جهش ۵ درصدی نفت در پی افزایش حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز
به گزارش پتروشیمی ها؛در زمان انتشار گزارش اولیه Oilprice، نفت برنت با رشد ۴.۸۱ درصدی به ۱۰۵.۰۲ دلار در هر بشکه و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت با رشد حدود ۵ درصدی به ۹۲.۶۹ دلار رسیده بود. Reuters نیز در گزارش بازار خود رشد حدود ۴.۵ درصدی را ثبت کرد و برنت را در محدوده ۱۰۴.۷۵ دلار و وست‌تگزاس را ۹۲.۲۸ دلار گزارش کرد. بنابراین اختلاف جزئی ارقام، ناشی از زمان متفاوت ثبت قیمت‌هاست.
عامل اصلی جهش، افزایش نگرانی درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز است. بر اساس داده‌های مورد استناد Reuters، طی روزهای ۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر حدود ۱۲ حمله گزارش شده است. هم‌زمان، داده‌های کپلر نشان می‌دهد در روز ۶ اکتبر فقط ۷ کشتی کالایی از تنگه عبور کردند که کمترین میزان از ۲۳ ژوئیه بوده است.
تحلیل فنی بازار نفت
مهم‌ترین نکته این است که بازار در حال قیمت‌گذاری صرفاً «کاهش تولید» نیست؛ بلکه افزایش ریسک دسترسی فیزیکی به نفت را نیز در قیمت‌ها لحاظ می‌کند.
جریان نفت خام عبوری از هرمز نسبت به اوج زمان جنگ در هفته قبل، ۲۷ درصد کاهش یافته و به دست‌کم ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان حدود ۷۴ درصد سطح پیش از جنگ است.
با این حال، کاهش عبور از هرمز هنوز به معنای کاهش معادل در صادرات کل منطقه نیست. صادرات نفت از سواحل دریای عمان و مسیر دریای سرخ به حدود ۶.۷ میلیون بشکه در روز افزایش یافته که بیش از دو برابر سطح پیش از جنگ است و بخشی از کاهش هرمز را جبران کرده است. در نتیجه، صادرات کل نفت خاورمیانه فعلاً در سطحی نزدیک به قبل از جنگ حفظ شده است.
این نکته از نظر بازار بسیار مهم است: در مرحله فعلی، اختلال لجستیکی و افزایش حق بیمه ریسک، سریع‌تر از کاهش واقعی عرضه جهانی در حال اثرگذاری بر قیمت نفت است.
از سوی دیگر، اعلام آزادسازی ذخایر نفتی نیز دیگر اثر روانی اولیه خود را ندارد. آژانس بین‌المللی انرژی تأکید کرده که حدود ۳۲۵ میلیون بشکه از برنامه ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای مصوب ماه مارس تاکنون آزاد شده و حدود ۱۰۰ میلیون بشکه از حجم تعهدشده باقی مانده است. بنابراین بسته ۱۰۰ میلیون بشکه‌ای مورد توافق گروه هفت، در اصل بخش عمده‌ای از تعهد قبلی است و نه یک منبع کاملاً جدید.
تحلیل استراتژیک
بازار نفت اکنون با سه فشار هم‌زمان مواجه است:
• افزایش حملات و کاهش تردد دریایی در هرمز
• کاهش موقت تولید نفت آمریکا در خلیج مکزیک به دلیل طوفان
• محدودیت توان ذخایر راهبردی برای ایجاد عرضه اضافی فوری
از این میان، هرمز مهم‌ترین عامل ساختاری است؛ زیرا مسئله فقط حجم نفت موجود نیست، بلکه توان انتقال نفت از تولیدکننده به مصرف‌کننده مطرح است.
داده‌های کپلر نشان می‌دهد تردد کشتی‌ها در روز چهارشنبه اندکی به ۱۰ فروند افزایش یافته، اما همچنان بسیار پایین‌تر از بیش از ۲۰ فروند در روزهای یکشنبه و دوشنبه بوده است. همچنین تعداد کشتی‌های ورودی در دو روز اخیر از کشتی‌های خروجی بیشتر بوده که می‌تواند نشان‌دهنده افزایش احتیاط و تجمع شناورها در منطقه باشد.
در چنین شرایطی، بازار به‌طور فزاینده‌ای «ریسک عرضه» را با «عرضه واقعی ازدست‌رفته» ترکیب می‌کند و همین موضوع می‌تواند نوسان قیمت را تشدید کند.
تحلیل اجرایی و اگزکیتیو
برای مدیران صنعت نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی، مهم‌ترین پیام این تحول آن است که شاخص تردد کشتی‌ها و جریان فیزیکی نفت در هرمز، در کوتاه‌مدت اهمیت بیشتری از صرفاً حجم تولید نفت منطقه پیدا کرده است.
در حال حاضر هنوز شواهد نشان نمی‌دهد که صادرات کل نفت خاورمیانه به همان نسبت کاهش تردد هرمز کاهش یافته باشد؛ زیرا مسیرهای دریای عمان و دریای سرخ بخشی از افت را جبران کرده‌اند. اما ظرفیت این مسیرهای جایگزین، نامحدود نیست و تداوم اختلال می‌تواند فشار بیشتری بر زنجیره تأمین، کرایه حمل، بیمه جنگی و قیمت فرآورده‌ها وارد کند.
همچنین آزادسازی ذخایر راهبردی بیشتر نقش ضربه‌گیر بازار را دارد و نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین اختلال پایدار در مسیرهای صادراتی شود. آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده که حدود ۱.۱ میلیارد بشکه ذخایر اضطراری دولتی همچنان در اختیار کشورهای عضو قرار دارد، اما بخش قابل توجهی از ظرفیت واکنش اضطراری در ماه‌های گذشته بالفعل شده است.
ارزیابی نهایی
جهش امروز نفت را می‌توان حاصل برهم‌خوردن موقت تعادل میان عرضه فیزیکی، ظرفیت حمل‌ونقل و ریسک ژئوپلیتیکی دانست؛ نه صرفاً واکنش سفته‌بازانه بازار.
نقطه کلیدی برای ادامه روند قیمت، میزان واقعی کاهش صادرات نیست، بلکه این است که آیا کاهش تردد در هرمز کوتاه‌مدت باقی می‌ماند یا به یک محدودیت پایدار در ظرفیت صادراتی منطقه تبدیل می‌شود.
در شرایط فعلی، بازار هنوز بخشی از اختلال را از طریق مسیرهای جایگزین و ذخایر راهبردی جذب کرده است؛ اما افزایش مجدد حملات، کاهش بیشتر عبور نفتکش‌ها یا محدود شدن مسیرهای جایگزین می‌تواند ریسک «کمبود واقعی عرضه» را از یک ریسک بالقوه به عامل تعیین‌کننده قیمت تبدیل کند.
جمع‌بندی یک‌خطی:
بازار نفت امروز بیش از آنکه با کمبود بالفعل نفت مواجه باشد، با افزایش شدید ریسک انتقال نفت از خلیج فارس به بازار جهانی مواجه است؛ و همین تغییر در ریسک لجستیکی، برنت را دوباره به بالای ۱۰۵ دلار رسانده است.
همچنین بخوانید: نرخ کرایه کشتی‌های نفتکش غول‌پیکر به رکورد روزانه ۱.۴ میلیون دلار رسید
نظرات کاربران (۰ نظر)