بررسی عملکرد مالی سه شرکت مهم حوزه استخراج نفت و گاز در سال ۱۴۰۴

به گزارش پتروشیمی ها: بررسی صورت‌های مالی سالانه شرکت‌های شساخت، حفاری شمال و پتروامید آسیا نشان می‌دهد صنعت استخراج نفت و گاز در سال ۱۴۰۴ از منظر رشد درآمد عملکرد مثبتی را تجربه کرده است، اما ارزیابی دقیق‌تر اجزای صورت‌های مالی بیانگر آن است که کیفیت سود شرکت‌ها یکسان نبوده و بخش مهمی از رشد سود برخی شرکت‌ها از محل درآمدهای غیرعملیاتی یا سود ناشی از تسعیر ارز حاصل شده است.

شساخت؛ رشد خیره‌کننده سود با تکیه بر درآمدهای غیرعملیاتی

شرکت شساخت در سال مالی ۱۴۰۴ موفق شد درآمد عملیاتی خود را با رشد ۴۳ درصدی به ۳۷.۸ هزار میلیارد تومان برساند. بهای تمام‌شده نیز با افزایش ۳۸ درصدی به ۳۰.۷ هزار میلیارد تومان رسید که نشان می‌دهد رشد درآمد تا حدودی با افزایش هزینه‌های تولید همراه بوده است.

در این میان، هزینه‌های فروش، اداری و عمومی با رشد ۸۴ درصدی به ۱.۷ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. همچنین سایر هزینه‌ها با جهشی کم‌سابقه و رشد ۱۴۹ درصدی به ۳۵.۵ هزار میلیارد تومان رسید، اما این افزایش با ثبت ۴۰.۷ هزار میلیارد تومان سایر درآمدها که نسبت به سال قبل ۱۸۲ درصد رشد داشته، تا حد زیادی جبران شد.

از سوی دیگر، سود حاصل از سرمایه‌گذاری در شرکت‌های وابسته با رشد ۲۰۴ درصدی به ۳.۸ هزار میلیارد تومان رسید و در نهایت سود خالص شرکت با جهش ۲۳۲ درصدی به ۱۱.۸ هزار میلیارد تومان افزایش یافت.

اگرچه رشد سود خالص شساخت بسیار قابل توجه است، اما بررسی اجزای سود و زیان نشان می‌دهد بخش عمده این افزایش ناشی از درآمدهای غیرعملیاتی و سود شرکت‌های وابسته بوده و نقش عملیات اصلی شرکت در این رشد، محدودتر از آن چیزی است که سود خالص نشان می‌دهد. همچنین وجود ۱۳.۲ هزار میلیارد تومان تسهیلات، همچنان یکی از متغیرهای مهم در ارزیابی ریسک مالی این شرکت محسوب می‌شود.

بیشتر در همین زمینه: مس سرچشمه در سال ۱۴۰۴؛ رشد درآمد در برابر فشار فزاینده هزینه‌ها

حفاری شمال؛ جهش درآمد، اما سودآوری همچنان شکننده

شرکت حفاری شمال در سال ۱۴۰۴ درآمد عملیاتی خود را با رشد ۱۱۳ درصدی به ۱۶.۵ هزار میلیارد تومان رساند. در مقابل، بهای تمام‌شده نیز ۸۷ درصد افزایش یافت و به ۱۲.۴ هزار میلیارد تومان رسید.

این شرکت طی سال گذشته ۱۴.۸ هزار میلیارد تومان سود تسعیر ارز شناسایی کرده که نسبت به سال قبل ۸۲ درصد رشد داشته است، اما همزمان سایر هزینه‌ها نیز با جهش ۲۶۷ درصدی به ۱۲.۲ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

در نتیجه، با وجود رشد چشمگیر درآمد، سود خالص شرکت تنها ۸ درصد افزایش یافته و به ۴.۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.

صورت‌های مالی حفاری شمال نشان می‌دهد افزایش فروش به تنهایی نتوانسته سودآوری شرکت را متحول کند. رشد قابل توجه هزینه‌ها، بخش مهمی از منافع حاصل از افزایش درآمد را خنثی کرده و موجب شده رشد سود خالص بسیار کمتر از رشد درآمد باشد؛ موضوعی که از فشار هزینه‌ای بر عملیات شرکت حکایت دارد.

پتروامید آسیا؛ موتور سود همچنان تسعیر ارز

شرکت پتروامید آسیا نیز در سال مالی ۱۴۰۴ عملکرد مثبتی از نظر رشد درآمد ثبت کرد و درآمد عملیاتی خود را با افزایش ۹۱ درصدی به ۱.۶ هزار میلیارد تومان رساند.

بهای تمام‌شده با رشد ۶۷ درصدی به ۳۷۲ میلیارد تومان و هزینه‌های فروش، اداری و عمومی نیز با رشد ۱۲۹ درصدی به ۱۷۱ میلیارد تومان رسید.

با این حال، مهم‌ترین عامل رشد سود شرکت، ثبت ۶۸۸ میلیارد تومان سود تسعیر ارز بود که نسبت به سال قبل ۷۳ درصد افزایش یافته است. در نهایت سود خالص شرکت با رشد ۸۶ درصدی به ۱.۳ هزار میلیارد تومان رسید.

از منظر ترازنامه نیز دارایی‌های جاری شرکت حدود ۵ هزار میلیارد تومان و بدهی‌های جاری آن ۱۰ هزار میلیارد تومان گزارش شده است. همچنین ۹۱۰ میلیارد تومان تسهیلات پروژه در ساختار مالی شرکت دیده می‌شود.

بررسی صورت‌های مالی نشان می‌دهد بخش عمده رشد سود پتروامید آسیا به سود ناشی از تسعیر ارز وابسته است و در صورت حذف این عامل، رشد واقعی سودآوری شرکت بسیار محدود خواهد بود. همچنین نسبت بالای بدهی‌های جاری به دارایی‌های جاری، از جمله نکاتی است که باید در تحلیل وضعیت نقدینگی شرکت مورد توجه قرار گیرد.

جمع‌بندی؛ رشد درآمد کافی نیست، کیفیت سود اهمیت بیشتری دارد

مقایسه عملکرد سه شرکت نشان می‌دهد اگرچه همه آن‌ها در سال ۱۴۰۴ موفق به افزایش درآمد عملیاتی شده‌اند، اما منشأ سودآوری در هر یک متفاوت است.

• شساخت بیشترین رشد سود را تجربه کرده، اما بخش عمده این رشد از محل درآمدهای غیرعملیاتی و سود شرکت‌های وابسته حاصل شده است.
• حفاری شمال با وجود رشد چشمگیر درآمد، به دلیل افزایش شدید هزینه‌ها تنها رشد محدودی در سود خالص ثبت کرده و همچنان با چالش سودآوری مواجه است.
• پتروامید آسیا نیز سودآوری خود را تا حد زیادی مدیون سود تسعیر ارز است و پایداری این سود به شرایط بازار ارز وابسته خواهد بود.

در مجموع، این صورت‌های مالی نشان می‌دهد رشد درآمد به تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد شرکت‌ها نیست و سرمایه‌گذاران باید در کنار سود خالص، به کیفیت سود، پایداری درآمدها، سهم فعالیت‌های عملیاتی، ساختار هزینه‌ها و وضعیت ترازنامه نیز توجه ویژه داشته باشند.