ابتدا لوک‌اویل پیشنهاد فروش دارایی‌های بین‌المللی خود را به شرکت تجاری Gunvor پذیرفت، اما این معامله توسط خزانه‌داری آمریکا مسدود شد. پس از خروج Gunvor، شرکت‌هایی چون Carlyle، Chevron، ExxonMobil و IHC ابوظبی علاقه‌مندی خود را اعلام کردند.

قزاقستان اعلام کرده بر اساس قوانین داخلی دارای «حق تقدم خرید» است و از این حق برای تملک سهام لوک‌اویل در پروژه‌های کلیدی استفاده خواهد کرد. مجوز عمومی OFAC برای فروش دارایی‌های خارجی لوک‌اویل تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ اعتبار دارد.

دارایی‌های لوک‌اویل در قزاقستان شامل موارد زیر است:
• ۱۳.۵٪ میدان عظیم گاز و نفت Karachaganak
• ۵٪ کنسرسیوم Tengizchevroil به رهبری Chevron
• ۱۲.۵٪ در Caspian Pipeline Consortium (CPC)

تحلیل فنی

از منظر فنی-عملیاتی، سه دارایی مورد بحث در قلب سیستم تولید و صادرات نفت قزاقستان قرار دارند:

• Karachaganak یکی از پیچیده‌ترین پروژه‌های گاز میعانی جهان با نیاز به سرمایه‌گذاری مستمر در فناوری‌های فشار بالا و بازیافت گاز است.
• Tengiz یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی فعال دنیا است که توسعه آن به شدت وابسته به فناوری شرکت‌های غربی است.
• CPC شریان اصلی صادرات نفت قزاقستان با ظرفیت بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز محسوب می‌شود.

بیشتر در همین زمینه: بازدید مدیرعامل پارس کیمیای خاورمیانه و نشست با مدیرعامل پایانه‌ها و مخازن پتروشیمی

خروج لوک‌اویل از این ساختار به معنای کاهش مستقیم نفوذ روسیه در هسته فنی زیرساخت انرژی قزاقستان است.

تحلیل استراتژیک

این اقدام بخشی از استراتژی کلان قزاقستان برای کاهش ریسک ژئوپلیتیک و بازتعریف مالکیت انرژی ملی است. قزاقستان به‌دنبال آن است که:

۱. وابستگی ساختاری به شرکت‌های روسی را کاهش دهد.
۲. کنترل بیشتری بر زنجیره ارزش صادرات نفت کسب کند.
۳. در تعامل با غرب، خود را به‌عنوان بازیگر قابل اتکا و همسو با رژیم تحریم‌ها تثبیت نماید.

در عمل، این معامله توازن قدرت در آسیای مرکزی را به‌صورت تدریجی از محور مسکو به محور واشنگتن–بروکسل منتقل می‌کند.

تحلیل اجرایی

از دیدگاه اجرایی، قزاقستان در حال بهره‌برداری از یک «پنجره زمانی طلایی» است:

• مجوز موقت OFAC یک فرصت حقوقی محدود ایجاد کرده.
• رقابت میان غول‌های نفتی غربی قدرت چانه‌زنی قزاقستان را افزایش داده.
• استفاده از مدل‌هایی مانند پرداخت تعویقی یا تهاتر نفت، ریسک نقدینگی دولت را کاهش می‌دهد.

این معامله اگر نهایی شود، یکی از مهم‌ترین نمونه‌های ملی‌سازی نرم (Soft Nationalization) در صنعت انرژی جهان طی دهه اخیر خواهد بود.

تحلیل سیاسی

در سطح سیاسی، این پرونده یک پیام صریح دارد:

قزاقستان به‌صورت عملی در حال فاصله‌گیری از بلوک انرژی روسیه است، بدون آنکه مستقیماً وارد تقابل دیپلماتیک شود.

واشنگتن نیز با حمایت ضمنی از این روند، در حال استفاده از ابزار تحریم نه فقط برای فشار بر روسیه، بلکه برای بازطراحی ژئوپلیتیک انرژی اوراسیا است.

در صورت تکمیل این خرید، روسیه برای نخستین‌بار نفوذ راهبردی خود را در زیرساخت صادراتی اصلی آسیای مرکزی از دست خواهد داد؛ تحولی با اثرات بلندمدت بر امنیت انرژی اروپا.

همچنین در ادامه بخوانید؛ اتحادیه اروپا در آستانه حذف سقف قیمتی نفت روسیه و حرکت به‌سوی تحریم‌های سخت‌گیرانه‌تر