نقشهای برای گسست از وابستگی به آمریکا
مارتین سندبو در یادداشتی در فایننشیال تایمز میگوید اروپا دیگر نمیتواند روی تکیهگاه تاریخیِ خود — یعنی ایالات متحده — حساب کند و باید نقشهای عملی برای «کاهش آسیبپذیری» در برابر فشارهای سیاسی و اقتصادی واشنگتن تدوین کند.
نویسنده سه حوزه کلیدی را برجسته میکند: تجارت (کاهش وابستگی صادراتی به بازار آمریکا و آمادهسازی برای واکنشهای یکطرفه واشنگتن)، مالی (محدود کردن جریانهای سرمایهای خارج از اروپا و تقویت سرمایهگذاری داخلی) و دفاع (توسعه قابلیتهای دفاعی اروپایی با مکانیزمهای مالی مشترک). سندبو استدلال میکند که پذیرش این واقعیت — و پیریزی برای حداقل خودکفایی در این سه حوزه — برای حفظ اقتدار و نقش اروپا در نظم جهانی ضروری است.
تحلیل فنی (Technical analysis — تحلیل اجرایی/فنی کوتاه و دقیق)
۱. تجارت: کاهش وابستگی تجاری به آمریکا مستلزم سیاستهایی است که قیمت و مشوقهای صادرات به بازار آمریکا را بازنگری کند (مثلاً حذف مشوقهای دولتی برای صادرات هدفگرفته به آمریکا) و همزمان بازارها و زنجیرههای تامین جایگزین در داخل و پیرامون اروپا تقویت شود. این اقدام نیاز به دادهمحوری درباره تمرکز مشتریان کلیدی، آنالیز ریسک زنجیره تأمین و سناریونویسی برای شوکهای تعرفهای دارد.
۲. مالی: مدیریت جریان سرمایهای به سمت حفظ نقدینگی و سرمایهگذاری داخلی (بهویژه در پروژههای زیرساختی و فناوریهای راهبردی) نیازمند ابزارهای سیاستگذاری مانند انگیزشِ سرمایهگذاری داخلی، مقرراتِ کنترلِ سرمایه در شرایط بحرانی و شبکههای مالی اروپایی تقویتشده است. اجرای موفق این بند مستلزم هماهنگی مالی میان نهادهای اروپایی و ظرفیت بازار سرمایه داخلی است.
۳. دفاع: ایجاد قابلیتهای دفاعی مستقلِ اروپایی (از جمله تسلیحات، لجستیک و نیروی واکنش سریع مشترک) علاوه بر هزینههای بودجهای، نیاز به یک سازوکار تأمین مالی مشترک و هماهنگی صنعتی-فناورانه دارد. این مسیر تکنیکی مستلزم تعریف پروژههای راهبردی مشترک و استانداردسازی فنی بین اعضاست.
تحلیل استراتژیک (Strategic analysis)
۱. جایگاه ژئوپلیتیک: فشار اخیر واشنگتن — از جمله پیشنهادی که در قالب «نقشه صلح» برای اوکراین مطرح شد و واکنشهای قوی کیف و پایتختهای اروپایی را برانگیخت — نشان میدهد اروپا با انتخاب دشواری مواجه است: ادامه وابستگی که میتواند اروپا را «قانونپذیر» در نظامی شکلگرفته بیرون کند، یا حرکت به سمت خوداتکایی که ریسک تضعیف فوریِ حمایتهای ایالات متحده را دارد.
۲. هزینه-فایده استقلال نسبی: «گسست کامل» نه مطلوب است و نه عملی؛ اما «کاهش آسیبپذیری» به اروپا امکان میدهد اهرم فشار را از دست ندهد و در مذاکرات بینالمللی موضعِ مستقلتری اتخاذ کند. این استراتژی در بلندمدت میتواند به اروپا امکان دهد بازیگری مؤثرتری در تنظیم قواعد جهانی (مثلاً در حوزههای فناوری و استانداردسازی) باشد.
۳. همگرایی درونی: موفقیت استراتژیک نیازمند وحدت سیاسی و اقتصادی در اتحادیه است؛ شکافهای داخلی اعضا و وابستگیهای متفاوت هر کشور به بازار و امنیت آمریکا میتواند هر برنامهای را تضعیف کند. بدین جهت، پیشنهاد سندبو بیشتر یک چارچوب راهبردیِ فوقملی است تا یک بستهتدابیر آنی.
تحلیل اجرایی / Executive insight (نکات عملی برای تصمیمگیران اروپایی)
۱. اولویتبندی پروژهها: از میان اقدامات ممکن، اروپا باید ابتدا حوزههایی را هدف بگیرد که بیشترین بازده راهبردی را دارند — مثلاً تقویت صنایع کلیدی (نیمههادیها، انرژیهای پاک، دفاع) و ایجاد مکانیسمهای مالی مشترک برای پروژههای استراتژیک.
۲. ابزارهای سیاستی ملموس: تغییر در مشوقهای صادراتی، خطوط اعتباری اروپایی برای سرمایهگذاری داخلی، صندوقهای مشترک دفاعی و الزام به خریدهای متقابل اروپایی در قراردادهای بزرگ میتوانند اجرایی شوند. برای هر ابزار، سنجش هزینه-فایده، مدل تأمین مالی و جدول زمانی مرحلهای نیاز است.
۳. دیپلماسی همزمان: همزمان با کاهش تدریجی آسیبپذیری، اروپا باید کانالهای دیپلماتیک با آمریکا و دیگر بازیگران (مثل چین و کشورهای منطقه) را حفظ کند تا از تشدید تنش و هزینههای اقتصادی جلوگیری شود. توقف کامل تعامل دیپلماتیک راهحل نیست؛ بلکه هدف «کاهش تکراهبری وابستگی» است.
تحلیل سیاسی (Political analysis)
جنبش اخیر در سیاست آمریکا — از جمله تلاش برای پیشبرد یک طرح صلح با مولفههایی نزدیک به خواستهای کرملین — باعث شده اتحادیه اروپا با بازنگری در انتظارِ حمایت سنتی واشنگتن مواجه گردد. واکنشهای مقامات اروپایی در برابر این رفتار واشنگتن نشاندهنده فرسایش اعتماد و افزایش فشار به رهبری اتحادیه برای اتخاذ مواضع مستقلتر است.
این تغییر، در سطح داخلی نیز معنی دارد: احزاب و رایدهندگانِ اروپایی که از «وابستگی تام» خسته شدهاند ممکن است از سیاستهایی حمایت کنند که بهظاهر ملیگراتر ولی در عمق، به تقویتِ ظرفیتِ جمعی اروپا منجر شود.
نکته نهایی و جمعبندی
مقاله سندبو یک هشدار راهبردی و در عین حال عملیاتی است: اروپا نمیخواهد یا نمیتواند «بهطور کامل» از آمریکا جدا شود، اما باید نقشهای نظاممند برای کاهش آسیبپذیری تهیه کند — نقشهای که جنبههای تجاری، مالی و دفاعی را همزمان بپوشاند و در عینِ حال دیپلماسی با واشنگتن را باز نگه دارد. اجرای چنین نقشهای نیازمند اجماع سیاسی درونی، شفافیت مالی و برنامهریزی فنی و نهادی دقیق است.
در ادامه بخوانید؛جهش ۴۰ درصدی صادرات LNG آمریکا در پی رکوردشکنی خرید اروپا
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال نظر شما