شرکت «ریستاد انرژی» اعلام کرده که آرژانتین بزرگ‌ترین مزایده بلوک‌های اکتشافی واکا موئرتا از سال ۲۰۱۶ را آغاز کرده و ۱۵ بلوک جدید را برای شرکت‌های داخلی و بین‌المللی عرضه کرده است. این میدان شیل که بزرگ‌ترین پروژه تجاری شیل خارج از آمریکای شمالی محسوب می‌شود، اکنون از نظر بهره‌وری چاه‌ها در برخی شاخص‌ها با میدان‌های بزرگ آمریکا مانند پرمیان، باکن و ایگل فورد رقابت می‌کند. برآورد ریستاد انرژی نشان می‌دهد تولید نفت این حوضه می‌تواند تا پایان دهه جاری میلادی از یک میلیون بشکه در روز فراتر رود.

بلوک‌های جدید توسط شرکت استانی «گاس ئی پترولئو دل نوکوئن» عرضه شده‌اند و بخش‌های مختلف زمین‌شناسی واکا موئرتا را پوشش می‌دهند؛ از مناطق غنی از میعانات گازی تا نواحی نفت‌محور و حتی بخش‌های مرزی با ریسک اکتشافی بالاتر.

هم‌زمان، شرکت آمریکایی «کانتیننتال ریسورسز» که از پیشگامان توسعه شیل در آمریکا است، با خرید ۹۰ درصد سهام یکی از بلوک‌های مهم این میدان، حضور خود را در آرژانتین گسترش داده است. هزینه سر به سر تولید در بهترین بلوک‌ها بین ۳۲ تا ۴۹ دلار برای هر بشکه برآورد می‌شود که برای پروژه‌های شیل، رقابتی و اقتصادی تلقی می‌شود.

تحلیل فنی

واکا موئرتا از منظر زمین‌شناسی و مهندسی مخزن، یکی از معدود پروژه‌های شیل جهان است که توانسته به مرحله «مقیاس‌پذیری صنعتی» برسد؛ یعنی صرفاً یک ذخیره عظیم نیست، بلکه زیرساخت لازم برای تبدیل شدن به تولید پایدار را نیز به‌تدریج ایجاد کرده است.

نکات فنی کلیدی عبارت‌اند از:

بیشتر در همین زمینه: نقشه راه توسعه پایدار و بهره‌وری منابع ملی با آمایش سرزمینی پتروشیمی

* بهره‌وری چاه‌ها در برخی نواحی به سطح حوضه پرمیان آمریکا نزدیک شده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده کیفیت مناسب سنگ منبع، فشار مخزن و طراحی تکمیل چاه‌ها است.
* توسعه خطوط لوله و پایانه‌های صادراتی در آرژانتین طی سال‌های اخیر سرعت گرفته و گلوگاه انتقال نفت و گاز در حال کاهش است.
* هزینه تولید ۳۲ تا ۴۹ دلار برای هر بشکه، واکا موئرتا را در محدوده اقتصادی قابل رقابت با بسیاری از پروژه‌های فراساحلی و شیل جهانی قرار می‌دهد.
* با این حال، چالش‌های زمین‌شناسی همچنان جدی هستند؛ به‌ویژه در نواحی دارای گسل‌های پیچیده و تغییرات تنش سنگی که طراحی حفاری افقی و عملیات شکست هیدرولیکی (Hydraulic Fracturing) را دشوار می‌کند.
* موفقیت پروژه به انتقال دانش عملیاتی شیل آمریکای شمالی وابسته است؛ به همین دلیل حضور شرکت‌های آمریکایی و متخصصان شیل اهمیت بالایی دارد.

تحلیل استراتژیک

این تحول فقط یک پروژه نفتی نیست، بلکه بخشی از بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی جهان محسوب می‌شود.

بحران‌های مکرر در خاورمیانه و افزایش نگرانی درباره امنیت عبور نفت از تنگه هرمز، باعث شده مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی و شرکت‌های بین‌المللی به‌دنبال «تنوع‌بخشی جغرافیایی» منابع تأمین باشند. واکا موئرتا دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند.

اهمیت استراتژیک پروژه شامل موارد زیر است:

* ایجاد یک قطب بزرگ تأمین نفت خارج از خاورمیانه
* کاهش وابستگی بازار جهانی به مسیرهای دریایی پرریسک
* شکل‌گیری یک مرکز شیل جدید در نیمکره جنوبی
* افزایش نقش آمریکای لاتین در امنیت انرژی جهانی
* فراهم شدن فضای جدید برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های غربی در پروژه‌های کم‌ریسک‌تر از منظر ژئوپلیتیکی

در عمل، بازار جهانی انرژی اکنون به سمت «امنیت جغرافیایی عرضه» حرکت می‌کند؛ یعنی فقط حجم ذخایر مهم نیست، بلکه محل قرارگیری ذخایر و میزان آسیب‌پذیری زنجیره تأمین اهمیت تعیین‌کننده پیدا کرده است.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

مزایده جدید آرژانتین را می‌توان نقطه ورود رسمی واکا موئرتا به مرحله «توسعه بین‌المللی گسترده» دانست.

چند نکته اجرایی مهم:

* آرژانتین در حال استفاده از فضای ناشی از بحران ژئوپلیتیکی انرژی برای جذب سرمایه خارجی است.
* ساختار مزایده‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده که هم سرمایه جذب کند و هم سهم دولت استانی حفظ شود.
* شرکت‌هایی که تجربه عملیاتی شیل آمریکا را دارند، مزیت رقابتی جدی خواهند داشت.
* توسعه زیرساخت پیش از جهش تولید، نشان‌دهنده رویکرد نسبتاً واقع‌گرایانه و مرحله‌بندی‌شده دولت و اپراتورها است.
* در صورت ثبات اقتصادی و ارزی آرژانتین، واکا موئرتا می‌تواند طی دهه آینده به یکی از مهم‌ترین منابع رشد عرضه نفت غیر اوپک تبدیل شود.

تحلیل سیاسی

ظهور واکا موئرتا در مقطع فعلی، بازتاب مستقیم نگرانی قدرت‌های اقتصادی از شکنندگی ساختار انرژی جهانی است. هرچه تنش‌های خاورمیانه و ریسک‌های مرتبط با تنگه هرمز بیشتر شود، تمایل بازیگران غربی برای توسعه منابع جایگزین در مناطق باثبات‌تر افزایش خواهد یافت.

از منظر سیاسی، این روند می‌تواند به تدریج وزن ژئوپلیتیکی آمریکای لاتین را در بازار انرژی افزایش دهد و هم‌زمان بخشی از سرمایه‌گذاری‌های آینده صنعت نفت را از مناطق سنتی خاورمیانه به پروژه‌های قاره آمریکا منتقل کند.

همچنین بخوانید:نشست شی جین‌پینگ و ترامپ نتوانست نگرانی‌های ژئوپلیتیکی را مهار کند