اتحاد آمریکای شمالی در برابر سلطه انرژی چین

تاریخ انتشار: 19 آبان 1404

شورای آتلانتیک در گزارشی ۱۴ صفحه‌ای خواستار همکاری گسترده‌تر بین ایالات متحده، مکزیک و کانادا برای مقابله با سلطه فزاینده چین بر زنجیره‌های جهانی ارزش انرژی شد.

در آستانه بازنگری توافق‌نامه تجارت آزاد آمریکای شمالی (USMCA) در سال ۲۰۲۶ — که در واقع نسخه به‌روزشده نفتا (NAFTA) است — این شورا تأکید دارد که سرنوشت آینده بازارهای انرژی جهانی می‌تواند با تصمیمات سه کشور دگرگون شود.

به‌رغم اختلافات سیاسی و تنش‌های مقطعی، منافع راهبردی مشترک سه کشور در زمینه انرژی، زنجیره تأمین، و امنیت صنعتی بسیار بیش از اختلافات آن‌هاست. این شورا معتقد است اگر آمریکای شمالی بتواند ظرفیت‌های انرژی خود را یکپارچه سازد، می‌تواند همزمان با تقویت رشد اقتصادی، جایگاه ژئوپلیتیکی خود را در برابر چین تثبیت کند.

در این چارچوب، مکزیک نقشی کلیدی دارد. طرح بزرگ این کشور با عنوان «Plan Mexico» که توسط رئیس‌جمهور جدید، کلودیا شاینباوم، ارائه شده است، بر توسعه زیرساخت‌های انرژی، صنایع خودروسازی و نیمه‌هادی‌ها و بهره‌برداری از معادن حیاتی تمرکز دارد. این برنامه با اهداف آمریکا و کانادا در زمینه نزدیک‌سازی زنجیره‌های تولید (Nearshoring) و کاهش وابستگی به چین همسو است.

شورای آتلانتیک هشدار می‌دهد که بی‌توجهی به همکاری با مکزیک می‌تواند این کشور را به سمت چین سوق دهد — اتفاقی که توازن ژئوپلیتیکی قاره را برهم می‌زند و راه نفوذ پکن به بازارهای انرژی و فناوری آمریکای شمالی را باز می‌کند.

تحلیل فنی (Technical Insight)

۱. زنجیره صادرات انرژی:

• آمریکا در جایگاه نخست صادرات جهانی LNG قرار دارد.

• کانادا منابع اصلی نفت و گاز را تأمین می‌کند.

• مکزیک با پروژه‌های LNG در سواحل اقیانوس آرام می‌تواند دسترسی مستقیم به بازارهای آسیایی ایجاد کند.

این سه ظرفیت، در صورت هم‌افزایی، یک خوشه عظیم انرژی دموکراتیک را در برابر محور چین–روسیه شکل می‌دهد.

۲. زنجیره تأمین مواد معدنی و فناوری:

توسعه هم‌زمان صنایع نیمه‌هادی، خودروهای برقی و استخراج مواد معدنی حیاتی (لیتیم، نیکل، کبالت) بستر اصلی رقابت با چین در دهه آینده است.

۳. زیرساخت و همگرایی:

تحقق همکاری سه‌جانبه مستلزم ایجاد خطوط انتقال مشترک، پالایشگاه‌های منطقه‌ای، و پروژه‌های مشترک انرژی پاک است تا استقلال زنجیره تأمین منطقه‌ای تثبیت شود.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

• هدف کلیدی: مهار نفوذ فزاینده چین در زنجیره جهانی انرژی و جلوگیری از وابستگی کشورهای قاره به فناوری و سرمایه چینی.

• مکزیک، نقطه تعادل قاره: اگر مکزیک در محور آمریکای شمالی باقی بماند، واشنگتن و اوتاوا می‌توانند مسیر توسعه پایدار و کنترل‌شده انرژی در نیم‌کره غربی را حفظ کنند. در غیر این صورت، پکن از طریق سرمایه‌گذاری در صنایع انرژی مکزیک و آمریکای لاتین، نفوذ خود را تا مرز جنوبی آمریکا گسترش خواهد داد.

• بازگشت به روح نفتا: گزارش شورای آتلانتیک عملاً دعوتی است برای احیای «روح نفتا» — یعنی بازگشت به همکاری اقتصادی آزاد و متقابل میان سه کشور، اما این‌بار با محوریت امنیت انرژی و رقابت ژئوپلیتیکی با چین.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

۱. برای دولت‌ها:

بازنگری USMCA در سال ۲۰۲۶ باید به عنوان «نقطه بازطراحی اتحاد انرژی آمریکای شمالی» تلقی شود؛ نه صرفاً تمدید یک توافق تجاری.

۲. برای صنعت انرژی:

شکل‌گیری کنسرسیوم‌های سه‌جانبه بین شرکت‌های انرژی و فناوری در آمریکا، کانادا و مکزیک، می‌تواند پایه‌گذار شبکه‌ای مقاوم در برابر تحریم‌ها و شوک‌های بازار جهانی باشد.

۳. برای مکزیک:

اجرای کامل Plan Mexico نیازمند شفافیت حقوقی، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و حفظ توازن سیاسی میان شرق و غرب است. هرگونه تأخیر در اصلاحات انرژی این کشور می‌تواند مسیر نفوذ چین را هموار کند.

تحلیل سیاسی (Political Insight)

تلاش برای اتحاد انرژی آمریکای شمالی در واقع تلاشی است برای احیای بلوک غربی در برابر چین. در شرایطی که ترامپ‌گرایی در آمریکا و ملی‌گرایی اقتصادی در مکزیک در حال تقویت است، موفقیت این همگرایی نیازمند اراده سیاسی فراتر از منافع انتخاباتی خواهد بود.

شکست این اتحاد، عملاً به معنی تقویت نفوذ چین در آمریکای لاتین، کاهش قدرت چانه‌زنی واشنگتن در بازار انرژی، و تضعیف جایگاه کانادا به‌عنوان بازیگر مستقل انرژی است.
در مقابل، موفقیت این رویکرد می‌تواند آمریکای شمالی را به قطب دموکراتیک انرژی جهان تبدیل کند و ساختار زنجیره تأمین جهانی را از مدار اقتدارگرایانه پکن خارج سازد

5/5 - (1 امتیاز)
لینک کپی شد!
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.