نشانهای از احتیاط در آستانه احتمال گشایش هرمز
شرکت آرامکوی عربستان قیمت رسمی فروش نفت خام سبک عربی برای مشتریان آسیایی در ماه سپتامبر را ۵۰ سنت به ازای هر بشکه کاهش داده و آن را به ۲ دلار تخفیف نسبت به شاخص منطقهای رسانده است.
به گزارش پتروشیمی ها؛ این کاهش قیمت در شرایطی اتفاق افتاده که امیدها به دستیابی به توافقی برای تسهیل عبور نفتکشها از تنگه هرمز افزایش یافته است. همزمان، قیمت نفت برنت طی دو هفته حدود ۲۰ درصد کاهش یافته و به محدوده ۸۰ دلار در هر بشکه رسیده است. بازار با این حرکت، احتمال افزایش مجدد جریان نفت خلیج فارس را تا حدی در قیمتها لحاظ کرده است.
ایران اعلام کرده مذاکرات با میانجیگری عمان درباره ایجاد مسیر کشتیرانی از هرمز به مراحل پایانی نزدیک شده است.
با این حال، صادرات عربستان همچنان با محدودیت مواجه است. به گفته امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، صادرات این شرکت حدود ۵ میلیون بشکه در روز است که تقریباً ۷۰ درصد سطح عادی محسوب میشود.
عربستان برای کاهش وابستگی به مسیر هرمز از ظرفیتهای جایگزین نیز استفاده میکند. پایانه ینبع در دریای سرخ اهمیت بیشتری پیدا کرده، اما تهدیدهای امنیتی در منطقه بابالمندب باعث شده این مسیر نیز با ریسک همراه باشد.
در همین راستا، استفاده از زیرساختهای مصر و خط لوله سومد برای انتقال نفت به پایانه سیدی کریر در ساحل مدیترانه نیز بهعنوان یکی از گزینههای جایگزین مطرح شده است.
تحلیل فنی بازار نفت
فشار هزینه حمل بر نفت عربستان در آسیا
کاهش ۵۰ سنتی قیمت رسمی فروش نفت سبک عربی را باید در چارچوب افزایش هزینه لجستیک صادرات بررسی کرد.
پالایشگران آسیایی علاوه بر قیمت خود نفت، با هزینههای بالاتر حمل، بیمه، سوخت کشتی، زمان سفر و ریسک امنیتی مسیر مواجه هستند. در نتیجه، تخفیف بیشتر آرامکو میتواند بخشی از فشار هزینهای واردشده به خریداران را جبران کند.
تفاوت قیمت رسمی فروش با هزینه واقعی تحویل
قیمت رسمی فروش یا «او. اس. پی» قیمتی است که تولیدکننده نسبت به یک شاخص مرجع منطقهای برای مشتری تعیین میکند.
اما هزینه واقعی تحویل نفت شامل کرایه نفتکش، بیمه، هزینه سوخت، مدت سفر، ریسک مسیر و سایر هزینههای لجستیکی نیز میشود.
بنابراین کاهش ۵۰ سنتی قیمت رسمی فروش لزوماً به معنای کاهش معادل هزینه نهایی نفت برای پالایشگاه آسیایی نیست.
خروج بخشی از حق ریسک ژئوپلیتیکی از قیمت نفت
افت حدود ۲۰ درصدی برنت طی دو هفته نشان میدهد بازار احتمال کاهش اختلال در جریان نفت خلیج فارس را تا حد زیادی در قیمتها لحاظ کرده است.
اگر عبور نفتکشها از هرمز به شکل پایدار عادی شود، عرضه قابل دسترس نفت افزایش یافته، هزینه حمل کاهش مییابد و بخشی از «حق ریسک ژئوپلیتیکی» از قیمت نفت حذف خواهد شد.
در مقابل، شکست مذاکرات یا افزایش مجدد حملات علیه کشتیها میتواند این روند را به سرعت معکوس کند.
تحلیل استراتژیک
اقدام آرامکو فقط یک تصمیم قیمتگذاری نیست؛ بلکه نشانهای از تلاش عربستان برای حفظ موقعیت خود در بازار بسیار مهم آسیاست.
آرامکو باید میان دو هدف تعادل برقرار کند: حفظ سهم بازار و حفاظت از حاشیه سود.
وقتی هزینه رساندن نفت به آسیا افزایش مییابد، تخفیف قیمتی میتواند به حفظ جذابیت نفت عربستان در برابر عرضهکنندگان رقیب کمک کند.
از طرف دیگر، بحران هرمز اهمیت یک موضوع راهبردی قدیمی را دوباره برجسته کرده است: امنیت صادرات نفت فقط به میزان تولید وابسته نیست، بلکه به وجود مسیرهای متعدد و قابل اتکا برای رساندن نفت به مشتری نیز وابسته است.
مسیرهای جایگزین صادرات عربستان
عربستان در سالهای گذشته زیرساختهایی ایجاد کرده که امکان انتقال بخشی از نفت تولیدی به خارج از محدوده خلیج فارس را فراهم میکند.
یکی از مهمترین آنها خط لوله شرق به غرب است که نفت را از مناطق تولیدی عربستان به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند. از آنجا نفت میتواند از مسیر دریایی دریای سرخ و بابالمندب به سمت بازارهای آسیایی حرکت کند.
