دیوان عدالت اداری آیین‌نامه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان شرکت‌های تابعه بنیاد شهید را ابطال کرد

به گزارش پتروشیمی‌ها | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با صدور دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۰۶۲۱۷۳، آیین‌نامه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و مدیران سازمان‌ها و شرکت‌های تابعه بنیاد شهید و امور ایثارگران را به دلیل خروج از حدود اختیارات مرجع تصویب، از تاریخ تصویب ابطال کرد.

مشخصات رأی دیوان عدالت اداری

عنوان جزئیات
شماره دادنامه ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۰۶۲۱۷۳
تاریخ صدور رأی ۱۴۰۵/۰۴/۳۰
شماره پرونده ۰۳۰۰۹۲۵
مرجع رسیدگی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی محمد شریف دشتی
طرف شکایت بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع ابطال آیین‌نامه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و مدیران سازمان‌ها و شرکت‌های تابعه بنیاد شهید (مصوب ۱۴۰۲/۰۵/۱۰)

ماجرای شکایت چه بود؟

شاکی با طرح دادخواست در دیوان عدالت اداری، خواستار ابطال آیین‌نامه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و مدیران سازمان‌ها و شرکت‌های تابعه بنیاد شهید شد و اعلام کرد صندوق قرض‌الحسنه شاهد شخصیت حقوقی مستقلی دارد و بر اساس اساسنامه خود، مقررات استخدامی، اداری و رفاهی کارکنان آن باید توسط ارکان داخلی صندوق تصویب و اجرا شود.

به اعتقاد شاکی، بنیاد شهید و امور ایثارگران اختیار قانونی برای تعیین ضوابط حقوق و مزایای کارکنان این صندوق را نداشته و آیین‌نامه مورد اعتراض با اساسنامه صندوق، قانون کار و اصل ۱۳۸ قانون اساسی مغایرت دارد.

مهم‌ترین استدلال‌های شاکی

شاکی در دادخواست و لوایح تکمیلی خود به چند محور اصلی استناد کرد:

  • صندوق قرض‌الحسنه شاهد شرکت یا مؤسسه تابع بنیاد شهید به مفهوم مورد ادعا نیست و دارای شخصیت حقوقی مستقل است.
  • تصویب مقررات استخدامی و پرداخت حقوق کارکنان طبق اساسنامه صندوق در صلاحیت هیأت‌مدیره و هیأت امنای صندوق قرار دارد.
  • رئیس بنیاد شهید اختیار قانونی برای تدوین چنین آیین‌نامه‌ای ندارد.
  • آیین‌نامه مصوب با قانون کار، اساسنامه صندوق و اصل ۱۳۸ قانون اساسی مغایرت دارد.

دفاع بنیاد شهید چه بود؟

بنیاد شهید و امور ایثارگران در پاسخ به شکایت اعلام کرد صندوق قرض‌الحسنه شاهد از مؤسسات وابسته به بنیاد محسوب می‌شود و سرمایه اولیه آن توسط بنیاد تأمین شده است.

این نهاد همچنین اعلام کرد آیین‌نامه مورد اعتراض پس از ابلاغ، در جلسه مورخ ۳۰ مهر ۱۴۰۲ هیأت‌مدیره صندوق نیز به تصویب رسیده و جایگزین آیین‌نامه قبلی شده است؛ بنابراین درخواست رد شکایت را مطرح کرد.

استدلال هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی پرونده، سه محور اصلی را مبنای رأی خود قرار داد:

  1. بنیاد شهید و امور ایثارگران اگرچه نهاد عمومی غیردولتی است، اما اختیارات رئیس بنیاد در قانون و اساسنامه مشخص شده و قابل توسعه نیست.
  2. شرکت‌ها و مؤسسات تابعه، از جمله صندوق قرض‌الحسنه شاهد، مطابق اساسنامه خود اداره می‌شوند و تصویب مقررات استخدامی، اداری و حقوق و مزایا در صلاحیت ارکان داخلی همان شرکت‌ها از جمله هیأت‌مدیره و هیأت امنا قرار دارد.
  3. صرف مالکیت یا سهامداری بنیاد شهید در شرکت‌ها، اختیار وضع مقررات الزام‌آور برای آن‌ها را ایجاد نمی‌کند و چنین اختیاری در قوانین و اساسنامه پیش‌بینی نشده است.

نتیجه رأی دیوان

بر همین اساس، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کرد آیین‌نامه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و مدیران سازمان‌ها و شرکت‌های تابعه بنیاد شهید و امور ایثارگران خارج از حدود صلاحیت مرجع تصویب وضع شده است.

دیوان با استناد به بند (۱) ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری، این آیین‌نامه را از تاریخ تصویب ابطال کرد.

همچنین تأکید شده است که این رأی بر اساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی سال ۱۴۰۲) برای تمامی مراجع قضایی و اداری لازم‌الاتباع و ملاک عمل خواهد بود.

خلاصه رأی در یک نگاه

محور نتیجه
علت ابطال خروج از حدود صلاحیت و اختیار مرجع تصویب
وضعیت آیین‌نامه ابطال از تاریخ تصویب (۱۴۰۲/۰۵/۱۰)
استدلال اصلی دیوان تصویب مقررات حقوق و مزایا در صلاحیت هیأت‌مدیره و هیأت امنای شرکت‌ها است، نه رئیس بنیاد
اثر رأی لازم‌الاتباع برای تمامی مراجع قضایی و اداری

اهمیت این رأی

این رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از آن جهت اهمیت دارد که بر اصل رعایت حدود اختیارات دستگاه‌های اجرایی در وضع مقررات تأکید کرده و تصریح می‌کند حتی در صورت وابستگی یا سهامداری یک نهاد در شرکت‌ها و مؤسسات، اختیار تصویب مقررات استخدامی و پرداخت حقوق تنها در حدود اختیارات پیش‌بینی‌شده در قانون و اساسنامه هر مجموعه قابل اعمال است.

۵/۵ - (۱ امتیاز)