جنگ هرمز ذخایر گاز اروپا را خالی گذاشت؛ احتمال کاهش ۷ درصدی مصرف در زمستان
ذخایر گاز اروپا به پایین‌ترین سطح تاریخی رسید
به گزارش پتروشیمی ها؛ بر اساس داده‌های منتشرشده در اوایل اکتبر، مخازن ذخیره‌سازی گاز اتحادیه اروپا حدود ۷۳ درصد پر هستند؛ درحالی‌که این میزان در بسیاری از سال‌های گذشته در همین مقطع به سطح بالاتری رسیده بود.
داده‌های زیرساخت گاز اروپا نشان می‌دهد حجم گاز ذخیره‌شده در ۸ اکتبر به حدود ۸۲۸ تراوات‌ساعت رسیده است. این وضعیت در شرایطی رقم خورده که کشورهای اروپایی در ماه‌های گرم سال فرصت داشتند ذخایر خود را برای فصل سرمای پیش‌رو افزایش دهند، اما قیمت بالای گاز و محدودیت عرضه، روند ذخیره‌سازی را دشوار کرده است.
ذخایر زیرزمینی در زمستان نقش مهمی در پاسخ‌گویی به افزایش تقاضای گرمایشی دارند. هرچه حجم گاز ذخیره‌شده در ابتدای فصل سرما کمتر باشد، وابستگی اروپا به واردات روزانه و شرایط بازار جهانی افزایش می‌یابد.
بحران تنگه هرمز چگونه بازار گاز اروپا را تحت فشار گذاشت؟
اختلال در تنگه هرمز، بخش مهمی از عرضه جهانی گاز طبیعی مایع‌شده را با محدودیت مواجه کرده است. در پی جنگ ایران، محموله‌های LNG قطر و برخی دیگر از عرضه‌کنندگان منطقه‌ای با اختلال روبه‌رو شدند و بخشی از ظرفیت صادراتی که بازار جهانی به آن متکی بود، از دسترس خارج شد.
این وضعیت رقابت میان اروپا و خریداران آسیایی برای تأمین محموله‌های موجود را افزایش داده است. اروپا برای جبران کمبود گاز خط لوله و پرکردن مخازن خود به واردات بیشتر LNG نیاز دارد؛ اما افزایش تقاضا در بازاری که عرضه آن محدود شده، هزینه خرید محموله‌ها را بالا می‌برد.
از سوی دیگر، انتقال LNG به اروپا به ظرفیت مایع‌سازی، دسترسی به کشتی‌های حامل گاز و امکان پهلوگیری در پایانه‌های دریافت وابسته است. بنابراین، حتی افزایش تقاضا برای خرید گاز نیز به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که محموله‌های موردنیاز با سرعت و قیمت مناسب به مقصد برسند.
هشدار درباره کاهش ۱۴ میلیارد مترمکعبی مصرف گاز
مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی هشدار داده است که در صورت تداوم شرایط دشوار عرضه، اتحادیه اروپا ممکن است برای عبور از زمستان ناچار به کاهش حدود ۷ درصدی تقاضای گاز، معادل ۱۴ میلیارد مترمکعب نسبت به زمستان گذشته شود.
این سناریو به‌ویژه در صورت وقوع دوره‌های سرمای شدید اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا مصرف گاز برای گرمایش ساختمان‌ها و تولید برق افزایش می‌یابد و ذخایر با سرعت بیشتری تخلیه می‌شوند.
کاهش تقاضا لزوماً به معنای سهمیه‌بندی اجباری گاز نیست. این کاهش می‌تواند از طریق صرفه‌جویی خانوارها، کاهش مصرف صنایع، بهبود بهره‌وری انرژی یا جایگزینی بخشی از گاز در تولید برق حاصل شود. با این حال، اگر محدودیت عرضه شدید شود، صنایع انرژی‌بر ممکن است با هزینه‌های بالاتر یا کاهش تولید مواجه شوند.
آلمان و هلند؛ نگرانی از پایین‌بودن سطح ذخایر
وضعیت ذخایر در کشورهای اروپایی یکسان نیست. در داده‌های ۸ اکتبر، سطح ذخایر آلمان حدود ۵۹ درصد و هلند حدود ۶۱ درصد گزارش شده بود؛ ارقامی که پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند.
آلمان به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا، برای تأمین نیاز صنایع و خانوارها به واردات پایدار گاز وابسته است. پایین‌بودن ذخایر این کشور می‌تواند حساسیت بازار را به اختلال‌های تازه در عرضه افزایش دهد.
هلند نیز با وجود برخورداری از زیرساخت‌های مهم گاز، با سطح ذخایر پایین مواجه است. در مقابل، برخی کشورهای اروپایی مانند لهستان ذخایر خود را در سطح بالاتری نگه داشته‌اند.
با توجه به اتصال بازارهای گاز اروپا، کمبود در یک کشور می‌تواند از طریق افزایش تقاضا برای واردات و رقابت بر سر محموله‌ها بر قیمت‌ها در سایر کشورها نیز اثر بگذارد.
