این تصمیم درست یک روز پیش از اجرای رسمی تحریم‌های دولت ترامپ علیه روس‌نفت و لوک‌اویل اتخاذ شد؛ تحریم‌هایی که عملیات حمل‌ونقل، تجارت، تأمین مالی و فروش نفت ارزان روسیه به مشتریان پرریسک را هدف قرار می‌دهد.

در نیمه نخست ۲۰۲۵، درآمد خالص روس‌نفت ۶۸٪ سقوط کرده بود؛ پیش از آن‌که حتی تحریم‌های جدید اجرایی شوند. دلیل این افت:

• تقویت روبل و کاهش قدرت خرید دلاری،

• تخفیف‌های شدید در نفت اورال،

• و ضعف شاخص‌های جهانی قیمت نفت.

بیشتر در همین زمینه: آغاز مرحله جدید فروش محصولات بهمن موتور از امروز دوشنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۴

با وجود فشار اقتصادی، روس‌نفت تولید خود را در سطح ۳.۶ میلیون بشکه در روز حفظ کرده و همچنان در پروژه‌های بلندمدت مانند وُستوک اویل سرمایه‌گذاری می‌کند. اما هدف از این انضباط مالی، حفظ بقا است، نه پرداخت سود. اکنون نگاه‌ها به لوک‌اویل دوخته شده که اگر آن نیز سود تقسیمی را کاهش دهد، کرملین ناچار می‌شود فشارهای اقتصادی – سیاسی خود بر صنعت نفت را بازتنظیم کند؛ صنعتی که ستون بودجه، جنگ و ثبات سیاسی روسیه است.

تحلیل فنی (Technical Analysis)

۱. محدودیت‌های مالی و تجاری:

تحریم‌های جدید هم‌زمان بخش‌های کلیدی زنجیره ارزش روس‌نفت را پوشش می‌دهند: حمل‌ونقل، بیمه، تجارت و مالی. این ترکیب، هزینه و ریسک صادرات را به شدت افزایش می‌دهد.

۲. قدرت‌گیری روبل و اثرات معکوس بر صادرات:

در سیستم تک‌کالایی روسیه، تقویت روبل باعث کاهش ارزش صادرات دلاری می‌شود و فشار مستقیم بر حاشیه سود وارد می‌کند.

۳. تخفیف شدید در نفت اورال:

تخفیف‌های بیش از ۲۰ تا ۳۰ دلار در برابر برنت باعث شده روسیه حتی با وجود حفظ حجم تولید، بازدهی اقتصادی واقعی بسیار پایین‌تری داشته باشد.

۴. فشار عرضه در بازار جهانی (Oversupply):

اضافه‌عرضه اوپک‌پلاس، تحریم‌های شکست‌خورده برخی تولیدکنندگان و رشد عرضه آمریکای شمالی چشم‌انداز قیمت‌های بهتر را تضعیف کرده و تا ۲۰۲۶ نیز قابل دوام است.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

۱. تأثیر مستقیم بر بودجه جنگ روسیه:

روس‌نفت حدود یک‌سوم تولید نفت ملی روسیه را تأمین می‌کند. کاهش سود تقسیمی مستقیماً توان مالی دولت – به‌ویژه در حوزه‌های جنگی و امنیتی – را تضعیف می‌کند.

۲. تغییر پارادایم نفتی روسیه پس از جنگ اوکراین:

مدل سنتی روسیه (افزایش تولید + صادرات ارزان + درآمد مطمئن) دیگر پایدار نیست.

اکنون مدل جدید روسیه: حفظ تولید + کاهش سودآوری + افزایش ریسک ژئوپلیتیک + هزینه‌های سنگین‌تر لجستیکی است.

۳. ریسک به‌هم‌خوردن ثبات داخلی:

اگر لوک‌اویل نیز مانند روس‌نفت سود تقسیمی را کاهش دهد، سیگنال جدی برای نخبگان اقتصادی روسیه خواهد بود. کاهش درآمد صنایع بزرگ می‌تواند به نارضایتی در میان الیگارشی‌ها منجر شود.

۴. رانش ژئوپلیتیک به سمت چین و هند:

تحریم‌های جدید روسیه را بیش از پیش به بازارهای آسیا وابسته می‌کند؛ وابستگی‌ای که قدرت چانه‌زنی روسیه را پایین‌تر می‌آورد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

• برای تصمیم‌گیران انرژی: تحریم‌های جدید احتمالاً «تغییر مسیر» تجارت نفت روسیه و کمبود نقدینگی روس‌نفت را عمیق‌تر می‌کند. واردکنندگان آسیایی نیز برای خرید نفت روسیه نیازمند سازوکارهای پیچیده‌تری خواهند شد.

• برای ریسک‌سنجی: کاهش سود تقسیمی روس‌نفت معمولاً پیش‌نگر (Leading Indicator) افت‌های بعدی در سرمایه‌گذاری خارجی، ارسال محموله‌ها و قیمت‌گذاری نفت اورال است.

• برای شرکت‌ها و دولت‌ها: انتظار افزایش تخفیف‌های فروش نفت روسیه تا سقف‌های بالاتر و تغییر الگوی حمل‌ونقل با تمرکز بر «فلیت سایه» کاملاً منطقی است.

• برای ارزیابی بازار ۲۰۲۵–۲۰۲۶: فشار عرضه، ضعف حاشیه سود و تحریم‌های هم‌پوشان نشان می‌دهد که بازار جهانی نفت وارد دوره‌ای با ریسک ژئواقتصادی بالا اما نوسان قیمتی کنترل‌شده می‌شود.

تحلیل سیاسی

• کاهش سود روس‌نفت، سیگنال مستقیم نارضایتی الیگارشی‌ها از شرایط فعلی است؛ زیرا سود تقسیمی ابزار اصلی حفظ وفاداری آن‌ها به کرملین است.

• این وضعیت می‌تواند کرملین را به سمت کاهش نرخ بهره، ارائه مشوق‌های مالیاتی یا حتی تجدیدنظر محدود در سیاست‌های جنگی سوق دهد.

• در سطح ژئواستراتژیک، فشار اقتصادی بر روس‌نفت احتمالاً هم‌سویی بیشتر مسکو با پکن را تشدید می‌کند؛ اتحادی که وزن روسیه در آن رو به کاهش است.

در ادامه بخوانید؛ افزایش ملایم قیمت نفت در آستانه ضرب‌الاجل تحریم‌های روسیه