آمریکا و روسیه برای بازگشت گاز روسیه به اروپا مذاکره می‌کنند
نورد استریم دوباره روی میز مذاکرات
به گزارش پتروشیمی‌ها، مذاکرات میان واشنگتن و مسکو اکنون علاوه بر موضوعات سیاسی و تلاش برای پایان جنگ اوکراین، به همکاری‌های انرژی و آینده خطوط لوله نورد استریم نیز کشیده شده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مقام‌هایی از دو کشور درباره امکان ورود یک سرمایه‌گذار آمریکایی به ساختار مالکیت نورد استریم گفت‌وگو کرده‌اند؛ اقدامی که در صورت فراهم شدن شرایط سیاسی و حقوقی، می‌تواند زمینه بازگشت جریان گاز روسیه به بازار اروپا را فراهم کند.
با این حال، این مذاکرات هنوز به توافق نهایی یا تصمیم قطعی برای راه‌اندازی مجدد خطوط لوله منجر نشده است.
نقش جرد کوشنر و کیریل دیمیتریف
در این گفت‌وگوها نام جرد کوشنر، نماینده ویژه آمریکا، و کیریل دیمیتریف، مشاور نزدیک ولادیمیر پوتین، مطرح شده است.
کوشنر که در تلاش برای میانجیگری میان روسیه و اوکراین است، بر این دیدگاه تأکید دارد که همکاری‌های اقتصادی می‌تواند بخشی از مسیر ایجاد انگیزه برای پایان جنگ باشد.
در این چارچوب، بازگشت جریان انرژی به اروپا می‌تواند علاوه بر تأمین گاز، برای سرمایه‌گذاران آمریکایی نیز منافع اقتصادی ایجاد کند.
هنوز مشخص نیست واشنگتن چقدر جدی است
با وجود مطرح شدن موضوع نورد استریم، میزان تمایل واقعی دولت آمریکا برای احیای صادرات گاز روسیه به آلمان و دیگر کشورهای اروپایی هنوز مشخص نیست.
یک مقام آمریکایی گفته است هرگونه توافق احتمالی باید از مسیر شرکت مالی توسعه بین‌المللی آمریکا (DFC) و وزارت خزانه‌داری این کشور انجام شود و منافع مالی آن برای شرکت‌ها و مالیات‌دهندگان آمریکایی نیز تضمین شود.
در عین حال، همین مقام تأکید کرده است که اخیراً گفت‌وگوی مستقیمی درباره نورد استریم انجام نشده است.
بنابراین، آنچه در حال حاضر مطرح است بیشتر یک گزینه مورد بررسی است تا یک توافق اجرایی.
تحریم‌ها بزرگ‌ترین مانع احیای نورد استریم
یکی از اصلی‌ترین موانع بر سر راه این طرح، وضعیت حقوقی خطوط نورد استریم است.
این خطوط در حال حاضر تحت تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارند و ازسرگیری فعالیت آنها بدون تغییر در وضعیت تحریم‌ها امکان‌پذیر نیست.
حتی در صورت تغییر سیاست واشنگتن، موضع اروپا نیز اهمیت تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.
آلمان و شماری از کشورهای اروپایی به‌دلیل تحولات امنیتی پس از جنگ اوکراین، با بازگشت وابستگی به گاز روسیه مخالف هستند.
آلمان با بازگشت گاز روسیه مخالف است
آلمان پیش از آغاز جنگ اوکراین بیش از نیمی از نیاز گاز خود را از روسیه تأمین می‌کرد و نورد استریم یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال این گاز بود.
اما پس از کاهش شدید صادرات گاز روسیه و انفجارهای زیرآبی در سپتامبر ۲۰۲۲، این مسیر از مدار خارج شد.
دولت آلمان اکنون اعلام کرده است که برای تأمین گاز خود به منابع جایگزین روی آورده و ازسرگیری فعالیت نورد استریم در شرایط فعلی مورد نظر برلین نیست.
بنابراین حتی اگر واشنگتن و مسکو بر سر یک مدل تجاری به توافق برسند، اجرای آن بدون همراهی دولت‌های اروپایی با چالش جدی روبه‌رو خواهد بود.
مالکیت نورد استریم نیز پیچیده است
ساختار مالکیت شرکت مرتبط با خطوط نورد استریم نیز یکی دیگر از موانع اجرای هر توافق احتمالی است.
شرکت گازپروم روسیه ۵۱ درصد سهام این مجموعه را در اختیار دارد. بخش دیگری از سهام میان دو شرکت آلمانی تقسیم شده و سهام باقی‌مانده نیز در اختیار شرکت‌هایی از فرانسه و هلند است.
