ.
* واقعیت دوم: کاهش ذخایر و محدودیت ظرفیت مازاد عرضه در سطح جهانی.

به همین دلیل نوسانات شدید قیمت در ماه‌های آینده همچنان محتمل است.

تحلیل استراتژیک:

این گزارش نشان می‌دهد که مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت نفت در نیمه دوم سال، دیگر صرفاً عرضه نیست، بلکه کیفیت و پایداری تقاضای جهانی نیز به همان اندازه اهمیت پیدا کرده است.

اگر رشد اقتصادی چین، اروپا و بخشی از اقتصادهای توسعه‌یافته ضعیف‌تر شود، کاهش مصرف می‌تواند اثر بخش مهمی از اختلالات عرضه را جذب کند و مانع جهش‌های بسیار شدید قیمت شود.

در مقابل، اگر تنش‌های ژئوپلیتیکی موجب کاهش قابل توجه صادرات نفت منطقه خاورمیانه گردد، ظرفیت جذب بازار محدود خواهد شد و حتی با وجود افت تقاضا نیز قیمت‌ها می‌توانند به سطوح بسیار بالاتر حرکت کنند.

بنابراین بازار نفت از یک ساختار «عرضه‌محور» به سمت ساختاری حرکت کرده که در آن عرضه و تقاضا هر دو به صورت هم‌زمان نقش تعیین‌کننده دارند.

Executive Insight (بینش اجرایی):

پیام اصلی گزارش گلدمن ساکس این است که افزایش قیمت نفت الزاماً به معنای تداوم روند صعودی نیست. در سطوح قیمتی بالا، بخشی از مصرف جهانی از بین می‌رود و همین امر به‌طور خودکار نقش ترمز بازار را ایفا می‌کند.

با این حال، هشدار هم‌زمان مدیران ارشد صنعت نفت درباره کاهش ذخایر جهانی نشان می‌دهد که بازار هنوز از ریسک کمبود فیزیکی عرضه فاصله نگرفته است.

در نتیجه، چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار نفت را می‌توان «تعادل شکننده میان تخریب تقاضا و ریسک کمبود عرضه» توصیف کرد؛ وضعیتی که احتمال نوسانات قابل توجه قیمت را در ماه‌های پیش رو افزایش می‌دهد.

تحلیل سیاسی:

گزارش گلدمن ساکس بازتاب‌دهنده تغییر تدریجی نگاه بخشی از بازارهای مالی از نگرانی صرف درباره اختلال عرضه به نگرانی درباره سلامت اقتصاد جهانی است.

در حالی که تنش‌های ژئوپلیتیکی همچنان عامل اصلی ریسک صعودی قیمت نفت محسوب می‌شوند، سرمایه‌گذاران اکنون بیش از گذشته به نشانه‌های کاهش رشد اقتصادی در چین، اروپا و برخی اقتصادهای مصرف‌کننده بزرگ توجه می‌کنند.

این وضعیت موجب شده بازار نفت در نقطه‌ای قرار گیرد که اخبار مرتبط با رشد اقتصادی و تقاضای انرژی، تقریباً به اندازه تحولات ژئوپلیتیکی بر قیمت‌ها اثرگذار باشند؛ شرایطی که می‌تواند تصمیم‌گیری برای فعالان بازار، دولت‌ها و شرکت‌های انرژی را پیچیده‌تر از سال‌های گذشته کند.