قانون تأمین امکانات تحصیل کودکان و جوانان ایرانی؛ والدین چه تکالیفی دارند؟

به گزارش پتروشیمی ها؛قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی، چارچوب حقوق و تکالیف مربوط به تحصیل کودکان و جوانان را تعیین کرده است. بر اساس این قانون، کودکان واجد شرایط تحصیل باید بدون مانع به تحصیل بپردازند و والدین یا سرپرستان قانونی نیز موظف به فراهم کردن زمینه تحصیل آنان هستند.

حق تحصیل کودکان و جوانان ایرانی

بر اساس ماده یک این قانون، کلیه اطفال و جوانان ایرانی که واجد شرایط تحصیل هستند، باید بدون هیچ‌گونه مانعی به تحصیل بپردازند و هیچ فردی نمی‌تواند آنان را از تحصیل بازدارد، مگر با مجوز قانونی.

این حکم، حق دسترسی به تحصیل را به عنوان یکی از محورهای اصلی قانون تأمین امکانات تحصیل کودکان و جوانان مورد تأکید قرار داده است.

تکلیف والدین برای ثبت‌نام و تحصیل کودکان

مطابق ماده دو، در مناطقی که امکان تحصیل دوره‌های ابتدایی و راهنمایی اجباری و رایگان فراهم شده باشد، پدر، مادر یا سرپرست قانونی کودک موظف است نسبت به ثبت‌نام و فراهم کردن شرایط تحصیل او اقدام کند.

در صورت خودداری سرپرست از انجام این وظیفه، وزارت آموزش و پرورش می‌تواند بر اساس سازوکارهای قانونی نسبت به ثبت‌نام کودک واجد شرایط تحصیل اقدام کند.

حمایت دولت از ادامه تحصیل نوجوانان

ماده سه قانون، والدین یا سرپرست قانونی نوجوان کمتر از ۱۸ سال را مکلف می‌کند نوجوانی را که دوره راهنمایی را گذرانده و طبق ضوابط وزارت آموزش و پرورش برای ادامه تحصیل مستعد شناخته می‌شود، ثبت‌نام کرده و امکانات ادامه تحصیل او را فراهم کنند.

در صورتی که خانواده توان مالی لازم را نداشته باشد، دولت مکلف است با رعایت مقررات قانونی، امکانات لازم برای ادامه تحصیل این گروه از نوجوانان را فراهم کند.

ضوابط تشخیص عدم تمکن مالی نیز باید بر اساس آیین‌نامه اجرایی مربوط تعیین شود.

مجازات ممانعت از تحصیل فرزند

یکی از مهم‌ترین بخش‌های قانون، ماده چهار است که برای والدین یا سرپرستان قانونی دارای توان مالی که از فراهم کردن امکانات تحصیل کودک یا نوجوان خودداری کنند یا مانع تحصیل او شوند، ضمانت اجرا تعیین کرده است.

بر اساس این ماده، فرد متخلف با حکم مراجع قضایی، علاوه بر الزام به انجام تکالیف مربوط به تحصیل کودک یا نوجوان، به جزای نقدی محکوم می‌شود.

چنانچه پس از ابلاغ حکم، فرد همچنان به تکلیف مقرر عمل نکند یا مجدداً مانع تحصیل کودک شود، قانون برای او حبس و همچنین تأمین هزینه معاش و تحصیل کودک یا نوجوان را پیش‌بینی کرده است.

اختصاص جرایم نقدی به کتابخانه مدارس

طبق تبصره ماده چهار، وجوه حاصل از جزای نقدی موضوع این ماده در اختیار شورای آموزش و پرورش منطقه مربوط قرار می‌گیرد تا برای تکمیل کتابخانه مدارس همان منطقه هزینه شود.

تحصیلات فنی و حرفه‌ای رایگان

ماده پنج قانون، تحصیلات فنی و حرفه‌ای را تا پایان دوره دانشبهری (فوق‌دیپلم) رایگان اعلام کرده است.

این ماده همچنین برای برخی دانشجویان و دانش‌آموختگان مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های دولتی که برای تربیت نیروی فنی مورد نیاز سازمان‌های دولتی آموزش می‌بینند، تعهد خدمت پیش‌بینی کرده است.

تحصیل رایگان در برابر خدمت به دولت

بر اساس ماده شش، تحصیلات دوره متوسط غیرحرفه‌ای برای افرادی که قصد خدمت در دستگاه‌های دولتی را دارند، رایگان خواهد بود؛ مشروط بر اینکه فرد حداقل به اندازه سنوات تحصیل خود برای دولت خدمت کند.

جزئیات مربوط به نحوه خدمت و اجرای این حکم باید مطابق آیین‌نامه اجرایی مربوط تعیین شود.

تعهد خدمت در قبال استفاده از آموزش رایگان

ماده هفت نیز درباره استفاده از آموزش رایگان در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی داخل کشور است.

بر اساس این ماده، دانشجویان و هنرجویانی که از تحصیلات رایگان استفاده می‌کنند، مکلفند برابر مدتی که از آموزش رایگان بهره برده‌اند، در ایران خدمت کنند.

در صورت خودداری از انجام تمام یا بخشی از این تعهد، هزینه تحصیلات رایگان باید به طور کامل یا متناسب با مدت خدمت انجام‌نشده به دولت پرداخت شود.

امکان پرداخت شهریه به جای تحصیل رایگان

قانون برای افرادی که تمایلی به استفاده از تحصیلات رایگان ندارند نیز امکان پرداخت شهریه و هزینه تحصیلی را پیش‌بینی کرده است.

همچنین مقررات مربوط به محاسبه هزینه تحصیلات عالی، خروج از کشور و نحوه اشتغال مشمولان، باید طبق آیین‌نامه‌های مربوط اجرا شود.

تعهدات برخی دانشجویان مؤسسات دولتی

در ماده هشت، برای دانشجویان و هنرجویانی که در دانشگاه‌ها، وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی برای خدمت در همان مجموعه‌ها آموزش می‌بینند، انجام تعهدات مندرج در تعهدنامه رسمی الزامی شده است.

شرایط تحصیل و ضمانت اجرای تعهدات نیز باید در آگهی پذیرش دانشجو و تعهدنامه مربوط درج شود.

استثنای نیروهای مسلح

بر اساس ماده ۹، افرادی که با استفاده از کمک‌هزینه تحصیلی یا مقرری نیروهای مسلح برای خدمت در ارتش، ژاندارمری یا شهربانی آموزش می‌بینند، از شمول مقررات این قانون مستثنی بوده و تابع مقررات سازمان متبوع خود هستند.

قانون تأمین امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی

این قانون در مجموع با تعیین حق تحصیل برای کودکان و جوانان، تکلیف والدین و سرپرستان برای فراهم کردن شرایط تحصیل، مسئولیت دولت در حمایت از افراد فاقد توان مالی و همچنین مقررات مربوط به آموزش رایگان و تعهد خدمت، چارچوبی برای تأمین امکانات تحصیلی تعیین کرده است.

این قانون مشتمل بر ۹ ماده و یک تبصره است و در سال ۱۳۵۳ به تصویب رسیده و برخی مواد آن در سال‌های بعد اصلاح شده است.

Rate this post