سهامداران آلمانی نیز تمایل دارند در صورت فروش سهم گازپروم، مالکیت خود را حفظ کنند تا نفوذ آلمان در ساختار آینده این زیرساخت باقی بماند.
اروپا به منابع جایگزین گاز وابسته شده است
پس از کاهش واردات گاز روسیه، اروپا طی چند سال گذشته سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در زیرساخت‌های LNG، پایانه‌های شناور و ذخیره‌سازی گاز انجام داده است.
آلمان نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی اروپا، پایانه‌های واردات LNG خود را توسعه داده و قراردادهای جدیدی برای تأمین گاز از کشورهای مختلف منعقد کرده است.
به همین دلیل، بازگشت گاز روسیه دیگر مانند سال‌های پیش از جنگ تنها یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً با امنیت انرژی، سیاست خارجی و استقلال انرژی اروپا ارتباط دارد.
لهستان و کشورهای بالتیک مخالف هستند
مخالفت با بازگشت گاز روسیه تنها به آلمان محدود نمی‌شود.
کشورهایی مانند لهستان و کشورهای حوزه بالتیک که وابستگی انرژی به روسیه را یک ریسک امنیتی می‌دانند، با احیای روابط انرژی با مسکو مخالف هستند.
به همین دلیل، احیای نورد استریم می‌تواند اختلافات سیاسی در اروپا درباره نحوه تأمین انرژی و روابط آینده با روسیه را دوباره تشدید کند.
گازپروم و بازار اروپا در یک نقطه حساس
بازگشت احتمالی گاز روسیه به اروپا می‌تواند پیامدهای مهمی برای بازار گاز این قاره داشته باشد.
در صورت بازگشت بخشی از عرضه روسیه، فشار بر قیمت گاز اروپا می‌تواند کاهش یابد و رقابت میان گاز خط لوله و LNG تشدید شود.
از سوی دیگر، صادرکنندگان LNG آمریکا، قطر و سایر تولیدکنندگان ممکن است با کاهش بخشی از تقاضای اروپا مواجه شوند.
بنابراین، احیای نورد استریم در صورت تحقق، فقط یک معامله میان روسیه و اروپا نخواهد بود و می‌تواند ساختار تجارت گاز در کل بازار اروپا را تحت تأثیر قرار دهد.
همزمانی مذاکرات گازی با بحران انرژی اروپا
طرح بازگشت گاز روسیه در شرایطی مطرح شده که اروپا با افزایش هزینه انرژی و فشار بر بازار سوخت مواجه است.
افزایش قیمت گاز و برق، کاهش امنیت عرضه برخی فرآورده‌های نفتی و افزایش هزینه واردات انرژی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر صنایع اروپایی وارد کرده است.
در چنین شرایطی، گاز روسیه می‌تواند از منظر قیمت و حجم عرضه جذاب باشد؛ اما ملاحظات ژئوپلیتیکی و امنیتی همچنان مانع اصلی تصمیم‌گیری اروپا است.
آیا نورد استریم دوباره فعال می‌شود؟
در شرایط فعلی، ازسرگیری صادرات گاز روسیه از طریق نورد استریم هنوز بسیار دور از قطعیت است. تحریم‌های موجود، مخالفت آلمان و برخی کشورهای اروپایی، وضعیت پیچیده مالکیت خطوط و آینده نامشخص جنگ اوکراین، موانع اصلی اجرای چنین طرحی هستند.
با این حال، مطرح شدن موضوع در گفت‌وگوهای آمریکا و روسیه نشان می‌دهد که انرژی بار دیگر به بخشی از مذاکرات اقتصادی و سیاسی میان دو کشور تبدیل شده است.
جمع‌بندی
گفت‌وگوهای مقام‌های آمریکایی و روس درباره ورود احتمالی سرمایه‌گذار آمریکایی به نورد استریم و امکان بازگشت گاز روسیه به اروپا، چشم‌انداز جدیدی را در بازار انرژی این قاره مطرح کرده است. با این حال، این طرح هنوز در مرحله بررسی قرار دارد و هیچ توافق نهایی برای ازسرگیری صادرات گاز روسیه به اروپا حاصل نشده است. تحریم‌های آمریکا و اروپا، مخالفت آلمان و مقاومت لهستان و کشورهای بالتیک از مهم‌ترین موانع بازگشت گاز روسیه به بازار اروپا هستند.
همچنین بخوانید؛ نفت ۱۲۰ دلاری تورم هند را بالا کشید؛ احتمال ثبت تورم ۵.۴ درصدی
نظرات کاربران (۰ نظر)