به گزارش پتروشیمی ها به نقل از اویل پرایس؛ «والدیس دومبروفسکیس» کمیسر اقتصادی اتحادیه اروپا پس از نشست وزیران دارایی منطقه یورو در قبرس اعلام کرد که هزینه بالای انرژی اکنون به عامل اصلی افزایش تورم در اروپا تبدیل شده است. بر همین اساس، اتحادیه اروپا پیش‌بینی تورم سال جاری را از ۱.۹ درصد به ۳.۱ درصد افزایش داده و برای سال ۲۰۲۷ نیز نرخ ۲.۴ درصد را پیش‌بینی کرده است.

او تأکید کرد که نگرانی اروپا دیگر فقط افزایش قیمت مستقیم سوخت نیست، بلکه «تورم انرژی» به‌تدریج در حال نفوذ به تمام بخش‌های اقتصاد است؛ از صنعت و حمل‌ونقل گرفته تا خدمات و کالاهای مصرفی.

«کریستین لاگارد» رئیس بانک مرکزی اروپا نیز هشدار داد که حتی اگر بحران خاورمیانه فوراً پایان یابد، آثار اقتصادی آن برای سال‌ها باقی خواهد ماند. به گفته او، اختلال در زنجیره‌های تأمین انرژی ممکن است روی کاغذ سریع پایان یابد، اما آثار قیمتی و آشفتگی بازارها معمولاً بسیار طولانی‌تر دوام می‌آورند.

در گزارش همچنین اشاره شده که اروپا پیش‌تر نیز پس از جنگ اوکراین و بحران انرژی ناشی از کاهش گاز روسیه، تجربه مشابهی را پشت سر گذاشته بود و اکنون پیش از بازیابی کامل اقتصادی، وارد بحران جدیدی شده است.

بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، حتی پیش از بحران اخیر نیز قیمت برق در اروپا بیش از دو برابر آمریکا و حدود ۵۰ درصد بالاتر از چین بود. بحران جدید این فاصله را بیشتر کرده است.

بیشتر در همین زمینه: چرا طرح مشارکت در تولید ایران‌خودرو برای خریداران به‌صرفه است؟

این وضعیت اکنون فقط بر قبض برق خانوارها اثر نمی‌گذارد، بلکه توان رقابت صنعتی اروپا را نیز تهدید می‌کند. گزارش تأکید دارد که اروپا در رقابت جهانی حوزه هوش مصنوعی و مراکز داده در حال عقب‌ماندن است؛ زیرا هزینه برق بسیار بالاست، ظرفیت شبکه محدود است و اتصال پروژه‌های جدید به شبکه برق گاه سال‌ها زمان می‌برد.

تحلیل فنی:

اقتصاد اروپا وارد مرحله‌ای از «تورم ساختاری انرژی» شده است. در این وضعیت، انرژی فقط یک هزینه مستقیم نیست، بلکه به عامل انتقال تورم به تمام اجزای اقتصاد تبدیل می‌شود.

وقتی قیمت نفت، گاز و برق برای مدت طولانی بالا باقی بماند، هزینه تولید کارخانه‌ها افزایش می‌یابد، حمل‌ونقل گران‌تر می‌شود، قیمت کالاها بالا می‌رود و در نهایت فشار تورمی به مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌شود.

مشکل اصلی اروپا آن است که بخش مهمی از زیرساخت صنعتی و اقتصادی آن بر پایه انرژی نسبتاً ارزان طراحی شده بود. اکنون با جهش پایدار قیمت انرژی، مزیت رقابتی صنایع اروپایی در حال تضعیف است.

همچنین برخلاف شوک‌های کوتاه‌مدت گذشته، بازار اکنون با بحران «پایداری قیمت بالا» روبه‌رو است. به بیان ساده، نگرانی اصلی دیگر جهش ناگهانی قیمت نیست، بلکه ماندگاری طولانی‌مدت قیمت‌های بالا است.

