تمایل هند به خرید نفت روسیه از منابع غیرتحریمی

طبق اسناد مناقصه‌ای که بلومبرگ مشاهده کرده، IOC همچنین به‌دنبال خرید نفت از ایالات متحده و غرب آفریقا است، مشروط بر آنکه محموله‌های روسی (به‌ویژه گریدهای ESPO و Sokol) از سوی شرکت‌ها یا بنادر تحت تحریم آمریکا، اتحادیه اروپا، بریتانیا یا هند تأمین نشوند.

پس از اعمال تحریم‌های اخیر آمریکا علیه شرکت‌های بزرگ روسی Rosneft و Lukoil، IOC پنج محموله نفتی از منابع غیرتحریمی روسیه برای ورود در ماه دسامبر خریداری کرده است.

این شرکت حدود ۳.۵ میلیون بشکه نفت ESPO روسیه را با قیمتی مشابه نفت دبی برای تحویل در بندری در شرق هند خریداری کرده است.

در پی این تحریم‌ها، بیشتر پالایشگاه‌های هندی خرید نفت از روسیه را برای ماه دسامبر متوقف کرده‌اند و تنها دو پالایشگاه هنوز سفارش‌هایی ثبت کرده‌اند. هم‌زمان، IOC برنامه دارد ۲۴ میلیون بشکه نفت از قاره آمریکا در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ خریداری کند تا کاهش عرضه روسیه را جبران نماید.

در مجموع، پالایشگران هندی در حال چرخش از نفت روسیه به سمت نفت خاورمیانه و قاره آمریکا هستند.

بیشتر در همین زمینه: جنگ بر سر کرسی مدیرعاملی مروارید

تحلیل فنی:

تحریم دو غول نفتی روسیه (Rosneft و Lukoil) موجب اختلال در جریان سنتی صادرات روسیه به آسیا شده است. در حال حاضر تنها شرکت‌های کوچک‌تر یا واسطه‌های مستقل غیرتحریمی می‌توانند در زنجیره صادرات نفت روسیه به هند فعال باشند. این امر منجر به افزایش هزینه حمل، ریسک تراکنش و پیچیدگی‌های پرداخت شده است. با توجه به کاهش سهم روسیه، IOC به دنبال تنوع‌بخشی در سبد تأمین خود از گریدهای WTI آمریکا و Bonny Light نیجریه است که کیفیت و سازگاری فنی مشابهی با برخی گریدهای روسی دارند.

تحلیل استراتژیک:

چرخش هند از نفت روسیه به سوی منابع غربی و خاورمیانه‌ای، نشانه‌ای از سازگاری راهبردی دهلی‌نو با فشارهای تحریمی واشینگتن است، بدون قطع کامل روابط انرژی با مسکو. این سیاست چندمحوری، هند را در موقعیتی نگه می‌دارد که هم از تخفیف‌های روسی در دوره‌های آرامش استفاده کند و هم از دسترسی مطمئن به انرژی غربی در شرایط بحران برخوردار باشد. این اقدام همچنین به آمریکا اجازه می‌دهد هند را در بلوک اقتصادی خود حفظ کند، بدون درگیری آشکار با روسیه.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

برای روسیه، از دست دادن بخشی از بازار هند – یکی از بزرگ‌ترین مشتریان نفتی‌اش پس از چین – می‌تواند فشار مضاعفی بر صادرات شرق دور و مسیرهای ESPO ایجاد کند. از سوی دیگر، برای هند، بازتعریف زنجیره تأمین نفتی با ترکیب جدیدی از منابع، نیازمند بازنگری در برنامه‌های لجستیکی، بیمه‌ای و مالی است. شرکت IOC احتمالاً قراردادهای میان‌مدت با تأمین‌کنندگان آمریکایی و خاورمیانه‌ای منعقد خواهد کرد تا از نوسانات ژئوپلیتیکی آتی مصون بماند.

تحلیل سیاسی:

این تحولات در چارچوب موازنه‌سازی هند میان شرق و غرب قابل تفسیر است. دهلی‌نو ضمن حفظ روابط استراتژیک با روسیه در حوزه نظامی، در حوزه انرژی در حال همگرایی بیشتر با غرب است تا از تبعات تحریم‌های ثانویه مصون بماند. این تغییر رویکرد می‌تواند در میان‌مدت موجب کاهش نفوذ انرژی روسیه در بازار جنوب آسیا و افزایش نقش آمریکا و عربستان سعودی در ساختار امنیت انرژی هند شود.

همچنین در ادامه بخوانید؛ هند در حال تلاش بی‌وقفه برای جایگزینی نفت روسیه با نفت آمریکا، عراق و امارات است