اتحادیه اروپا: خطر کمبود فوری نیست، اما قیمت‌ها بالا می‌مانند
با وجود هشدار درباره ذخایر پایین، کمیسیون اروپا اعلام کرده است که سامانه گاز این اتحادیه از انعطاف‌پذیری کافی برای تأمین تقاضای زمستان برخوردار است. ظرفیت بالاتر واردات LNG، تنوع منابع تأمین و کاهش مصرف گاز نسبت به سال‌های گذشته، از عواملی هستند که می‌توانند به مدیریت شرایط کمک کنند.
ارزیابی شبکه اپراتورهای انتقال گاز اروپا نیز نشان می‌دهد که حتی در سناریوی زمستان سردتر از معمول، اگر عرضه LNG در سطح مناسبی باقی بماند، ممکن است همچنان نیاز به کاهش حدود ۷ درصدی مصرف وجود داشته باشد.
بنابراین، خطر اصلی در حال حاضر صرفاً خالی‌شدن مخازن یا قطع فوری عرضه نیست؛ بلکه ترکیبی از هزینه بالای تأمین گاز، حساسیت بازار به سرمای شدید و دشواری جبران ذخایر در صورت تداوم اختلالات است.
ممنوعیت واردات LNG روسیه فشار تازه‌ای ایجاد می‌کند
از اول ژانویه ۲۰۲۷، ممنوعیت کامل واردات LNG روسیه به اتحادیه اروپا وارد مرحله اجرایی خواهد شد. این تغییر در شرایطی رخ می‌دهد که بازار جهانی گاز با محدودیت عرضه ناشی از بحران هرمز روبه‌روست.
حذف محموله‌های روسی، نیاز اروپا به تأمین گاز از منابع دیگر را افزایش می‌دهد. آمریکا می‌تواند یکی از تأمین‌کنندگان اصلی این نیاز باشد، اما میزان دسترسی اروپا به محموله‌های آمریکایی به رقابت با خریداران آسیایی، قیمت‌های منطقه‌ای و ظرفیت حمل‌ونقل دریایی بستگی دارد.
در چنین شرایطی، اتحادیه اروپا باید میان تأمین گاز برای زمستان و هزینه خرید آن تعادل برقرار کند. هرچه رقابت برای محموله‌های محدودتر شدیدتر شود، احتمال افزایش قیمت‌ها برای خانوارها و صنایع نیز بیشتر خواهد شد.
قیمت گاز؛ فشار تازه بر خانوارها و صنایع اروپا
اختلال عرضه LNG و پایین‌بودن ذخایر، قیمت گاز اروپا را به‌شدت افزایش داده است. هزینه بالاتر واردات به‌تدریج به قبوض انرژی خانوارها و هزینه تولید صنایع منتقل می‌شود و می‌تواند فشار تورمی ایجاد کند.
صنایع شیمیایی، کودسازی، فلزات و سایر بخش‌های انرژی‌بر به گاز طبیعی به‌عنوان سوخت یا ماده اولیه وابستگی دارند. افزایش قیمت گاز می‌تواند هزینه تولید این صنایع را بالا ببرد و در برخی موارد رقابت‌پذیری آن‌ها را در برابر تولیدکنندگان مناطق دارای انرژی ارزان‌تر کاهش دهد.
همچنین اگر اروپا برای جذب محموله‌های بیشتر با خریداران آسیایی رقابت کند، قیمت‌های نقدی LNG ممکن است افزایش بیشتری را تجربه کنند. این رقابت می‌تواند هزینه واردات گاز را حتی در صورت حفظ جریان عرضه، بالا نگه دارد.
چه عواملی سرنوشت بازار گاز اروپا در زمستان را تعیین می‌کند؟
چشم‌انداز بازار گاز اروپا به چند عامل اصلی وابسته است:
-
وضعیت تنگه هرمز: بازگشت جریان LNG قطر می‌تواند بخشی از فشار عرضه جهانی را کاهش دهد.
-
شدت سرمای زمستان: دوره‌های سرمای طولانی، مصرف گاز و سرعت برداشت از ذخایر را افزایش می‌دهند.
-
دسترسی به LNG آمریکا و سایر عرضه‌کنندگان: میزان محموله‌های قابل‌تحویل و رقابت با آسیا بر قیمت‌ها اثر می‌گذارد.
-
سرعت تخلیه ذخایر: پایین‌بودن سطح اولیه ذخایر، حساسیت بازار را به افزایش تقاضا بیشتر می‌کند.
-
واکنش مصرف‌کنندگان: صرفه‌جویی و کاهش مصرف صنایع می‌تواند از تشدید کمبود جلوگیری کند، اما ممکن است هزینه اقتصادی داشته باشد.
در مجموع، اروپا با زمستانی روبه‌روست که در آن امنیت تأمین گاز بیش از گذشته به وضعیت بازار جهانی LNG و تحولات خاورمیانه وابسته خواهد بود. با وجود ظرفیت بالاتر واردات و تنوع‌بخشی منابع، پایین‌بودن ذخایر و محدودیت عرضه می‌تواند قیمت‌ها را در سطح بالا نگه دارد.
همچنین بخوانید؛ شکست حقوقی دوم ونتور گلوبال؛ گالپ پرتغال در پرونده قرارداد LNG پیروز شد
نظرات کاربران (۰ نظر)