انرژیهای تجدیدپذیر؛ ارزانتر از آنند که شکست بخورند
گزارش جدید نشان میدهد انرژیهای تجدیدپذیر—بهویژه باد و خورشید—به مرحلهای رسیدهاند که بدون یارانه نیز اقتصادیترین گزینه برای توسعه ظرفیت جدید برق در جهان هستند.
با وجود این موفقیت، فضای سیاسی ایالات متحده توسعه پروژههای تجدیدپذیر و صدور مجوزهای لازم را دشوار کرده و بروز اختلافات حزبی در کنگره، تهدیدی برای امنیت انرژی در دوره رشد انفجاری تقاضای برق (بهویژه ناشی از مراکز داده و هوش مصنوعی) محسوب میشود.
با وجود عقبگردهای سیاسی، دو گزارش از Rhodium Group و UNEP نشان میدهد که کاهش هزینه انرژیهای پاک آنقدر تعیینکننده است که حتی سیاستهای دولت جدید آمریکا نیز قادر به تغییر جدی مسیر جهانی نیستند. بسیاری از کشورهای درحالتوسعه—از جمله برزیل، شیلی، کنیا، نامیبیا و مراکش—اکنون در سهم تولید برق خورشیدی از ایالات متحده پیشی گرفتهاند.
با این حال، جهان همچنان از مسیر دستیابی به اهداف اقلیمی عقب است. پیشبینیها افزایش ۲.۸ درجه سانتیگراد تا سال ۲۱۰۰ را نشان میدهد که بسیار فراتر از سقف مطلوب توافقنامه پاریس است. آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده که اگرچه «عصر برق» آغاز شده، اما «سایههای ژئوپلیتیکی» بر آینده انرژی جهان سنگینی میکند.
تحلیل فنی (Technical Analysis)
• اقتصاد انرژی: هزینه تمامشده برق خورشیدی و بادی به شکل چشمگیری کاهش یافته و اکنون در بسیاری از کشورها کمهزینهترین روش احداث نیروگاه جدید محسوب میشود. این روند ناشی از بلوغ فناوری، بهبود زنجیره تأمین و رقابت شدید تولیدکنندگان است.
• اثرگذاری سیاستهای آمریکا: حتی با کاهش مشوقها در آمریکا، سهم جهانی انرژیهای تجدیدپذیر تحت تأثیر جدی قرار نمیگیرد، زیرا قیمت پایین فناوری، انگیزه اقتصادی توسعه را تضمین میکند.
• رشد تقاضای برق ناشی از AI و دیتاسنترها: رشد کمسابقه مصرف برق باعث شده کشورها بهطور موازی همه گزینهها—فسیلی، هستهای و تجدیدپذیر—را فعال نگه دارند. تأخیر در توسعه تجدیدپذیرها میتواند فشار سنگینی بر پایداری شبکه وارد کند.
• پیشتازی کشورهای درحالتوسعه: ساختارهای مقرراتی سادهتر، کاهش هزینه فناوری و دسترسی به منابع خورشیدی و بادی ناب، باعث شده این کشورها از ایالات متحده جلو بزنند.
تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)
• ژئوپلیتیک انرژی در عصر گذار: در حالیکه جهان بهسمت برقمحور شدن اقتصاد پیش میرود، کشورهایی که زودتر زنجیرههای ارزش تجدیدپذیر را تثبیت کنند (از زیرساخت گرفته تا ذخیرهسازی و اتصال شبکه) موقعیت ژئوپلیتیکی بهتری خواهند داشت.
• چالش حکمرانی انرژی در آمریکا: سیاسیسازی انرژی پاک، ایالات متحده را در رقابت جهانی با چین، اروپا و کشورهای پیشرونده جنوبی در معرض عقبماندگی قرار میدهد.
• ریسک اقلیمی: رشد تجدیدپذیرها در سرعت فعلی برای رسیدن به اهداف پاریس کافی نیست؛ لازم است سیاستهای هماهنگ، سرمایهگذاری در ذخیرهسازی و توسعه شبکههای هوشمند تسریع شود.
• پیام کلیدی: رقابت اصلی دیگر بر سر فناوری نیست؛ بر سر سرعت توسعه، امنیت شبکه و مدیریت سیاسی و اجتماعی پروژههاست.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
۱. تجدیدپذیرها اکنون الزام اقتصادیاند نه انتخاب ایدئولوژیک.
هر برنامهریزی انرژی در سطح ملی یا سازمانی باید فرض را بر توسعه حداکثری تجدیدپذیرها بگذارد، حتی بدون یارانه.
۲. تاخیر در مجوزها و سیاستگذاری بهطور مستقیم امنیت انرژی را تهدید میکند.
برای کشورها و شرکتها، ایجاد مسیرهای تسهیلشده برای مجوز پروژهها و اتصال به شبکه یک ضرورت فوری است.
۳. کشورهای درحالتوسعه فرصت تاریخی برای جهش فناوری دارند.
هزینه پایین تجدیدپذیرها امکان عبور از وابستگی به سوختهای فسیلی را بدون فشار مالی فراهم کرده است.
۴. برای تحقق اهداف اقلیمی، توسعه تجدیدپذیرها باید با سرمایهگذاری سنگین در باتریها، شبکه، و مدیریت بار همراه شود.
تحلیل سیاسی (Political Analysis)
• قطبیسازی انرژی پاک در آمریکا نهتنها مانع داخلی ایجاد کرده، بلکه اعتبار واشنگتن را در رهبری اقلیمی جهانی تضعیف میکند—بهویژه باعدم حضور سطح بالای آمریکا در COP30.
• دولتهای مردد یا متخاصم نسبت به سیاست اقلیم بهطور عملی نمیتوانند روند جهانی را متوقف کنند، اما میتوانند بهطور قابل توجهی سرعت توسعه داخلی را کاهش داده و سهم کشور را از زنجیره ارزش انرژی آینده کم کنند.
• پیام سیاسی کلیدی: گذار انرژی متوقف نمیشود، اما کشورهایی که آن را سیاسی میکنند بازنده رقابت فناوری و اقتصادی خواهند بود.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال نظر شما