جهشی چشمگیر، اما بازار نفت خلیج فارس هنوز به وضعیت عادی نرسیده است

به گزارش پتروشیمی ها؛ بر اساس نظرسنجی ماهانه رویترز، تولید ۱۱ عضو اوپک در ژوئن به ۱۹.۴۳ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ماه مه ۳.۳ میلیون بشکه در روز افزایش نشان می‌دهد. تولید ماه مه به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده این نظرسنجی از سال ۲۰۰۰ رسیده بود.

بیشترین افزایش تولید مربوط به کویت و ایران بود. همچنین عربستان سعودی و عراق نیز تولید خود را افزایش دادند و نیجریه و لیبی نیز رشد محدودتری را ثبت کردند.

با وجود این رشد، تولید اوپک همچنان پایین‌تر از سهمیه‌های تعیین‌شده قرار دارد. بخش عمده افزایش اخیر ناشی از راه‌اندازی مجدد چاه‌هایی است که در جریان اختلالات جنگی و محدودیت‌های صادراتی متوقف شده بودند، نه ایجاد ظرفیت تولید جدید.

در بخش حمل‌ونقل نیز وضعیت هنوز به حالت عادی بازنگشته است. عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز همچنان پایین‌تر از سطح پیش از بحران قرار دارد و شرکت‌های بیمه و مالکان کشتی‌ها همچنان با احتیاط نسبت به عبور از این مسیر راهبردی عمل می‌کنند.

این شرایط توضیح می‌دهد که چرا افزایش‌های پیاپی سقف تولید اوپک‌پلاس تاکنون اثر قابل‌توجهی بر عرضه واقعی نفت در بازار جهانی نداشته است؛ زیرا تا زمانی که ظرفیت صادرات و حمل‌ونقل به‌طور کامل احیا نشود، افزایش سهمیه‌ها الزاماً به افزایش صادرات منجر نمی‌شود.

بیشتر در همین زمینه: توتال‌انرژیز میلیون‌ها بشکه نفت عراق را راهی بازار آسیا می‌کند

در همین حال، بازار با عامل جدیدی نیز روبه‌رو شده است. تولید نفت آمریکا به رکورد نزدیک ۱۴ میلیون بشکه در روز رسیده و امارات متحده عربی نیز با استفاده از ذخایر انباشته‌شده در دوران بحران، صادرات خود را به سطح بی‌سابقه‌ای رسانده است. این دو عامل بار دیگر نگرانی‌ها درباره احتمال مازاد عرضه و فشار نزولی بر قیمت نفت را تقویت کرده‌اند.

تحلیل فنی:

مهم‌ترین نکته این گزارش آن است که افزایش تولید اوپک را نباید به‌عنوان افزایش واقعی ظرفیت عرضه جهانی تعبیر کرد. بخش اعظم رشد تولید، «بازگشت تولید از دست‌رفته» (Production Recovery) است؛ یعنی تولیدکنندگان صرفاً چاه‌های تعطیل‌شده را دوباره وارد مدار کرده‌اند.

همچنین هنوز محدودیت اصلی بازار، ظرفیت صادرات است نه ظرفیت تولید. تا زمانی که تردد نفتکش‌ها، پوشش بیمه‌ای و شرایط عملیاتی در تنگه هرمز به وضعیت عادی بازنگردد، بخشی از نفت تولیدشده با محدودیت در رسیدن به بازارهای جهانی مواجه خواهد بود.

از سوی دیگر، افزایش تولید آمریکا و رشد صادرات امارات می‌تواند بخشی از کمبود عرضه منطقه خلیج فارس را جبران کرده و نقش متعادل‌کننده‌ای در بازار ایفا کند.

تحلیل استراتژیک:

این گزارش نشان می‌دهد که بازار نفت وارد مرحله‌ای شده است که در آن «ریسک‌های لجستیکی» (Logistics Risks یا ریسک‌های حمل‌ونقل و زنجیره انتقال) به اندازه ظرفیت تولید اهمیت یافته‌اند.

در چنین شرایطی، توانایی صادرات، دسترسی به مسیرهای دریایی، وضعیت بیمه کشتی‌ها و اطمینان بازار از امنیت خطوط کشتیرانی، تأثیر مستقیمی بر عرضه مؤثر نفت دارند.

همچنین اختلاف میان «ظرفیت اسمی تولید» و «عرضه واقعی به بازار» همچنان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر قیمت نفت باقی خواهد ماند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

پیام اصلی این گزارش آن است که افزایش تولید اوپک لزوماً به معنای بازگشت کامل بازار به شرایط پیش از بحران نیست.

بازار اکنون بیش از آنکه نگران ظرفیت تولید باشد، بر قابلیت صادرات و پایداری جریان عرضه تمرکز کرده است. تا زمانی که حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس به شرایط عادی بازنگردد، عرضه واقعی نفت همچنان کمتر از ظرفیت بالقوه باقی خواهد ماند.

در مقابل، رشد هم‌زمان تولید آمریکا و افزایش صادرات امارات می‌تواند در ماه‌های آینده فشار بیشتری بر قیمت‌های جهانی وارد کند؛ به‌ویژه اگر روند احیای صادرات کشورهای خلیج فارس نیز ادامه یابد. این موضوع احتمال شکل‌گیری مازاد عرضه در نیمه دوم سال را نسبت به ماه‌های گذشته افزایش داده است.

همچنین بخوانید: ژاپن به‌دنبال رهایی تدریجی از وابستگی نفتی به خاورمیانه