«شاوان» در شهریور ترکاند؟ بررسی پشت پرده فروش ۱۷.۱ همتی پالایشگاه لاوان
«شاوان» ۶۴.۶ همت فروخت؛ اما داستان فقط رشد درآمد نیست
به گزارش پتروشیمیها، پالایش نفت لاوان صورتوضعیت فعالیت ماهانه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ را منتشر کرده است.
بر اساس اطلاعات تفصیلی فایل اکسل، مجموع فروش شرکت در ششماهه نخست سال به ۶۴۵,۷۵۹,۰۶۵ میلیون ریال رسیده که معادل حدود ۶۴.۶ همت است.
در دوره مشابه سال گذشته، رقم فروش ثبتشده در فایل ۴۱۱,۵۱۴,۷۸۸ میلیون ریال بوده است.
بنابراین بر مبنای دادههای اکسل، فروش شرکت حدود ۵۶.۹ درصد افزایش یافته است.
اما همینجا یک سؤال مهم برای سهامداران مطرح میشود:
آیا این رشد درآمد ناشی از افزایش تولید و مقدار فروش بوده یا عمدتاً از افزایش نرخ محصولات حاصل شده است؟
پاسخ اعداد جزئی گزارش، چندان ساده نیست.
مقایسه شاخصهای اصلی «شاوان»
| شاخص | ۶ ماهه ۱۴۰۴ | ۶ ماهه ۱۴۰۵ | تغییر |
|---|---|---|---|
| درآمد فروش | ۴۱.۱۵ همت | ۶۴.۵۸ همت | ۵۶.۹٪+ |
| خرید مواد اولیه | ۴۴.۷۷ همت | ۶۱.۳۹ همت | ۳۷.۱٪+ |
| تولید بنزین | ۵۳۷,۶۶۸ مترمکعب | ۲۹۸,۹۴۵ مترمکعب | ۴۴.۴٪- |
| تولید نفتگاز | ۴۳۸,۱۰۷ مترمکعب | ۲۲۲,۴۹۰ مترمکعب | ۴۹.۲٪- |
| تولید نفتکوره | ۳۴۶,۲۰۱ مترمکعب | ۲۳۲,۷۱۶ مترمکعب | ۳۲.۸٪- |
| فروش بنزین | ۵۲۳,۵۲۲ مترمکعب | ۳۲۴,۳۱۰ مترمکعب | ۳۸.۱٪- |
| فروش نفتگاز | ۴۳۱,۶۴۹ مترمکعب | ۲۱۵,۵۶۰ مترمکعب | ۵۰.۱٪- |
| فروش نفتکوره | ۳۴۷,۲۸۹ مترمکعب | ۱۵۴,۴۰۴ مترمکعب | ۵۵.۵٪- |
ارقام مالی بر اساس اطلاعات اکسل و پس از تبدیل واحد از میلیون ریال به همت ارائه شدهاند.
نکته کلیدی گزارش؛ درآمد بالا رفته، اما حجم فروش پایین آمده است
شاید مهمترین تفاوت میان این گزارش و روایتهای کاملاً مثبت از عملکرد «شاوان» همین موضوع باشد.
درآمد شرکت حدود ۵۷ درصد افزایش یافته، اما مقدار فروش محصولات اصلی کاهش پیدا کرده است.
برای نمونه، مقدار فروش نفتگاز از ۴۳۱ هزار مترمکعب در ششماهه سال قبل به حدود ۲۱۵ هزار مترمکعب رسیده است؛ یعنی تقریباً نصف شده است.
در بنزین نیز مقدار فروش حدود ۳۸ درصد کاهش داشته و مقدار فروش نفتکوره با افتی حدود ۵۶ درصدی مواجه شده است.
بنابراین نمیتوان افزایش ۶۴.۶ همتی درآمد را صرفاً به «رشد عملیات» یا «افزایش حجم فروش» نسبت داد.
نفتگاز؛ ۳۹ درصد درآمد، با نصف شدن مقدار فروش
در متن مثبت منتشرشده درباره «شاوان»، نفتگاز بهعنوان موتور اصلی درآمد شرکت معرفی شده است؛ این بخش از گزارش درست است، اما یک نکته مهم در آن نادیده گرفته شده است.
فروش نفتگاز در ششماهه نخست ۱۴۰۵ حدود ۲۵.۳۱۳ همت بوده و تقریباً ۳۹ درصد از کل درآمد شرکت را تشکیل داده است.
اما مقدار فروش همین محصول از ۴۳۱,۶۴۹ مترمکعب به ۲۱۵,۵۶۰ مترمکعب کاهش یافته است.
