۵.۸ میلیون بشکه نفت در مسیر جایگزین هرمز؛ شاهراه نفتی عربستان دوباره فعال شد
خط لوله شرق–غرب عربستان به ۵.۸ میلیون بشکه در روز رسید
به گزارش پتروشیمی ها، عربستان سعودی توان عملیاتی خط لوله شرق–غرب را پس از اختلالات ایجادشده در ماه سپتامبر به ۵.۸ میلیون بشکه در روز بازگردانده است؛ ظرفیتی که به ریاض اجازه می‌دهد بخش قابل توجهی از نفت خود را از مسیر دریای سرخ و بدون وابستگی مستقیم به تنگه هرمز صادر کند.
این خط لوله یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های راهبردی نفت عربستان محسوب می‌شود و در شرایطی که عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز با ریسک و محدودیت مواجه شده، اهمیت آن چند برابر شده است.
بازگشت ظرفیت به ۵.۸ میلیون بشکه
وزیر انرژی عربستان اعلام کرده است که ظرفیت عملیاتی خط لوله شرق–غرب از صبح سه‌شنبه به ۵.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است.
این خط لوله نفت خام را از مناطق تولیدی شرق عربستان به پایانه‌های صادراتی این کشور در ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند.
ظرفیت اسمی کل این سامانه حدود ۷ میلیون بشکه در روز است؛ بنابراین سطح جدید جریان، به بیش از ۸۰ درصد ظرفیت اسمی خط لوله می‌رسد.
حملات سپتامبر صادرات ینبع را متوقف کرد
خط لوله شرق–غرب در ماه سپتامبر هدف حملات پهپادی قرار گرفت و آسیب به برخی ایستگاه‌های پمپاژ باعث توقف موقت فعالیت آن شد.
در نتیجه این اختلال، بارگیری نفت خام در بندر ینبع نیز برای مدتی متوقف شد و عربستان مجبور شد برای حفظ جریان صادرات، اتکای بیشتری به مسیرهای دیگر داشته باشد.
عملیات خط لوله در ادامه ماه سپتامبر از سر گرفته شد، اما در ابتدا با ظرفیت محدود فعالیت می‌کرد.
اکنون افزایش جریان به ۵.۸ میلیون بشکه در روز نشان می‌دهد عربستان توانسته بخش عمده ظرفیت این مسیر حیاتی را دوباره فعال کند.
۴۵ میلیون بشکه بارگیری در بنادر دریای سرخ
احیای خط لوله به سرعت خود را در فعالیت پایانه‌های صادراتی دریای سرخ نشان داده است.
بر اساس داده‌های شرکت کپلر، مجموع بارگیری نفت خام از دو پایانه اصلی آرامکو در دریای سرخ، یعنی ینبع و المویجز، در فاصله ۱۷ سپتامبر تا ۴ اکتبر به حدود ۴۵ میلیون بشکه رسید.
این رقم معادل میانگین حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز طی این دوره است.
افزایش بارگیری‌ها نشان می‌دهد مسیر دریای سرخ به تدریج در حال بازگشت به مدار عادی صادراتی است.
چرا مسیر دریای سرخ برای عربستان حیاتی است؟
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت جهان است، اما بحران‌های امنیتی اخیر باعث شده عبور نفتکش‌ها از این آبراه با ریسک بسیار بیشتری همراه باشد.
خط لوله شرق–غرب به عربستان اجازه می‌دهد بخشی از نفت خود را از طریق خاک این کشور به دریای سرخ منتقل کند و سپس از پایانه‌هایی مانند ینبع به بازارهای جهانی برساند.
به این ترتیب، نفتی که از میدان‌های شرق عربستان تولید می‌شود می‌تواند بدون عبور مستقیم از هرمز وارد مسیر صادراتی شود.
این قابلیت، خط لوله را به یکی از مهم‌ترین مسیرهای پشتیبان صادرات نفت عربستان تبدیل کرده است.
عربستان صادرات نفت را دوباره افزایش داد
بازگشت خط لوله شرق–غرب با افزایش کلی صادرات نفت عربستان همزمان شده است.
برآوردهای بازار نشان می‌دهد صادرات نفت خام عربستان در سپتامبر به حدود ۶.۹ میلیون بشکه در روز رسید؛ در حالی که این رقم در ماه اوت حدود ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز بود.
بخش قابل توجهی از این افزایش ناشی از ترکیب جریان نفت از خط لوله شرق–غرب، بارگیری از پایانه‌های دریای سرخ و افزایش بخشی از تردد نفتکش‌ها از هرمز بوده است.
به این ترتیب، عربستان توانسته بخشی از کاهش صادرات ماه‌های گذشته را جبران کند.
خط لوله فقط یک مسیر صادراتی نیست
اهمیت خط لوله شرق–غرب فراتر از انتقال نفت به پایانه‌های صادراتی است.
این خط لوله در واقع یک ابزار مدیریت ریسک ژئوپلیتیکی برای عربستان محسوب می‌شود.
