امارات چگونه توانست جریان صادرات نفت خود را با وجود بحران تنگه هرمز حفظ کند؟

به گزارش پتروشیمی ها؛ بر اساس داده‌های رهگیری نفتکش‌ها، امارات در این دوره بیش از هر تولیدکننده دیگر حوزه خلیج فارس توانسته نفت خام را از مسیر تنگه هرمز صادر کند. این کشور همزمان از ظرفیت خط لوله زمینی خود برای انتقال نفت از میادین غربی به بندر فجیره در ساحل دریای عمان استفاده کرده و بخشی از محموله‌ها را نیز از طریق انتقال کشتی به کشتی (Ship-to-Ship Transfer یا STS؛ انتقال محموله بین دو نفتکش در دریا) در نزدیکی فجیره و حتی مالزی عرضه کرده است.

شرکت ADNOC نیز از ابتدای ژوئن تاکنون هفت مرحله مناقصه فروش نفت خام برگزار کرده که در نوع خود بی‌سابقه محسوب می‌شود. این محموله‌ها از بنادر زیرکو (Zirku)، داس آیلند (Das Island) و فجیره (Fujairah) بارگیری شده یا از طریق عملیات انتقال دریایی عرضه شده‌اند.

طبق برآورد آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، تولید نفت خام امارات در ژوئن به حدود ۴.۱ میلیون بشکه در روز رسید که بالاترین سطح تولید تاریخ این کشور محسوب می‌شود. این افزایش پس از خروج رسمی امارات از ائتلاف اوپک در اول ماه مه و آغاز افزایش تولید رخ داده است.

تحلیل فنی

• مهم‌ترین مزیت امارات، برخورداری از خط لوله حبشان–فجیره (Habshan–Fujairah Pipeline) است که امکان انتقال بخش قابل‌توجهی از نفت خام را بدون عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند و ریسک وابستگی به این گلوگاه دریایی را کاهش می‌دهد.

• استفاده گسترده از انتقال کشتی به کشتی (STS) انعطاف‌پذیری زنجیره صادرات را افزایش داده و امکان تجمیع محموله‌ها و ارسال آن‌ها با نفتکش‌های بسیار بزرگ (VLCC؛ Very Large Crude Carrier) را فراهم کرده است.

بیشتر در همین زمینه: افزایش تولید نفت روسیه از مرز ۹ میلیون بشکه در روز

• گزارش‌ها همچنین از استفاده برخی نفتکش‌ها از حالت خاموش (Dark Mode) حکایت دارد؛ روشی که در آن سامانه شناسایی خودکار کشتی (AIS؛ Automatic Identification System) موقتاً غیرفعال می‌شود تا مسیر حرکت کشتی کمتر قابل رهگیری باشد. این روش اگرچه در برخی شرایط عملیاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما ریسک‌های ایمنی، بیمه‌ای و حقوقی قابل‌توجهی نیز به همراه دارد.

• افزایش تعداد مناقصه‌های فروش، نشان می‌دهد امارات تلاش کرده است با انعطاف بیشتر در محل تحویل محموله‌ها، وقفه‌های احتمالی در صادرات را به حداقل برساند.

تحلیل استراتژیک

• تجربه اخیر نشان داد که سرمایه‌گذاری بلندمدت امارات در زیرساخت‌های صادراتی خارج از تنگه هرمز اکنون به یک مزیت رقابتی راهبردی تبدیل شده است.

• عرضه نفت از بندر فجیره، وابستگی مشتریان آسیایی به مسیر سنتی هرمز را کاهش داده و جذابیت نفت امارات را در بازار افزایش داده است.

• برگزاری پی‌درپی مناقصه‌های فروش نیز بیانگر تلاش برای حفظ سهم بازار و ارسال این پیام به خریداران است که عرضه نفت امارات حتی در شرایط بحرانی نیز از پایداری بالایی برخوردار است.

• ثبت رکورد تاریخی تولید نیز نشان می‌دهد امارات در حال بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت تولید خود پس از خروج از اوپک است.

تحلیل اجرایی (Executive Analysis)

• امارات نمونه‌ای از مدیریت تاب‌آوری زنجیره تأمین انرژی (Energy Supply Chain Resilience) را به نمایش گذاشته است؛ یعنی به جای اتکا به یک مسیر صادراتی، چندین گزینه عملیاتی را به‌طور هم‌زمان فعال نگه داشته است.

• ترکیب خطوط لوله، بنادر متعدد، عملیات انتقال دریایی و انعطاف در محل تحویل محموله‌ها، احتمال توقف صادرات را به میزان قابل‌توجهی کاهش داده است.

• این تجربه نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های لجستیکی و ایجاد مسیرهای جایگزین، می‌تواند حتی در شرایط اختلال شدید نیز استمرار صادرات انرژی را تضمین کند.

تحلیل سیاسی

• خروج امارات از اوپک و افزایش سریع تولید، نشان‌دهنده تمرکز بیشتر این کشور بر سیاست‌های مستقل در مدیریت ظرفیت تولید و صادرات است.

• استمرار صادرات در شرایط بحران، جایگاه امارات را به‌عنوان یکی از تأمین‌کنندگان قابل اتکای نفت در بازار جهانی تقویت کرده و می‌تواند در مذاکرات تجاری با پالایشگاه‌ها و خریداران بین‌المللی، قدرت چانه‌زنی بیشتری برای این کشور ایجاد کند.

• در مجموع، عملکرد امارات طی ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که انعطاف‌پذیری زیرساختی و تنوع مسیرهای صادرات به اندازه ظرفیت تولید نفت، به یکی از عوامل تعیین‌کننده رقابت میان تولیدکنندگان بزرگ انرژی تبدیل شده است.

همچنین بخوانید: چرخش بزرگ سینوپک به سوی نفت روسیه؛ امنیت عرضه بر ملاحظات دیگر پیشی گرفت