مدل استرس – دیاتز: برخی افراد به دلیل حساسیت ذاتی (مانند سابقه اضطراب و. .) در بحران‌ها آسیب‌پذیرترند.

۱) مهارت‌های تنفسی برای کنترل استرس حین بحران.

تنفس عمیق و منظم (Controlled Breathing)

در موقعیت‌های پراسترس، تنفس کوتاه، سریع و سطحی باعث تشدید اضطراب می‌شود. اما تنفس عمیق و ریتمیک باعث آرام‌سازی سیستم عصبی می‌شود.

تمرین عملی: قبل از شروع شیفت و در لحظات استراحت، ۴ ثانیه نفس بکش، ۴ ثانیه نگه دار، ۴ ثانیه بازدم کن و ۴ ثانیه مکث بعد از بازدم

بیشتر در همین زمینه: بانک کارآفرین وام فوری ۴۰۰ میلیون تومانی را بدون مراجعه حضوری پرداخت می‌کند

۲) شبکه حمایت اجتماعی: توسعه حمایت اجتماعی و همبستگی تیمی (Social Support) یک لیست از دوستان و همکاران نزدیک داشته باشید و هر روز حتی اگر شده مدت زمان کوتاه با دو نفر از آن‌ها صحبت کنید و یا پیامک بفرستید. در مکالمات سعی کنید با جملات مثبت به کاهش نگرانی کمک کنید و از کارهای و برنامه‌های که در طول روز حال روحی تون رو خوب کرده با هم گفتگو کنید مثلا امروز تونستم فلان فیلم رو ببینم یا یه ساعت ورزش حالم رو جا آورد.

۳)تمرکز بر کنترل‌پذیری (Controllability Focus)

در بحران، احساس بی‌کفایتی و بی‌اختیاری اضطراب را تشدید می‌کند. کارکنان باید تمرکز خود را روی کارهایی بگذارند که واقعاً در کنترل‌شان است، مثل:

بررسی درست تجهیزات حفاظتی

اطمینان از عملکرد سیستم‌های هشدار

انجام دقیق وظایف تعریف شده در پروتکل‌ها

۴)استفاده از جملات تأکیدی مثبت (Positive Self-talk) باعث کاهش، اضطراب می‌شود.

«من توانایی کنترل شرایط را دارم»

«تمامی بحران‌ها هر چند سخت موقت هستند»

«من شرایط را مدیریت می‌کنم»

«هر قدم را با دقت برمی‌دارم»

۵)گوش دادن فعال و همدلی (Active Listening and Empathy)

هنگام برخورد با همکار مضطرب یا استرس زده، با گوش دادن بدون قضاوت و ابراز همدلی موجب کاهش تنش و اضطراب در محیط می‌شود.

(نگویید فکر نمیکردم اینقدر بترسی و… به جاش بهتر است بگیم این ترس طبیعی هستش و درک میکنم همه مون در شرایط سختی هستیم. چه کمکی از دست من بر میاد تا برات انجام بدم.

۶) محدود کردن دریافت اطلاعات منفی (Information Control)

در شرایط جنگی، دریافت مکرر خبرهای منفی یا شایعات باعث افزایش استرس می‌شود. بنابراین، کارکنان باید فقط اطلاعات رسمی و لازم را از منابع معتبر دریافت کنند.

۷)تمرین پیش‌بینی موقعیت‌های پرتنش (Stress Inoculation Training)

آموزش‌های شبیه‌سازی‌شده با ایجاد موقعیت‌های تنش‌زا و تمرین واکنش مناسب به کاهش اضطراب واقعی در زمان بحران کمک می‌کند.

به طور کلی در این شرایط بخش زیادی از مردم نگران، غمگین و مضطرب هستند برای همکارانی که دور از خانواده هستند شرایط سخت‌تر است. تماس تلفنی و با دادن پیامک از حال و احوال دوستان خبر دار شویم در این شرایط حمایت‌های عاطفی، مالی و اجتماعی از یکدیگر می‌تواند تاب آوری افراد را در شرایط ناشی از بحران افزایش دهد.

«با آرزوی صلح و آرامش برای ایران عزیزمان»

*کمیته سلامت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

کارگروه سلامت روان*