یعنی شرکت در حالی حدود ۲۵.۳ همت درآمد از نفتگاز داشته که حجم فروش این محصول نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کمتر شده است.
این اتفاق نشان میدهد افزایش مبلغ درآمد نفتگاز، نمیتواند ناشی از رشد حجم فروش باشد و افزایش نرخ فروش نقش بسیار مهمی در رشد ریالی درآمد داشته است.
نفتگاز در یک نگاه
| شاخص | ۶ ماهه ۱۴۰۴ | ۶ ماهه ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| مقدار فروش | ۴۳۱,۶۴۹ مترمکعب | ۲۱۵,۵۶۰ مترمکعب |
| درآمد فروش | حدود ۱۵.۵ همت | حدود ۲۵.۳ همت |
| تغییر مقدار فروش | — | حدود ۵۰٪ کاهش |
| سهم از درآمد ۶ماهه ۱۴۰۵ | — | حدود ۳۹٪ |
بنابراین جمله «نفتگاز موتور درآمدی شاوان است» به تنهایی تصویر کاملی ارائه نمیکند؛ مسئله مهمتر این است که این درآمد با چه حجم فروشی ایجاد شده است.
بنزین؛ درآمد بیشتر با فروش کمتر
در مورد بنزین نیز الگوی مشابهی دیده میشود.
مقدار فروش بنزین معمولی از ۵۲۳,۵۲۲ مترمکعب در ششماهه سال قبل به ۳۲۴,۳۱۰ مترمکعب رسیده است.
یعنی مقدار فروش حدود ۳۸ درصد کاهش داشته است.
اما مبلغ فروش این محصول از حدود ۱۶.۲۵ همت به حدود ۲۵.۴۲ همت افزایش یافته است.
این یعنی افزایش مبلغ فروش در شرایطی اتفاق افتاده که حجم فروش پایین آمده است.
پس برای سهامدار، مشاهده رشد ریالی درآمد به تنهایی کافی نیست؛ باید پرسید:
قیمت هر واحد محصول چقدر افزایش یافته و مقدار واقعی تولید و فروش چه تغییری کرده است؟
نفتکوره؛ افت ۵۶ درصدی حجم فروش
در نفتکوره نیز وضعیت قابل توجه است.
مقدار فروش این محصول از حدود ۳۴۷ هزار مترمکعب به ۱۵۴ هزار مترمکعب رسیده؛ یعنی بیش از ۵۵ درصد افت.
در مقابل، مبلغ فروش از حدود ۹.۱۲ همت به حدود ۸.۸۹ همت رسیده است.
به بیان دیگر، شرکت تقریباً نیمی از حجم فروش نفتکوره را از دست داده، اما مبلغ فروش در محدوده مشابهی باقی مانده است.
این مورد نیز نشانه روشنی از تأثیر قابل توجه تغییر نرخهای فروش بر درآمد ریالی است.
شهریورماه؛ جهش ۱۰۹ درصدی یا جهش ریالی؟
شهریورماه در ظاهر بهترین بخش گزارش است.
فروش «شاوان» در شهریور ۱۴۰۵ به حدود ۱۷.۱۱ همت رسیده، در حالی که فروش شهریور سال گذشته طبق متن ارائهشده ۸.۲۰۵ همت بوده است.
بنابراین رشد فروش ماهانه حدود ۱۰۹ درصد محاسبه میشود.
این عدد قطعاً قابل توجه است؛ اما یک نکته تحلیلی نباید فراموش شود:
رشد ۱۰۹ درصدی مبلغ فروش به تنهایی اثبات نمیکند که تولید یا حجم فروش نیز ۱۰۹ درصد افزایش یافته است.
اتفاقاً اطلاعات ششماهه نشان میدهد در چند محصول اصلی، مقدار تولید و فروش کاهش داشته است.
بنابراین برای ارزیابی واقعی جهش شهریور، باید مقدار فروش شهریور هر محصول و نرخ فروش همان ماه نیز کنار این رقم قرار گیرد.
خرید مواد اولیه هم ۳۷ درصد بیشتر شد
سمت دیگر گزارش، هزینه مواد اولیه است.
خرید مواد اولیه شرکت در ششماهه نخست ۱۴۰۵ حدود ۶۱.۴ همت بوده؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۴۴.۸ همت ثبت شده است.
یعنی خرید مواد اولیه حدود ۳۷ درصد افزایش یافته است.
این رشد از رشد درآمد پایینتر است، اما نکته مهم این است که برای قضاوت درباره اثر واقعی این افزایش بر سودآوری، باید صورت سود و زیان، حاشیه سود و سایر هزینههای عملیاتی و غیرعملیاتی نیز بررسی شود.
