نرخ کرایه کشتی‌های نفتکش غول‌پیکر به رکورد روزانه ۱.۴ میلیون دلار رسید
به گزارش پتروشیمی ها؛علت اصلی، درگیر شدن بخش بزرگی از ناوگان جهانی در عملیات کشتی‌به‌کشتی یا STS در خارج از تنگه هرمز است. با افزایش مجدد جریان صادرات نفت خاورمیانه، کشتی‌های بیشتری در این چرخه عملیاتی گرفتار شده‌اند و ظرفیت آزاد برای سایر مسیرهای نفتی کاهش یافته است.
در مسیر خلیج آمریکا به ژاپن نیز نرخ‌ها به‌شدت افزایش یافته است. گزارش شده یک کشتی نفتکش غول‌پیکر با ظرفیت حدود ۲ میلیون بشکه نفت، برای این سفر با کرایه‌ای حدود ۸۲ میلیون دلار پیشنهاد شده است؛ رقمی که نسبت به سه هفته قبل حدود ۵۰ درصد افزایش دارد.
راسل هاردی، مدیرعامل ویتول، وضعیت کنونی را تحول بحران از «بحران نفت خام» به «بحران فرآورده‌ها» و اکنون «بحران کشتیرانی» توصیف کرده و عملیات انتقال نفت در خارج از هرمز را بسیار ناکارآمد دانسته است.
تحلیل فنی
مسئله اصلی بازار دیگر فقط کمبود نفت نیست؛ بلکه کاهش ظرفیت مؤثر حمل نفت است.
عملیات کشتی‌به‌کشتی در خارج از هرمز نسبت به حمل مستقیم، به کشتی، زمان، هماهنگی و ظرفیت عملیاتی بیشتری نیاز دارد. در نتیجه، برای انتقال حجم معینی از نفت، تعداد بیشتری کشتی برای مدت طولانی‌تری درگیر می‌شوند.
این مسئله عملاً ظرفیت قابل استفاده ناوگان جهانی را کاهش می‌دهد.
پیامد آن فقط افزایش نرخ کشتی‌های نفتکش غول‌پیکر نیست. افزایش تقاضا برای کشتی‌های کوچک‌تر نیز موجب رشد نرخ کرایه سوئزماکس و آفراماکس شده است؛ زیرا صاحبان نفت و خریداران برای جبران کمبود کشتی‌های بزرگ‌تر به ظرفیت‌های کوچک‌تر روی آورده‌اند.
گزارش هفتگی فیرنلیز نیز نشان می‌دهد صادرات نفت خام خاورمیانه در چند روز از اواخر سپتامبر حتی از سطح پیش از جنگ فراتر رفته است. بنابراین paradox اصلی بازار این است که افزایش جریان نفت هم‌زمان با کاهش ظرفیت مؤثر حمل‌ونقل رخ داده است.
تحلیل استراتژیک
این وضعیت یک تغییر مهم در ساختار بحران انرژی ایجاد کرده است.
در شرایط عادی، افزایش عرضه نفت باید فشار کاهشی بر قیمت ایجاد کند؛ اما وقتی ظرفیت کشتیرانی محدود باشد، افزایش صادرات می‌تواند تقاضا برای نفتکش‌ها را افزایش داده و هزینه حمل را به‌شدت بالا ببرد.
بنابراین هزینه نهایی نفت تحویلی به پالایشگاه دیگر فقط تابع قیمت نفت خام نیست و هزینه‌های زیر نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند:
• کرایه نفتکش
• مدت زمان سفر و گردش ناوگان
• هزینه عملیات کشتی‌به‌کشتی
• حق بیمه ریسک
• محدودیت ظرفیت بنادر و پایانه‌ها
• افزایش تقاضا برای کشتی‌های جایگزین
در چنین شرایطی، بازار کشتیرانی می‌تواند به یک گلوگاه مستقل در زنجیره تأمین نفت تبدیل شود.
تحلیل اگزکیتیو
رکورد ۱.۴ میلیون دلار در روز را نباید صرفاً یک جهش در بازار اجاره نفتکش تلقی کرد. این رقم نشانه‌ای از افزایش شدید هزینه لجستیکی تأمین نفت است.
نکته مهم‌تر آن است که بحران کشتیرانی اکنون می‌تواند میان مناطق مختلف نفتی سرایت کند. هنگامی که بخش بزرگی از کشتی‌های نفتکش غول‌پیکر در خاورمیانه متمرکز می‌شوند، حتی صادرکنندگان و خریداران نفت در مناطق دیگر نیز با کمبود ظرفیت و افزایش کرایه مواجه می‌شوند.
به همین دلیل، افزایش نرخ نفتکش‌های غول‌پیکر به سوئزماکس و آفراماکس نیز سرایت کرده است.
ارزیابی نهایی
بازار جهانی نفت با یک گلوگاه جدید مواجه شده است: عرضه نفت ممکن است وجود داشته باشد، اما ظرفیت انتقال آن به بازار مصرف محدود شده است.
رکورد ۱.۴ میلیون دلار در روز برای حمل یک محموله نفتکش غول‌پیکر در مسیر خلیج فارس به شرق آسیا نشان می‌دهد که هزینه اختلال در مسیرهای دریایی می‌تواند به‌اندازه خود کمبود فیزیکی نفت بر اقتصاد زنجیره انرژی اثرگذار باشد.
در صورت تداوم این شرایط، فشار بازار می‌تواند از نفت خام به کرایه نفتکش‌ها، فرآورده‌های نفتی، هزینه پالایش و در نهایت قیمت انرژی برای مصرف‌کننده منتقل شود.
نکته منبع: رقم ۱.۴ میلیون دلار مربوط به نرخ روزانه حمل در مسیر خلیج فارس به شرق آسیا و بر اساس داده‌های بلومبرگ است؛ رقم ۸۲ میلیون دلار نیز مربوط به کرایه یک سفر مشخص خلیج آمریکا به ژاپن است و نباید این دو رقم با یکدیگر مقایسه مستقیم شوند.
همچنین بخوانید: ۱۱۱ مرکز صنعتی و دارویی هدف حملات قرار گرفتند؛ اعتراض ایران در نشست لاهه
نظرات کاربران (۰ نظر)