موضوع مهم دیگر، بحران زیرساخت برق اروپاست. رشد سریع فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، مراکز داده و پردازش ابری نیاز عظیمی به برق ایجاد کرده، اما شبکه‌های برق اروپا ظرفیت کافی برای پاسخ‌گویی سریع ندارند. همین مسئله باعث افزایش زمان اتصال پروژه‌های جدید و بالا رفتن هزینه سرمایه‌گذاری شده است.

تحلیل استراتژیک:

اروپا اکنون در میانه یک بازآرایی بزرگ انرژی قرار گرفته است. جنگ اوکراین وابستگی اروپا به گاز روسیه را آشکار کرد و بحران جدید خاورمیانه نیز شکنندگی امنیت انرژی جهانی را دوباره به نمایش گذاشت.

در نتیجه، امنیت انرژی دوباره به یکی از اصلی‌ترین محورهای سیاست صنعتی و اقتصادی اروپا تبدیل شده است.

تداوم قیمت بالای انرژی می‌تواند سه پیامد راهبردی مهم برای اروپا داشته باشد:

• نخست، کاهش تدریجی رقابت‌پذیری صنعتی در برابر آمریکا و چین؛ زیرا صنایع انرژی‌بر در اروپا هزینه تولید بسیار بالاتری تحمل می‌کنند.
• دوم، افزایش مهاجرت سرمایه و صنایع به مناطقی با انرژی ارزان‌تر، به‌ویژه آمریکای شمالی و برخی کشورهای آسیایی.
• سوم، کند شدن توسعه فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی، مراکز داده و صنایع نیمه‌رسانا که به برق پایدار و ارزان وابستگی شدید دارند.

در واقع، انرژی اکنون از یک مسئله اقتصادی به یک موضوع راهبردی برای آینده فناوری و جایگاه صنعتی اروپا تبدیل شده است.
تحلیل اجرایی:

بازارهای اروپایی اکنون خود را برای دوره‌ای طولانی از هزینه بالای انرژی آماده می‌کنند. این وضعیت احتمالاً چند نتیجه مستقیم خواهد داشت:

نرخ بهره در اروپا ممکن است برای مدت بیشتری بالا باقی بماند، زیرا بانک مرکزی اروپا همچنان نگران تورم خواهد بود.

هزینه تولید صنایع افزایش می‌یابد و فشار بر شرکت‌های صنعتی و تولیدی بیشتر می‌شود.

سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، ذخیره‌سازی انرژی و زیرساخت‌های شبکه برق احتمالاً با سرعت بیشتری دنبال خواهد شد.

شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، مراکز داده و صنایع انرژی‌بر نیز احتمالاً در انتخاب محل سرمایه‌گذاری، بیش از گذشته به قیمت و پایداری انرژی توجه خواهند کرد.

تحلیل سیاسی:

اتحادیه اروپا اکنون برای دومین بار طی چند سال اخیر با بحران انرژی فراگیر مواجه شده و این مسئله به‌تدریج در حال تبدیل شدن به موضوعی سیاسی و اجتماعی است.

افزایش مداوم هزینه انرژی می‌تواند فشار بر دولت‌های اروپایی را افزایش دهد، زیرا تورم طولانی‌مدت مستقیماً بر سطح رفاه عمومی، قدرت خرید و رضایت اجتماعی اثر می‌گذارد.

همزمان، اختلاف دیدگاه میان کشورهای اروپایی درباره نحوه مدیریت بحران انرژی نیز ممکن است عمیق‌تر شود؛ به‌ویژه میان کشورهایی که وابستگی صنعتی بیشتری به انرژی ارزان دارند و کشورهایی که تمرکز بالاتری بر سیاست‌های زیست‌محیطی و گذار سبز دارند.

بحران کنونی همچنین نشان می‌دهد که در جهان امروز، امنیت انرژی دوباره به یکی از ارکان اصلی قدرت اقتصادی و سیاسی تبدیل شده و می‌تواند مسیر رقابت صنعتی و فناوری میان قدرت‌های جهانی را تغییر دهد.

همچنین بخوانید؛ اروپا باید برای شوک بلندمدت انرژی آماده شود