بنابراین از روی گزارش فروش نمیتوان بهتنهایی نتیجه گرفت که رشد درآمد حتماً به همان نسبت وارد سود خالص شرکت شده است.
ماجرای گاز؛ مصرف نصف شد اما نرخ بیش از دو برابر شد
یکی از جالبترین بخشهای گزارش مربوط به گاز طبیعی است.
مصرف گاز شرکت از حدود ۴۰.۹ میلیون مترمکعب در ششماهه سال قبل به حدود ۱۸.۷ میلیون مترمکعب رسیده است؛ یعنی مصرف حدود ۵۴ درصد کاهش داشته است.
اما نرخ متوسط گاز از حدود ۶۳,۵۰۲ ریال به حدود ۱۳۴,۴۶۳ ریال افزایش یافته است؛ یعنی نرخ گاز بیش از ۱۱۱ درصد رشد کرده است.
با این حال، به دلیل افت شدید مصرف، مبلغ کل هزینه گاز از حدود ۲۵۹.۹ میلیارد تومان به حدود ۲۵۰.۸ میلیارد تومان رسیده است.
این داده بهخوبی نشان میدهد که افزایش نرخها و کاهش مقدار مصرف همزمان در حال تغییر تصویر مالی شرکت هستند.
یک اختلاف مهم در ارقام گزارشهای منتشرشده
برای سهامداران یک نکته مهم نیز وجود دارد.
در متن سایت خبری که مبنای مقایسه قرار دادهاید، درآمد ششماهه سال قبل ۴۶,۰۷۱ میلیارد تومان ذکر شده و بر همین اساس رشد درآمد حدود ۴۰ درصد محاسبه شده است.
اما در فایل اکسل، رقم دوره مشابه ۴۱,۱۵۱ میلیارد تومان استخراج شده است.
در نتیجه:
- بر مبنای عدد ۴۶.۰۷۱ همت: رشد حدود ۴۰ درصد
- بر مبنای عدد ۴۱.۱۵۱ همت: رشد حدود ۵۷ درصد
این اختلاف حدود ۴.۹ همت است و برای یک گزارش بورسی رقم کوچکی نیست.
به همین دلیل، در خبر نهایی بهتر است منبع دقیق رقم مبنای مقایسه مشخص شود و دو عدد بدون توضیح کنار هم قرار نگیرند.
آیا «شاوان» عملکرد خوبی داشته است؟
پاسخ را باید به چند بخش تفکیک کرد.
از نظر درآمد ریالی، رشد شرکت قابل توجه است.
از نظر شهریورماه نیز فروش ۱۷.۱ همتی نسبت به ۸.۲ همت سال قبل رشد چشمگیری دارد.
اما از منظر حجم تولید و فروش محصولات اصلی، تصویر متفاوت است؛ مقدار تولید و فروش بنزین، نفتگاز و نفتکوره کاهش داشته است.
بنابراین نمیتوان صرفاً از رشد درآمد به این نتیجه رسید که پالایشگاه از نظر حجم عملیات نیز رشد کرده است.
از طرف دیگر، نرخهای فروش بالاتر باعث شدهاند افت مقدار فروش لزوماً به افت درآمد ریالی منجر نشود.
جمعبندی؛ «شاوان» بیشتر فروخته یا گرانتر فروخته است؟
روایت ساده این است:
«شاوان» ۶۴.۶ همت فروخت و درآمدش رشد کرد.
اما روایت دقیقتر برای سهامدار این است:
«شاوان» درآمد ریالی خود را به شکل محسوسی افزایش داده، اما همزمان مقدار تولید و فروش چند محصول اصلی کاهش یافته است؛ بنابراین بخش قابل توجهی از رشد درآمد باید در افزایش نرخ فروش و تغییرات قیمتی جستوجو شود، نه صرفاً رشد حجم عملیات.
از سوی دیگر، خرید مواد اولیه نیز حدود ۳۷ درصد افزایش یافته و نرخ گاز بیش از دو برابر شده است.
در نتیجه، سؤال اصلی برای سهامداران دیگر صرفاً این نیست که «شاوان چقدر فروخته است؟»؛ بلکه سؤال مهمتر این است که:
این رشد فروش با چه مقدار تولید و فروش واقعی، با چه نرخهایی و در نهایت با چه حاشیه سودی به دست آمده است؟
پاسخ به این پرسشها نیازمند بررسی صورت سود و زیان، بهای تمامشده، کرکاسپرد، نرخ خوراک، موجودیها و سود خالص شرکت است. بنابراین رشد ۵۷ درصدی فروش را باید یک واقعیت درآمدی دانست، نه بهتنهایی نشانهای قطعی از رشد سودآوری.
نظرات کاربران (۰ نظر)