این سرمایه‌گذاری‌ها موجب شده پتروچاینا (PetroChina) به بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار جهانی در بخش E&P تبدیل شود.

با وجود افزایش تولید داخلی، چین همچنان به واردات نفت برای ذخیره‌سازی استراتژیک ادامه می‌دهد و سطح ذخایر کنونی بین ۱.۲ تا ۱.۳ میلیارد بشکه برآورد می‌شود. همچنین با ساخت ۱۶۹ میلیون بشکه ظرفیت جدید ذخیره‌سازی تا پایان سال ۲۰۲۶، این کشور امنیت انرژی خود را بیش از پیش تقویت می‌کند.

در ماه اکتبر، واردات روزانه نفت چین به ۱۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید که اندکی کمتر از سپتامبر ولی بالاتر از سال گذشته است. این واردات عمدتاً برای افزایش ذخایر راهبردی انجام می‌شود، نه رشد مصرف واقعی.

اما نکته کلیدی در روند جهانی آن است که طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، چین که طی دهه گذشته حدود ۶۰٪ رشد تقاضای جهانی نفت را رقم زده بود، اکنون سهمی کمتر از ۲۰٪ از این رشد دارد.

در سال ۲۰۲۴، از رشد حدود ۹۱۰ هزار بشکه در روز در تقاضای جهانی نفت، تنها ۱۸۰ هزار بشکه در روز (معادل ۱۹.۷٪) مربوط به چین بوده است؛ در حالی که پیش از این، سهم آن از رشد جهانی تا سه برابر بیشتر بود.

بیشتر در همین زمینه: چراغ سبز حسابرس به افزایش سرمایه ۴۴۰ درصدی وپسا

تحلیل فنی (Technical Analysis):

۱. سرمایه‌گذاری ۴۶۸ میلیارد دلاری چین در بخش E&P معادل افزایش متوسط سالانه ۸۰ تا ۹۰ میلیارد دلار است که از کل سرمایه‌گذاری شرکت‌های غربی نیز فراتر می‌رود.
۲. ذخایر ۱.۳ میلیارد بشکه‌ای چین معادل حدود ۱۱۰ روز مصرف داخلی است که سطحی نزدیک به ذخایر استراتژیک ایالات متحده محسوب می‌شود.
۳. رشد ظرفیت خطوط لوله از ۱۰ هزار به ۱۳ هزار کیلومتر و افزودن ۱۶۹ میلیون بشکه ظرفیت جدید ذخیره‌سازی، بیانگر حرکت چین به سمت استقلال زیرساختی انرژی است.
۴. خط لوله «قدرت سیبری ۲» با ظرفیت بیش از ۱۰۰ میلیارد مترمکعب در سال، واردات LNG چین از غرب را کاهش می‌دهد و بازار جهانی گاز را دگرگون خواهد کرد.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis):

۱. راهبرد اصلی پکن: دستیابی به خودکفایی انرژی و کاهش ریسک وابستگی به واردات از خاورمیانه در شرایط تشدید تحریم‌ها.
۲. تغییر ساختار جهانی: با کاهش سهم چین از رشد تقاضای جهانی نفت از ۶۰٪ به کمتر از ۲۰٪، موتور سنتی رشد بازار نفت عملاً کند شده و آینده شرکت‌های بزرگ نفتی (Big Oil) به خطر افتاده است.
۳. پیامد بازار: تضعیف رشد تقاضای چین می‌تواند فشار نزولی بر قیمت جهانی نفت در میان‌مدت ایجاد کند و فرصت را برای کشورهای صادرکننده دیگر (نظیر هند و اندونزی) جهت جایگزینی به‌عنوان موتور رشد جدید فراهم آورد.
۴. در حوزه گاز: افزایش تولید داخلی و همکاری راهبردی با روسیه، چین را از بازار گاز مایع غربی مستقل‌تر می‌کند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

• برای کشورهای صادرکننده نفت: روند فعلی هشدار می‌دهد که وابستگی بیش‌ازحد به بازار چین خطرناک است و باید مسیر صادرات به هند، جنوب شرق آسیا و آفریقا تنوع یابد.

• برای شرکت‌های بین‌المللی: کاهش سهم چین از رشد تقاضا و افزایش تولید داخلی آن، به معنی کاهش فرصت‌های سرمایه‌گذاری upstream در چین و تغییر تمرکز به پروژه‌های فناوری انرژی پاک است.

• برای مدیران انرژی منطقه‌ای: توسعه ذخایر و زیرساخت‌های داخلی چین، احتمالاً در بحران‌های جهانی آینده، پکن را به تنظیم‌کننده ثانویه قیمت نفت (Secondary Market Regulator) بدل خواهد کرد.

تحلیل سیاسی (Political Analysis):

• سیاست انرژی جدید چین در واقع پاسخی ژئوپلیتیکی به فشارهای تحریم غرب است و بر پایه «مقاومت اقتصادی و امنیت انرژی پایدار» طراحی شده است.

• توقف موقت خرید نفت روسیه اقدامی تاکتیکی برای پرهیز از تحریم‌های ثانویه آمریکا بود، نه چرخش استراتژیک از مسکو.

• با تکمیل پروژه‌های انرژی داخلی و روسی، چین در حال ایجاد «مثلث امنیت انرژی» شامل:

(۱) تولید داخلی پایدار،
(۲) واردات کنترل‌شده از متحدان،
(۳) توسعه گسترده انرژی‌های تجدیدپذیر است؛

مثلثی که آن را از نوسانات سیاسی و بازارهای جهانی مصون‌تر خواهد کرد.