چرا نفت ۱۰۰ دلاری به این آسانی پایین نمی‌آید؟
به گزارش پتروشیمی ها؛دلیل اصلی آن این است که بازگشت حجم نفت به بازار، به معنای بازگشت بازار به شرایط عادی نیست.
هزینه حمل نفتکش‌ها به رکوردهای جدید رسیده، حق بیمه ریسک جنگ افزایش یافته و استفاده از مسیرهای جایگزین، انتقال نفت را طولانی‌تر و گران‌تر کرده است.
هم‌زمان، ذخایر جهانی نفت و فرآورده‌ها کاهش یافته، صادرات فرآورده‌های خاورمیانه محدود است، صادرات گازوئیل روسیه تحت فشار قرار دارد و چین نیز برای حفظ عرضه داخلی، صادرات فرآورده‌ها را کنترل می‌کند.
در نتیجه، بازار با کمبود صرفِ «بشکه نفت» مواجه نیست؛ بلکه با کمبود بشکه‌ای که بتوان آن را با امنیت، اطمینان و هزینه قابل‌قبول به پالایشگاه رساند مواجه است.
تحلیل فنی
مهم‌ترین علامت بازار، تشدید «پس‌رفت قیمت» یا Backwardation است؛ یعنی نفت تحویل فوری نسبت به نفت تحویل در ماه‌های آینده ارزش بسیار بیشتری دارد.
این وضعیت معمولاً نشان‌دهنده فشار شدید در بازار فیزیکی و کمبود عرضه قابل دسترس در کوتاه‌مدت است.
بنابراین قیمت قرارداد نزدیک برنت به‌تنهایی تصویر کاملی از بازار ارائه نمی‌کند. طبق داده‌های مورد استناد مقاله، برخی نفت‌های فیزیکی دریای شمال مانند اوسبرگ و فورتیس در محدوده بسیار بالاتری از برنت معامله شده‌اند.
این اختلاف نشان می‌دهد که فشار واقعی در بازار فیزیکی می‌تواند بسیار بیشتر از چیزی باشد که از قیمت تابلویی برنت برداشت می‌شود.
فشار اصلی از دو سوی بازار می‌آید
در بخش بالادست، هزینه رساندن نفت از تولیدکننده به پالایشگاه افزایش یافته است. نرخ کرایه نفتکش و حق بیمه جنگی بالا رفته و مسیرهای جایگزین نیز زمان و هزینه بیشتری تحمیل می‌کنند.
در بخش پایین‌دست، فشار اصلی بر فرآورده‌ها، به‌خصوص گازوئیل، متمرکز شده است.
پالایشگاه‌ها برای استفاده از حاشیه سود بالای پالایشی تلاش می‌کنند نرخ تولید را بالا نگه دارند، اما محدودیت صادرات فرآورده از خاورمیانه، محدودیت صادرات گازوئیل روسیه و کنترل صادرات چین، بازار جهانی گازوئیل را تحت فشار قرار داده است.
با نزدیک شدن به فصل تقاضای زمستانی، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
ذخایر؛ مهم‌ترین حاشیه امنیت بازار
در دوره اختلال شدید در تردد نفتکش‌ها، بخشی از کمبود عرضه از طریق برداشت از ذخایر جبران شد.
اما همین اقدام باعث کاهش بخشی از ذخایر قابل استفاده شده است.
بنابراین اگر اختلال جدیدی در عرضه یا حمل‌ونقل ایجاد شود، بازار دیگر همان ظرفیت گذشته را برای جذب شوک ندارد.
به همین دلیل، ریسک یک اختلال جدید می‌تواند اثر قیمتی بسیار بزرگ‌تری نسبت به شرایط عادی ایجاد کند.
آیا آزادسازی ذخایر گروه هفت مشکل را حل می‌کند؟
گروه هفت در ۲ اکتبر اعلام کرد که ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده را از ذخایر اضطراری، از طریق سازوکار آژانس بین‌المللی انرژی، وارد بازار خواهد کرد. همچنین قرار است بخش قابل‌توجهی از عرضه گازوئیل در ۲۰ روز نخست آزاد شود. (Reuters)
این اقدام می‌تواند در کوتاه‌مدت فشار بازار فرآورده‌ها را کاهش دهد، اما اثر آن بر قیمت نفت محدود است؛ زیرا مشخص نیست چه میزان از این حجم واقعاً عرضه جدید محسوب می‌شود و چه میزان مربوط به تعهدات قبلی است.
مهم‌تر اینکه ذخایر اضطراری فقط می‌توانند زمان بخرند؛ جایگزین تولید پایدار، صادرات عادی و حمل‌ونقل امن نمی‌شوند.
تحلیل استراتژیک
بازار نفت اکنون فقط مقدار نفت موجود را قیمت‌گذاری نمی‌کند؛ بلکه چهار عامل را هم‌زمان قیمت‌گذاری می‌کند:
• امکان تحویل نفت
• امنیت مسیر حمل
• هزینه رساندن نفت به پالایشگاه
• توان بازار برای جذب یک اختلال جدید
بنابراین حتی اگر صادرات خاورمیانه افزایش یابد، تا زمانی که هزینه حمل و بیمه کاهش نیابد و ذخایر بازسازی نشوند، فشار قیمتی می‌تواند باقی بماند.
تحلیل ژئوپلیتیکی
ریسک قیمت نفت در شرایط فعلی همچنان به سمت صعود متمایل است.
علت اصلی، پایین بودن حاشیه اطمینان بازار است. اگر جریان‌های فعلی بدون اختلال ادامه پیدا کنند، فشار قیمتی می‌تواند کاهش یابد؛ اما یک اختلال جدید در مسیرهای اصلی یا جایگزین صادراتی، در شرایط پایین بودن ذخایر، می‌تواند جهش سریع قیمت را ایجاد کند.
به همین دلیل بازار برای نفت، علاوه بر ارزش خودِ بشکه، یک حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی نیز پرداخت می‌کند.
ارزیابی نهایی
مقاومت نفت ۱۰۰ دلاری را نمی‌توان صرفاً با این استدلال توضیح داد که «نفت کافی در حال تولید است».
مسئله اصلی اکنون کمبود بشکه قابل تحویل، قابل اتکا و اقتصادی است.
برای کاهش پایدار برنت به زیر ۱۰۰ دلار، صرفاً افزایش جریان نفت کافی نیست؛ باید هم‌زمان هزینه حمل و بیمه کاهش یابد، صادرات فرآورده‌ها عادی شود، ذخایر بازسازی شوند و ریسک اختلال در مسیرهای اصلی انرژی فروکش کند.
به‌روزرسانی ۸ اکتبر
تحولات امروز نیز این ارزیابی را تقویت کرده‌اند. رویترز گزارش داده است که برنت در ۸ اکتبر با افزایش نگرانی درباره اختلال عرضه و تشدید حملات به نفتکش‌ها، ۴.۵۴ درصد افزایش یافت و به ۱۰۴.۷۵ دلار در هر بشکه رسید. واکنش بازار به آزادسازی ذخایر نیز محدود مانده است. (Reuters)
جمع‌بندی در یک جمله:
تا زمانی که «عرضه، امنیت حمل، هزینه لجستیک و ذخایر» هم‌زمان به وضعیت عادی بازنگردند، عبور پایدار نفت برنت به زیر ۱۰۰ دلار دشوار خواهد بود.
همچنین بخوانید: جهش ۵ درصدی نفت در پی افزایش حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز
نظرات کاربران (۰ نظر)