هرچه ظرفیت بیشتری از نفت عربستان بتواند از مسیر زمینی به دریای سرخ منتقل شود، میزان وابستگی صادرات این کشور به تنگه هرمز کمتر خواهد شد.
در شرایطی که امنیت کشتیرانی در خلیج فارس همچنان با ابهام مواجه است، وجود چنین ظرفیت مازادی می‌تواند به عربستان امکان دهد صادرات خود را حتی در زمان اختلال در مسیرهای دریایی حفظ کند.
بازسازی سریع‌تر از انتظار
آسیب اصلی حملات سپتامبر متوجه برخی تجهیزات و ایستگاه‌های پمپاژ خط لوله بود.
با وجود این، عملیات احیای خط با سرعت بالایی انجام شد و عربستان توانست جریان نفت را ابتدا در سطح محدود و سپس با سرعت بیشتری افزایش دهد.
افزایش ظرفیت تا ۵.۸ میلیون بشکه در روز، نشان می‌دهد زیرساخت‌های جایگزین عربستان از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار هستند.
این موضوع برای بازار جهانی نفت نیز اهمیت دارد، زیرا عربستان یکی از معدود تولیدکنندگانی است که ظرفیت قابل توجهی برای تغییر مسیر صادرات خود در اختیار دارد.
نفت خلیج فارس در حال تغییر مسیر است
احیای خط لوله شرق–غرب تنها بخشی از تغییرات لجستیکی بازار نفت خلیج فارس است.
تولیدکنندگان منطقه در ماه‌های اخیر از ترکیبی از خطوط لوله، مسیرهای دریایی جایگزین، انتقال کشتی‌به‌کشتی و ذخیره‌سازی نزدیک بازارهای مصرف استفاده کرده‌اند تا جریان نفت را حفظ کنند.
این تغییرات باعث شده صادرات نفت منطقه به تدریج به سطوح بالاتری بازگردد، هرچند هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و امنیت همچنان بالاست.
بازگشت نفت، اما نه بازگشت کامل بازار
افزایش جریان نفت عربستان به کاهش فشار بر بازار جهانی کمک کرده است، اما به معنای پایان ریسک‌های بازار نیست.
در حالی که صادرات نفت خام خلیج فارس بهبود پیدا کرده، بازار فرآورده‌های نفتی همچنان با محدودیت بیشتری مواجه است.
به‌ویژه بازار گازوئیل و سایر فرآورده‌های میان‌تقطیر همچنان تحت تأثیر اختلالات پالایشگاهی و حمل‌ونقل قرار دارد.
بنابراین افزایش صادرات نفت خام عربستان می‌تواند عرضه نفت خام را تقویت کند، اما لزوماً مشکل کمبود فرآورده‌ها را به سرعت حل نخواهد کرد.
مسیر دریای سرخ؛ یک شریان دائمی‌تر؟
احیای خط لوله شرق–غرب می‌تواند جایگاه مسیر دریای سرخ را در نقشه صادرات نفت عربستان برای مدت طولانی‌تری تقویت کند.
بحران اخیر نشان داد داشتن یک مسیر جایگزین تنها در زمان وقوع اختلال اهمیت ندارد؛ بلکه می‌تواند بخشی از راهبرد دائمی امنیت انرژی باشد.
عربستان با در اختیار داشتن خط لوله شرق–غرب و پایانه‌های دریای سرخ، امکان آن را دارد که بخشی از صادرات خود را میان مسیرهای مختلف توزیع کند و در برابر اختلالات منطقه‌ای انعطاف بیشتری داشته باشد.
جمع‌بندی
بازگشت ظرفیت خط لوله شرق–غرب عربستان به ۵.۸ میلیون بشکه در روز یکی از مهم‌ترین نشانه‌های احیای شبکه صادرات نفت این کشور پس از حملات سپتامبر است.
بارگیری حدود ۴۵ میلیون بشکه نفت از پایانه‌های اصلی دریای سرخ در فاصله ۱۷ سپتامبر تا ۴ اکتبر نیز نشان می‌دهد مسیر جایگزین هرمز به تدریج در حال بازگشت به مدار عملیاتی است.
برای بازار جهانی نفت، اهمیت این تحول در آن است که عربستان اکنون می‌تواند بخش بزرگ‌تری از نفت خود را از مسیر زمینی به دریای سرخ منتقل کند؛ مسیری که وابستگی صادرات این کشور به تنگه هرمز را کاهش می‌دهد.
با این حال، تداوم ریسک‌های امنیتی، هزینه بالای حمل‌ونقل و اختلال در تجارت فرآورده‌های نفتی همچنان می‌تواند بازار انرژی را تحت فشار نگه دارد.
همچنین بخوانید؛ از خط لوله تا انتقال کشتی‌به‌کشتی؛ نفت خلیج فارس با هزینه‌ای سنگین به بازار می‌رسد
نظرات کاربران (۰ نظر)