بر اساس این گزارش، خانوارهای کم‌درآمد بیشترین آسیب را از جهش قیمت سوخت متحمل شده‌اند؛ زیرا سهم انرژی و حمل‌ونقل در سبد هزینه‌های روزانه آن‌ها بالاتر است. در مقابل، اقشار ثروتمندتر آمریکا به دلیل رشد بازار سهام و افزایش ارزش دارایی‌های مالی، بخشی از فشار اقتصادی را جبران کرده‌اند.

تحلیل‌های منتشرشده توسط دانشگاه براون نشان می‌دهد هزینه اضافی سوخت برای هر خانوار آمریکایی به بیش از ۳۰۰ دلار رسیده است. این رقم از هزینه تخمینی نوسازی کامل سامانه کنترل ترافیک هوایی آمریکا نیز بیشتر عنوان شده است.

طبق داده‌های مؤسسه «گَس‌بادی» که بازار سوخت آمریکا را رصد می‌کند، تنها در فاصله اول مارس تا دوازدهم مه، آمریکایی‌ها حدود ۲۸ میلیارد دلار بیشتر فقط برای بنزین پرداخت کرده‌اند.

در حال حاضر متوسط قیمت بنزین در آمریکا به بالاترین سطح فصل تعطیلات «مموریال دی» از سال ۲۰۲۲ رسیده و تحلیلگران هشدار داده‌اند در صورت ادامه بسته‌بودن تنگه هرمز، قیمت متوسط بنزین در آمریکا ممکن است در هفته‌های آینده به ۵ دلار برای هر گالن برسد.

دولت دونالد ترامپ به‌صورت موقت حذف مالیات فدرال سوخت را بررسی کرده، اما کارشناسان معتقدند اثر این اقدام محدود خواهد بود و نمی‌تواند فشار ناشی از بحران عرضه جهانی نفت را خنثی کند.

بیشتر در همین زمینه: آگهی مناقصه عمومى یک مرحله اى شرکت شیمیایی لاوان

تحلیل فنی

بازار جهانی نفت اکنون با یک «شوک عرضه» روبه‌رو است؛ یعنی کاهش ناگهانی یا اختلال در دسترسی به نفت خام و فرآورده‌های نفتی. دلیل اصلی این وضعیت، محدودشدن عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که بخش بزرگی از صادرات انرژی جهان از آن عبور می‌کند.

افزایش قیمت نفت خام مستقیماً به رشد قیمت بنزین، گازوئیل، سوخت هواپیما و هزینه حمل‌ونقل منجر می‌شود. در اقتصاد آمریکا که وابستگی بالایی به حمل‌ونقل جاده‌ای دارد، این افزایش قیمت به سرعت وارد زنجیره توزیع کالا می‌شود و هزینه مواد غذایی، خدمات و کالاهای مصرفی را بالا می‌برد.

تحلیلگران معتقدند اگر اختلال در هرمز طولانی شود، ذخایر تجاری سوخت در آمریکا و اروپا به‌تدریج کاهش یافته و بازار وارد مرحله کمبود واقعی فرآورده خواهد شد. در چنین شرایطی، احتمال جهش شدیدتر قیمت بنزین و بازگشت تورم انرژی وجود دارد.

از منظر بازارهای مالی، وضعیت کنونی دو اثر متضاد ایجاد کرده است. شرکت‌های نفتی، صنایع دفاعی و برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری از افزایش قیمت انرژی سود برده‌اند، اما بخش مصرف‌کننده اقتصاد آمریکا تحت فشار فزاینده قرار گرفته است. این شکاف معمولاً نشانه ورود اقتصاد به مرحله «تورم رکودی» است؛ وضعیتی که همزمان رشد اقتصادی ضعیف و تورم بالا را ایجاد می‌کند.

تحلیل استراتژیک

این بحران نشان داد که حتی با افزایش تولید نفت آمریکا، اقتصاد این کشور همچنان به ثبات جریان انرژی جهانی وابسته است. بازار نفت ماهیتی جهانی دارد و هرگونه اختلال در خاورمیانه می‌تواند قیمت انرژی را در آمریکا، اروپا و آسیا به‌سرعت افزایش دهد.

همچنین مشخص شده که قدرت اقتصادی آمریکا در برابر شوک‌های انرژی، بیش از آنچه تصور می‌شد، آسیب‌پذیر است. افزایش هزینه سوخت مستقیماً بر مصرف داخلی، اعتماد مصرف‌کننده و نرخ تورم اثر می‌گذارد و می‌تواند سیاست‌های پولی و نرخ بهره را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

از نگاه ژئوپلیتیکی، بحران هرمز بار دیگر اهمیت مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، توسعه خطوط لوله، افزایش ذخایر استراتژیک و تنوع‌بخشی به منابع واردات نفت را برجسته کرده است. همزمان، تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه مانند آمریکای لاتین، آفریقا و برخی پروژه‌های شیل در آمریکای شمالی، از افزایش قیمت‌ها منتفع می‌شوند و جذابیت سرمایه‌گذاری بیشتری پیدا می‌کنند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

افزایش شدید هزینه سوخت اکنون از یک مسئله انرژی فراتر رفته و به یک موضوع اجتماعی و سیاسی در آمریکا تبدیل شده است. فشار اقتصادی بر طبقه متوسط و کم‌درآمد می‌تواند الگوی مصرف، سفر، خرید خودرو و حتی رفتار انتخاباتی را تغییر دهد.

در کوتاه‌مدت، دولت آمریکا احتمالاً ناچار خواهد شد مجموعه‌ای از اقدامات حمایتی شامل آزادسازی ذخایر راهبردی نفت، کاهش مالیات سوخت یا فشار دیپلماتیک برای بازگشایی مسیرهای انرژی را دنبال کند.

اما در میان‌مدت، این بحران احتمالاً موجب تسریع سرمایه‌گذاری آمریکا در انرژی‌های جایگزین، خودروهای برقی و کاهش وابستگی به نفت وارداتی خواهد شد؛ هرچند تحقق این هدف نیازمند زمان و سرمایه‌گذاری گسترده است.

تحلیل سیاسی

افزایش قیمت سوخت به یکی از حساس‌ترین نقاط ضعف سیاسی دولت دونالد ترامپ تبدیل شده است. در آمریکا، قیمت بنزین یکی از ملموس‌ترین شاخص‌های اقتصادی برای افکار عمومی محسوب می‌شود و مستقیماً بر محبوبیت دولت‌ها اثر می‌گذارد.

اظهارات ترامپ درباره اینکه در مذاکرات مربوط به بحران، «وضعیت مالی آمریکایی‌ها» اولویت اصلی او نیست، می‌تواند به ابزار حمله سیاسی مخالفان تبدیل شود؛ به‌ویژه در شرایطی که فشار تورمی بر خانوارهای کم‌درآمد افزایش یافته است.

همزمان، شکاف میان رشد بازار سهام و فشار معیشتی مردم عادی، دوباره بحث نابرابری اقتصادی در آمریکا را تشدید کرده است. در چنین فضایی، ادامه بحران انرژی می‌تواند به یکی از عوامل تعیین‌کننده فضای سیاسی و انتخاباتی ماه‌های آینده آمریکا تبدیل شود.

همچنین بخوانید:نفت روسیه به ستون امنیت انرژی هند تبدیل شد