مزیت این مسیر، کاهش وابستگی مستقیم به هرمز است؛ اما وجود تهدیدهای امنیتی در بابالمندب و دریای سرخ باعث میشود این مسیر نیز دارای ریسک خاص خود باشد.
گزینه دیگر استفاده از زیرساختهای مصر است. در این روش، نفت از طریق شبکه انتقال به مصر وارد شده و خط لوله سومد امکان انتقال آن میان مناطق دریای سرخ و مدیترانه را فراهم میکند. نفت پس از رسیدن به پایانه سیدی کریر میتواند از طریق دریای مدیترانه به بازارهای اروپایی منتقل شود.
بنابراین بحران کنونی اهمیت «تنوع مسیر صادرات» را برای عربستان افزایش داده است؛ هرچند هیچ مسیر جایگزینی ظرفیت، هزینه و سطح ریسک یکسانی با مسیر اصلی ندارد.
تحلیل اگزکیوتیو
۱. تخفیف آرامکو نشانه تلاش برای حفظ بازار آسیاست.
کاهش قیمت رسمی فروش نفت سبک عربی نشان میدهد هزینه و ریسک تحویل نفت به پالایشگران آسیایی افزایش یافته است.
۲. بازار احتمال عادیشدن نسبی هرمز را پیشخور کرده است.
کاهش شدید برنت طی دو هفته نشان میدهد معاملهگران احتمال افزایش عرضه نفت خلیج فارس را در قیمتها لحاظ کردهاند.
۳. وضعیت صادرات هنوز عادی نیست.
صادرات حدود ۵ میلیون بشکه در روز، در مقایسه با سطح عادی، نشان میدهد محدودیتهای عملیاتی و لجستیکی همچنان پابرجا هستند.
۴. عربستان به سمت انعطافپذیری بیشتر در صادرات حرکت کرده است.
ینبع، خط لوله شرق به غرب و زیرساختهای انتقال نفت در مصر میتوانند در شرایط اختلال هرمز نقش مهمی داشته باشند.
۵. کاهش قیمت نفت هنوز قطعی و پایدار نیست.
بازار نفت در حال حاضر بین دو سناریو قرار دارد: بازگشت تدریجی جریان نفت از هرمز و ادامه فشار نزولی بر قیمتها، یا شکست روند عادیسازی و بازگشت مجدد حق ریسک ژئوپلیتیکی به قیمت نفت.
تحلیل سیاسی و ژئوپلیتیکی
بحران هرمز یک نکته مهم را در امنیت انرژی منطقه برجسته کرده است: گلوگاههای حملونقل میتوانند به اندازه ظرفیت تولید بر بازار نفت اثرگذار باشند.
تنگه هرمز، بابالمندب و شبکه خطوط لوله منطقه اکنون بخشی از یک زنجیره واحد امنیت انرژی محسوب میشوند.
برای عربستان، تجربه اخیر میتواند اهمیت سرمایهگذاری در مسیرهای جایگزین را افزایش دهد. حتی در صورت بازگشت کامل تردد از هرمز، احتمالاً اهمیت ینبع و شبکه خط لوله شرق به غرب کاهش نخواهد یافت؛ زیرا وجود این مسیرها نوعی بیمه لجستیکی در برابر اختلالات آینده ایجاد میکند.
از منظر بازار جهانی نیز هرچه قابلیت انتقال نفت از مسیرهای جایگزین بیشتر باشد، توان بازار برای جذب شوکهای ناشی از اختلال در یک گلوگاه افزایش خواهد یافت.
جمعبندی نهایی
کاهش ۵۰ سنتی قیمت رسمی فروش نفت سبک عربی به آسیا، در شرایط فعلی بیش از یک تغییر ساده در قیمتگذاری است.
این اقدام نشاندهنده تلاش آرامکو برای حفظ جذابیت نفت خود در مهمترین بازار صادراتی، در شرایطی است که هزینه و ریسک حمل افزایش یافته و همزمان بازار احتمال بازگشت تدریجی جریان نفت از تنگه هرمز را قیمتگذاری میکند.
اگر روند عادیسازی هرمز پایدار باشد، افزایش عرضه قابل دسترس، کاهش هزینه حمل و کاهش حق ریسک ژئوپلیتیکی میتواند فشار بیشتری بر قیمت برنت وارد کند.
اما اگر وضعیت امنیتی دوباره تشدید شود، بازار میتواند بخش قابل توجهی از افت اخیر را پس بگیرد.
بنابراین برای ارزیابی مسیر آینده بازار نفت، تنها قیمت برنت کافی نیست. باید همزمان حجم عبور نفتکشها از هرمز، صادرات واقعی آرامکو، هزینه حمل نفت به آسیا، اختلاف قیمت نفت عربی با شاخص منطقهای و میزان استفاده از مسیرهای جایگزین عربستان را زیر نظر داشت.
پیام اصلی خبر این است که آرامکو در حال قیمتگذاری نفت خود بر مبنای یک واقعیت جدید است: در شرایط بحران، «قابلیت تحویل نفت» تقریباً به اندازه «قیمت نفت» اهمیت پیدا میکند.
همچنین بخوانید: جهش ۲۲۴۴ درصدی صادرات شرکت کربن ایران
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما